मम क्षेत्रे तु एतद् पुण्यं परमं शुद्धिदं च इति कीर्त्यते। यत् तु सिद्धाश्रमं नाम पुण्यवृद्धिकरं प्रसिद्धं, तत् विविधपुष्पफलसमूहैः कदलीवृक्षैः शोभितं दृश्यते। तत्र खर्जूराशोकबकुलाम्रप्रियालवृक्षैः सह, नारङ्गबदरनिम्बमातुलुङ्गैः च विराजते। मालतीकुरवकनागकुटजदाडिमवृक्षैः अपि शोभितं तद् क्षेत्रं, पवित्रसरसि पुण्यतीर्थसङ्गमे स्थितम्। तत्र वैशाखमासे स्नानं सहस्रगोदानफलं ददाति। कार्तिकमासे तु तुलाराशिस्थितसूर्ये त्रिरात्रं नियमेन वासं कृत्वा, यः स्नानं करोति, स यज्ञतपःदानपितृपूजनदेवताराधनादि यत् किञ्चिद् करोति, तस्य सर्वे भूम्याघा मया सम्यक् क्षम्यन्ते। एवमेव दिव्यनदीनां सङ्गमः अत्रोक्तः। अस्मिन् महातीर्थप्रदेशे अहं पूर्वदिशं मुखं कृत्वा भूमौ स्थितः। अन्यदपि वक्ष्यामि, शृणु भो पृथिवि। मम दक्षिणे पार्श्वे शिवः सर्वदुःखविवर्जितः स्थितः। येन सः लभ्यते, तेन अहम् अपि नूनं लभ्ये। भो देवी, यः शिवं पूजयति, स एव माम् अपि पूजयति। अतः एष क्षेत्रं हरिहरात्मकम् इति विज्ञेयम्। प्रथमं मोक्षक्षेत्रं, ततः रुरु इति प्रसिद्धं क्षेत्रं। अस्य तीर्थस्य विस्तारः गण्डकीसङ्गमपर्यन्तं विज्ञेयः। यत्र भगीरथी गङ्गया मिलति, तत्र महत् पुण्यं लभ्यते। पूर्वं भगीरथ्या सह गण्डकी पुण्यवती कीर्त्यते। एषा ते शालग्रामस्य कथा कथिता, सुशोभने। भगवद्भक्तानां प्रियं यत् पुण्यं पूर्वं तया उक्तं, तत् सर्वेषां पुण्यानां श्रेष्ठं, सर्वतपसां च उत्तमम्। सर्वेषां लाभानां मध्ये एतत् परमं, अन्यत् ततः श्रेष्ठं नास्ति। एतत् अयोग्येभ्यः, सेवायाम् अजानद्भ्यः, न दातव्यम्। ये लोभमोहमदानादिभिः मुक्ताः, शुद्धचित्ताः, ते सप्तपितृसप्तमातृसप्तश्वशुरवंशान् उद्धरन्ति। यः परमं पदं इच्छति, स मम लोकं गच्छति। एषा ते कथिता, महादेवि, अन्यत् किम् इच्छसि श्रोतुम्? इति श्रीवराहपुराणे दिव्ये शालग्राममहिमानां पञ्चचत्वारिंशदधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ हृषीकेशस्य रुरुक्षेत्रे माहात्म्यं प्रवक्ष्यामि। शालग्रामस्य गुह्यं महद् ऐश्वर्यं श्रुत्वा, पृथिवी उवाच— "एतत् श्रुत्वा, महाभाग, अहं दुःखात् विमुक्ता। यद् रुरुषण्डं त्वया उक्तं, यत् त्वया परं पूजितं, तत् परमं क्षेत्रं, हे हृषीकेश, येन नाम्ना त्वया आश्रितम्।" श्रीवराह उवाच— "भृगुवंशे वेदवेदाङ्गविद् एकः जातः। यज्ञविद्याविशारदः, व्रतपरायणः, अतिथिप्रियः च। मृगशान्तसमूहैः परिवृतः, मूलकन्दफलैः समृद्धः, स जातः।