वराहपुराणम्

तत्र कश्चित् नरः नरमेधयागस्य फलम् इह प्राप्नोति। नरमेधस्य फलं भुक्त्वा स मम लोके रमते। मम गूढं परमं क्षेत्रं शङ्खप्रभा नाम अस्ति। तस्मिन्नेव मम क्षेत्रे गदाकुण्ड इति प्रसिद्धं स्थानम्। तत्र पुरुषः त्रिरात्रोपवासं कृत्वा स्नानं कुर्यात्। ततः स तत्रैव पुण्यकृत्यः गुणैः सम्पन्नः जीवनं त्यजति। पुनः मम गूढं परमं क्षेत्रं अग्निप्रभा नाम अस्ति। यः तत्र चतुर्रात्रोपवासं कृत्वा स्नानं करोति— तत्रैव स मम कर्मणि स्थितः जीवनं त्यजति। हे महाभाग, तत्र कथितं अद्भुतं वस्तु मत्तः शृणु। तत्र मम परमगूढक्षेत्रे सर्वायुध नाम गूढं स्थानम् अस्ति। तत्र सप्तरात्रोपवासं कृत्वा पुरुषः स्नानं कुर्यात्। ततः स तत्रैव मम कर्मणि निश्चयः जीवनं त्यजति। तत्राष्टरात्रोपवासं कृत्वा स्नानं कुर्यात्। तत्र लोभमोहविवर्जितः जीवितं त्यजति। तत्र विद्याधर नाम गूढं स्थानम् अस्ति, यत् मम परमं क्षेत्रम्। यः तत्र एकरात्रं स्थित्वा स्नानं करोति, हे नर— तत्र रागक्लेशवर्जितः स जीवनं त्यजति। तत्र मम परमगूढक्षेत्रे पुण्यनदी नाम नदी अस्ति। तत्र पुरुषः अष्टरात्रं स्थित्वा स्नानं कुर्यात्। तत्र मम इच्छानुसारं जीवनं त्यजति। तद् मम क्षेत्रं गन्धर्व नाम प्रसिद्धम्। तत्र चतुर्रात्रं स्थित्वा स्नानं कुर्यात्। तत्र मम कर्मनिष्ठः जीवनं त्यजति। तत्र देवह्रद नाम स्थानम्, यत् मम क्षेत्रम्, हे पृथिवि। तद् सरः वरदं रम्यं शीतलं च उत्तमम्। तस्मिन् महत् पुण्ये सरसि मम तीर्थजलम् अस्ति। अधुना अन्यद् वक्ष्यामि; शृणु, हे पृथिवि। श्रद्धालुः तत्र पश्यति, पापात्मा न पश्यति। तत्र सूर्योदये सुवर्णपद्मानि दृश्यन्ते। यः तत्र स्नानं करोति, स सर्वशब्दशरीरमलविमुक्तः स्वर्गं याति। स दशाश्वमेधयागस्य पूर्णं फलम् लभते। अश्वमेधस्य फलं भुक्त्वा, भूमौ मम समत्वं प्राप्नोति। दिव्यनदीनां संगमः सर्वसुखप्रियः। तत्र गन्धर्वाः, अप्सरसः, नागकन्याः च नागैः सह, सिद्धाः किंनराः च स्वर्गात् अवतरन्ति। तेषां स्थानानां, विशेषतः तेषां तीर्थानां, यत् श्वतेगङ्गा इति प्रसिद्धम्, तया सन्मानपूर्वकं संयुक्तम्। गण्डकी, कृष्णा, कृष्णशरीरसम्भूता च तत्र संगता। सा महानदी तत्र त्रिशूलगङ्गा इति अपि प्रसिद्धा।