वराहपुराणम्

शृणु, हे शालङ्कायन, रहस्यं ते वक्ष्यामि। पवित्रं शालग्रामाख्यं क्षेत्रं विद्धि, यन्महेश्वरादृते न कश्चन वेद। एवं वरं दत्त्वा शालङ्कायनं प्रति, मया तस्य पश्यतः तत्रैवोत्तिष्ठन्नन्तर्धानं कृतम्। स एव देशः पर्वतस्य शृङ्गे मम प्रियतमः। तत्र, हे पृथिवि, मम गुह्यानि वक्ष्यामि। तत्र पञ्चदश गोप्यानि तीर्थानि सन्ति। तत्र बिल्वप्रभाख्यं गोप्यं क्षेत्रं मम प्रियं, यत् परमगोप्यं रमणीयं भक्तानां कर्मसु सुखदं च। तत्र यः जनः स्नात्वा उपवास्य चतुर्हयानि, स अश्वमेधचतुष्टयस्य फलं प्राप्नोति। अश्वमेधस्य फलं भुक्त्वा मम लोके मुदं लभते। तत्र चक्रचिह्निताः शिलाः क्वचित्क्वचित् दृश्यन्ते। एष क्षेत्रः त्रयाणि योजनानि सर्वतो विस्तृतम्, हे पृथिवि। तत्र त्रिसंस्थानां यज्ञानां फलं निश्चितं लभ्यते। वाजपेयस्य फलं भुक्त्वा मम लोकं गच्छति। तत्र हिमशिखरे त्रयः स्रोतांसि पतन्ति। तत्र त्रिरात्रस्य शुद्धफलं लभ्यते। अतिरात्रस्य फलं भुक्त्वा मम लोके पूज्यते। तत्र जूजुबवृक्षस्य समीपे सरसः प्रवाहः निष्क्रान्तः। तत्र नरमेधस्य फलं लभ्यते। नरमेधस्य फलं भुक्त्वा मम लोके रमते। तत्र मम परमगोप्यं क्षेत्रं शङ्खप्रभाख्यं विद्यते। तत्रैव गदाकुण्डाख्यं स्थानं प्रसिद्धम्। तत्र यः नरः त्रिरात्रोपवास्य स्नानं कुर्यात्, स ततः पुण्यात्मा गुणसम्पन्नः शरीरं त्यजति। पुनरपि, तत्र मम परमगोप्यं क्षेत्रमग्निप्रभाख्यं विद्यते। यः चतुर्रात्रोपवास्य स्नाति, स तत्रैव मम कर्मसु स्थित्वा शरीरं त्यजति। शृणु, तत्रैव मम परमक्षेत्रे सर्वायुधाख्यं गोप्यं स्थानं विद्यते। तत्र सप्तरात्रोपवास्य स्नानं कृत्वा, स ततः मम कर्मसु निश्चयं कृत्वा शरीरं त्यजति। तत्रैवाष्टरात्रोपवास्य स्नाति, तत्र लोभमोहविवर्जितः शरीरं त्यजति। तत्र विद्याधराख्यं गोप्यं परमक्षेत्रं मम विद्यते। यः तत्रैकरात्रमुषित्वा स्नाति, स तत्र रागक्षयविरतः श्रममुक्तः शरीरं त्यजति। तत्रैव मम परमगोप्ये क्षेत्रे पुण्यनदी नाम नदी विद्यते। तत्राष्टरात्रमुषित्वा स्नानं कर्तव्यम्। एतद्वै गुह्यं क्षेत्रं मम, यत्र स्नानादिना महान् पुण्यलाभः सुलभः, मम लोकप्राप्तिश्च निश्चितम्।