पुरा वेदसागरात् द्वौ पुत्रौ जातौ—जयश्च विजयश्च। तृणबिन्दोः अपि द्वौ पुत्रौ अभवन्, पापौ सत्त्वदर्शिनौ च। तौ भगवन्तं हरिं भक्त्या उपास्यमानौ, इन्द्रियाणि मनश्च तस्मिन्नेव समाहितानि कृत्वा, पूजाकाले भगवत्स्नेहवशात् हरिणा वरः प्रदत्तः। यज्ञसमाप्तौ राज्ञा सत्कृत्य तौ अग्रे स्थापितौ। ततः ते हविर्भागान् विभागयन्तौ, परस्परं स्पर्धाम् आजह्रतुः। विजयो भ्रातृं प्रति अवदत्—"यद् त्वया प्राप्तं, तत् तस्यैव।" अन्यः प्रत्युवाच—"त्वं यद् गृहीतं न प्रतिदासि, अतः गजो भव।" स च—"यथा माम् एवं भाषसे, मदगन्धी गजः भव।" इति शापं दत्तवान्। ततः स द्विजः, पूर्वजन्मस्मरणयुक्तः, गण्डकीनद्यां ग्राहत्वं प्राप। अन्यः तु वने गजः भूत्वा, शिशुगजैः गजपालकैः च सह क्रीडन्वासीत्। शापमोहितौ तौ उभौ वने पृथिवीं विचरन्तौ, त्रिवेणीं स्नानाय समुपजग्मतुः। स गजः स्वयमेव तान् पाययित्वा, हृष्टः क्रीडति स्म। ग्राहः, पूर्वद्वेषस्मरणात् प्रेरितः, गजमाकर्ष्य तं जलं प्रति अनयत्। तत्र तौ बहुशः आकर्षणेन, दन्तच्छेदनेन च, अन्योन्यं युध्येताम्। तयोः क्लेशेन अनेके प्राणीः तत्र विनष्टाः। तदा स भक्तवत्सलः भगवान् करुणया तेन आहूतः। पुनः पुनः स गजः शिलास्त्रियन्, भगवतः सन्निधौ अन्योन्यं ताडयामास। तस्मात् तत्र अन्ये अपि बहवः अभवन्, हे प्रिये। त्रिवेण्याः विषये त्वं किञ्चित् संशयं न कार्षीः, सुन्दरी। यदा भरतः राजाः पुलस्त्याश्रमस्य समीपे आसीत्, तदा तस्मात् कालात् तस्मिन् स्थले विरक्तिं प्राप, भरतस्य हेतोः। तेन पूजितः स भगवान् जलेश्वरः इति स्मृतः। यदा अहं, भाग्यवती, शालग्रामे वा अन्यस्मिन् पुण्यक्षेत्रे आसीं, यत्र प्रथमः पतितः, तत्र पुण्यस्थानं सञ्जातम्। यः तत्र स्नात्वा, दीप्तिमान्, सौर्यलोके पूज्यते। भक्तरक्षणाय मया सुदर्शनायाज्ञापितम्। तेन सर्वं भ्रमात् विक्षिप्तम्, समन्तात् आच्छादितं च। स गवां गणं पुरतः स्थापयित्वा, हरिक्षेत्रं प्रति जगाम। यदा नन्दी त्रिशूलधारी गवां गणेन अग्रे गच्छन्, तदा तद् देवाट इति विख्यातम्, देवैः तत्र विचरद्भिः। स त्रिशूलधारी देवेशः भक्तेभ्यः अभयं ददाति। तत्र महादेवः सालेङ्कायनवंशसम्भवः। स एव महायोगी योगसिद्धिं ददाति। त्रिजटाभ्यः त्रयः प्रवाहाः उत्पन्नाः, अतीव विस्मयकारिणः। एषा त्रिप्रवाहिणी पुण्यभूमिः त्रिजटाभ्यः अभवत्।