भगवान् विष्णुः दिव्यया उपस्थित्या ताम् नदीं सर्वनदीषु श्रेष्ठताम् प्रदत्तवान्। तस्याः प्रसादेन वाङ्-मनः-कायसमुत्थान् महापापान् अपि निवारयति सा। यः तया पितृन् तर्पयति, सः तान् उद्धृत्य स्वर्गलोकं नयति; सः अपि भगवतो विष्णोः धाम् प्राप्नोति, यत्र गत्वा दुःखं नास्ति। एवं देवीं वरान् दत्वा, भगवान् तत्रैव अन्तर्धानम् अगच्छत्। अहं च, श्रीविष्णुः, भक्तस्य इच्छया रूपं धृत्वा, सोमेश्वरस्य अङ्गानि प्रकाशयन्, तानि सम्यक् शुद्धीकृतवान्। तत्र चन्द्रः पश्यन् स्थितः, अहं तत्रैव अन्तर्धानम् अगच्छम्। रावणेन प्रकाशितः तया प्रवाहः महत् पुण्यं ददाति। सोमेश्वरस्य पूर्वदिशि रावणस्य आश्रमः स्थितः। तत्र देवेश्वरः तस्य नृत्येन तुष्टः, तं वरं दत्तवान्। बाणगङ्गायां स्नात्वा बाणेश्वरं दृष्ट्वा, आलङ्कायनवंशस्य ऋषिः अपि तस्मिन क्षेत्रे शीघ्रं परमपदं प्राप्तवान्। ततः अहं, हे पृथिवि, अन्यं परमं गुह्यं विषयं ते कथयिष्यामि। परमं भावं ज्ञात्वा, देवः महेश्वरः योगमायाम् आश्रित्य, आलङ्कायनस्य पुत्रः अभवत्। योगमायायाः शक्त्या युक्तः, त्रिनेत्रः त्रिशूलधारी च, सः तत्र जातः, किन्तु न परिचितः, यद्यपि मम पूजायाम् प्रवृत्तः। ततः, “उत्तिष्ठ, मुनिशार्दूल! तव अभिलाषः सफलः अभवत्। त्वया भगवता सह पुत्रार्थं तपः कृतम्। तस्मात् अहं स्वयम् तव कृते जातः। त्वं परमं सिद्धिं प्राप्तवान्, यः अहं तव पुत्रः स्थितः।“ इत्युक्त्वा, सः विस्मितः, “कथं हि हरिः मम पुरतः न आगतः?” इति उक्तवान्। “यावत् अहं हरिं न पश्यामि, तावत् मम तपः न समाप्तम्।“ इत्युक्त्वा, “त्वं योगेन शीघ्रं मथुरां गच्छ। आमुष्यायणं शीघ्रं आनय।“ ततः तव आज्ञां लब्ध्वा, नन्दी शीघ्रं गतवान्। तत्र आमुष्यायणं दृष्ट्वा, तस्य नाम अपि पृष्टवान्। सः सालङ्कायनस्य शिष्यः, आमुष्यायणः नाम्ना प्रसिद्धः। सः पप्रच्छ—“गुरुः कुशलः किम्? सः तपस्वी कुत्र वसति? एतत् विस्तारतः कथय, अर्घ्यं च समर्पय।“ तस्य आगमनस्य कारणं च वृत्तान्तं च नन्दी अवदत्। किञ्चित् दिनानां मध्ये, सः गण्डकीतीरं प्राप्तवान्। तत्र देविका नाम्ना देवी देवशक्त्या तपः आचरन्ती आसीत्। आश्रमस्य परतः, पुलस्त्य-पुलहयोः अन्यः आश्रमः आसीत्। तत् महत् तीर्थं कामिकं, पितृभ्यः अतीव प्रियतमम्। तत्र गत्वा, मोक्ष-सुखं च महापापविनाशं च लभ्यते। पृथिवी उवाच—“तत् शूलटङ्कं नाम, सोमेशं च। तत्र विष्णुः स्वयं वेणीमाधवः नाम्ना स्थितः। तत् सर्वदेवानां, ऋषीणां, सरांसां च प्रियतमम्।