तत्र किल मया एकचित्तः जीवो जीवनं त्यजति। मन्दरतः पूर्वदिशि गुह्यं किञ्चिद् विवरान्तर्गतम् अस्ति। तत्र पञ्चभोजनसंख्यया उपवासपूर्वकं स्नानं कर्तव्यम्। ततः सः अत्रैव जीवनं परित्यजति, अत्यन्तदुर्लभं कर्म कृत्वा। तस्य दक्षिणभागे गुह्यस्थानं विद्यते, यत् विन्ध्यात् प्रादुर्भूतम्। तत्रैकरात्रोपवासकृत् नरः स्नानं समाचरेत्। ततः सः अत्रैव जीवनं त्यजति, अत्यन्तदुष्करं कर्म कृत्वा। मन्दरस्य दक्षिणपश्चिमभागयोः अपि तादृशं गुह्यस्थानम् अस्ति। तत्रैकरात्रोपवासकृत् नरः स्नानं कुर्यात्। ततः मम नियतकर्मसु स्थितः अत्रैव प्राणान् त्यजति। तस्य पश्चिमभागे देवैः सहितं गुह्यस्थानं महदस्ति। तत्र पञ्चभोजनसंख्यया उपवासकृत् पुरुषः स्नानं कुर्यात्। ततः सः महान् कीर्तिमान् सम्राट् अत्रैव प्राणान् त्यजति। पुनः उत्तरपश्चिमदिशं समाश्रित्य, तस्मिन् विन्ध्यशिखरे उन्नते, यः मयि एकचित्तः स्यात्, सः तत्र स्नानं कुर्यात्। ततः तस्मिन् गुह्यस्थले, महाभाग, सः प्राणान् त्यजति। केवलं तत्र दक्षिणदिशं शरणं प्राप्य नाम उच्चार्य, अष्टरात्रोपवासकृत् नरः स्नानं कुर्यात्। ततः मम नियतकर्मसु स्थितः अत्रैव प्राणान् त्यजति। तस्य पश्चिमभागे परमं महद् गुह्यस्थानम् अस्ति। तत्रैकरात्रोपवासकृत् नरः स्नानं कुर्यात्। ततः स्वकर्मसमाप्तः सः अत्रैव प्राणान् त्यजति। शृणु मे अधुना अस्य क्षेत्रमण्डलस्य वर्णनम्। अहम् अपि, सुश्रोणि, विन्ध्यशिखरे स्थितः। दक्षिणे चक्रं प्रतिष्ठितम्, वामे गदा तिष्ठति। हलश्च मुसलश्च तत्र, शङ्खः पुरतः संस्थितः। केचन एतद् न जानन्ति, मम योगमायया मोहिताः। एवं श्रीवराहपुराणे भगवत्प्रणीतशास्त्रे मन्दरमाहात्म्यवर्णनं नाम एकशतचत्वारिंशत्तमः अध्यायः समाप्तः। अथ मन्दरस्य माहात्म्यं श्रुत्वा, धर्मकामया पृथिव्या सोमेश्वराद्यलिङ्गानां क्षेत्राणां त्रिवेणीसङ्गमस्य च माहात्म्यं कथयन्त्या, सा पृथिवी विष्णुम् उवाच— "मन्दरात् परं क्षेत्रं मे वद।" श्रीवराहः प्राह— "स्वयं मम गुह्यं शालग्रामाख्यं वक्ष्यामि। हे पृथिवि, द्वापरयुगे यदुवंशे अहं जातोऽस्मि। तस्य पुत्रः सदा सर्वकर्मनिरतः पुण्यशीलः। तस्य भार्या, हे वसुधे, सर्वाङ्गसुन्दरी। तस्यां गर्भे, सुमध्ये, अहं जनिष्ये— नात्र संशयः। ततः, तस्य प्रयाते, यदुकुलश्रेष्ठः सः, मदीयपूजनार्थं दशसु दिशः सर्वत्र विचरन् गच्छति। ततः, हे वसुधे, सा पिण्डारकं मम क्षेत्रं गता। तत्र पूर्वं ईश्वरसहितः योगिनांपतिः प्रतिष्ठितः। अहम् अपि, हे वसुधे, तत्र पूर्वं ईश्वरसहितः स्थितवान्।" एवं शास्त्रवचनेन, भगवतः श्रीवराहस्य वचोभिः, मन्दरमाहात्म्यं तथा शालग्रामस्य गुह्यं पृथिव्यै निवेदितम्।