तत्र भगवतीं सम्बोधयन्, मन्त्रः उच्चार्यते—“हे देवी, आद्ये, गुह्ये, अनन्ते, मध्ये, रजस्वलि, दिव्ये, नमः ते।” एवं मन्त्रेण रजस्वलाः स्त्रियः शुद्ध्यन्ति, हे पृथिवि। तथा, हे देवी, न स्त्री न पुरुषः मलिनः भवति। सर्वे, प्रतिदिनं, हे शुभे, मम मनः अनुसरन्ति। ततः, एकचित्ताः भूत्वा, हे पृथिवि, इन्द्रियसंयमेन, यः स्त्री, पुरुषः, नपुंसकः च, सदैव एवं आचरन्ति, ते शुद्धाः भवन्ति। अद्यापि, संसारसक्ताः पुरुषाः मां न जानन्ति। सहस्राणि मातापितरौ, शतानि पुत्रपत्नीश्च, संसारः अज्ञानावृतः, मोहग्रस्तः च अस्ति। माता एकेन मार्गे गच्छति, पिता अन्येन गच्छति। भूतानि स्वकर्मजन्ये स्थानि जन्मन्ति। चिरं न तिष्ठन्ति—मासः वा वर्षः वा। हे पृथिवि, यस्य सर्वं त्यागधर्मं ज्ञातं अस्ति, यः प्रतिदिनं प्रातः उत्तिष्ठ्य शृणोति, स मानवः। एष, हे पुण्ये, परं महत् गुह्यं यत् तुभ्यं उक्तं अस्ति। एवं श्रीवराहपुराणे दिव्यशास्त्रे एकशतचत्वारिंशदधिकशतद्विशततमं अध्यायः 'गुह्यकर्ममहात्म्यं' इति प्रसिद्धः। अथ अहं पुनः मन्दारस्य महात्म्यं वर्णयिष्यामि; शृणु, हे सुन्दरी, अन्यं आख्यानम्। जाह्नव्याः दक्षिणतटे, विंध्यशैलस्य शिखरे, तत्र त्रेतायुगे, हे पृथिवि, रामः नाम्ना महातेजाः आसीत्। स नारायणमुखात् श्रुत्वा, धर्मकामः अभवत्। पृथिवी उवाच—“मन्दारः त्वया उक्तः, दिव्यधर्मयुक्तः, प्रयोजनवान् च।” तत्र जनाः किं कर्म कुर्वन्ति, तस्य फलं किम्? मन्दारे किं गुह्यं, तत्र रहस्यं किम्? श्रीवराहः उवाच—“गुह्यं मन्दारस्य महत् कर्म तव कथयामि।” तस्मिन्नेव काले अहं मन्दारे क्रीडन् आसम्, यदा स पुष्पितः आसीत्। तदा मन्दारशैले स्थितः, मम मनसि चिन्ता उत्पन्ना। विंध्यशैले मम शक्त्या मन्दारः महावृक्षः अपि अस्ति। तत्र शिलातलं परम रमणीयं, मनोहरं च अस्ति। शृणु, हे सुमध्येम्, मन्दारवृक्षस्य महच्चरित्रम्। तत्र मध्यान्हे जनैः दृश्यते। मन्दारकुण्डे, यः पुरुषः एकभोजनव्रते स्थित्वा उपवासं करोति, तत्र, यदि कुण्डे जीवप्राणं त्यजति, तदा उत्तरे पार्श्वे प्रपणः नाम पर्वतः अस्ति। तत्र क्षेत्रे मम परम स्नानकुण्डः अस्ति, स्नानकुण्डः इति प्रसिद्धः। तत्र, मम कर्मसु भक्तः, जीवन्मुक्तः भवति। तस्य पूर्वोत्तरदिशि वैकुण्ठस्य गुह्यकारणं अस्ति। यः तत्र स्नानं कृत्वा, एकरात्रिं उपवासेन तिष्ठति, स निश्चितं सर्वाणि कृत्यं सम्पाद्य, प्रयाणं करोति। तस्य दक्षिणपूर्वे रम्ये वाराङ्गने समवाहितः प्रवाहः नदी अस्ति। तत्र, एकभोजनव्रते स्थित्वा स्नानं कर्तव्यम्। एवं श्रीवराहपुराणस्य दिव्यकथायां, भगवतः गुह्यकर्मणां महात्म्यं, मन्दारक्षेत्रस्य महत्त्वं च, पृथिव्याः प्रश्नानां उत्तररूपेण, भक्ताय श्रद्धायुक्ताय वर्णितम्।