यः तृतीयचतुर्थदिवसः कृत्यं एवं करोति, स अधमः मनुष्यः इति। यथासमयं सर्वस्त्रीभिः सह रमणं सन्तानार्थं अनुमतम्। परन्तु क्रोधात् वा मोहात् वा यः अधमः विरमति, स न प्रवर्तते। अन्यद् अपि वक्ष्यामि, शृणु, हे पृथिवि। भक्त्या कृत्यैः मम स्थानं प्राप्नुवन्ति। ज्ञानं योगः सांख्यं च मनसि आश्रित्य एव सन्ति। यः भक्तः सन् यथासमये तिष्ठति—तत्र, चतुर्थे दिवसे आगते, हे पृथिवि, ततः शिरसः मलानां स्नानेन शुद्धिः कार्या। तदनन्तरं बुद्धिं च मनः च प्रशान्तं कृत्वा, हे पृथिवि, तत्र मन्त्रः—“हे देवि, आदिः, गुह्यः, अनन्तः, मध्ये, रजस्वला, हे दिव्ये, त्वां नमामि।” ततः, हे पृथिवि, रजस्वलाः स्त्रियः अस्य मन्त्रस्य शुद्धाः भवन्ति। एवं, हे देवि, न स्त्री न पुरुषः मलिनः भवति। सर्वे, प्रतिदिनं, हे शुभे, मम मनः अनुसरन्ति। ततः, एकचित्ताः भूत्वा, हे पृथिवि, इन्द्रियसंयमेन—यः स्त्री, पुरुषः, नपुंसकः च यथासदा एवं आचरन्ति—ते। अद्यापि, संसारसक्ताः पुरुषाः मां न जानन्ति। सहस्राणि मातरः, पितरः, शतानि पुत्राः, पत्न्यः च। जगत् अज्ञानावृतम्, मोहेन अभिभूतम्। माता एकेन पथेन गच्छति, पिता अन्येन। प्राणी स्वकर्मणः उत्पन्नः, स्वस्थाने जन्म यान्ति। च, केवलं अल्पकालं—मासः वा वर्षः वा। हे पृथिवि, यस्य सर्वं ज्ञातं—त्यागशास्त्रम् अखिलम्—यः मानवः प्रतिदिनं प्रातरुत्थाय एतत् शृणोति—स। एषः, हे शुभे, परं महद् गुह्यं यद् ते उक्तम्। एवं श्रीवराहपुराणे दिव्यशास्त्रे एकशतचत्वारिंशदधिकशतद्विचत्वारिंशः अध्यायः ‘गुह्यकृत्यानां माहात्म्यं’ इति नाम्ना। अधुना, मन्दारस्य माहात्म्यं पुनः वर्णयिष्यामि; शृणु, हे सुन्दरी, अन्यं वृत्तान्तम्। दक्षिणे जाह्नव्याः तटे, विंध्यशैलस्य स्कन्धे स्थितम्। तत्र, त्रेतायुगे, हे पृथिवि, रामः नाम्ना महातेजाः। नारायणस्य वदनात् श्रुत्वा, हे पृथिवि, धर्मकामः। पृथिवी उवाच—“मन्दारः त्वया उक्तः, दिव्यधर्मयुक्तः, अर्थयुक्तः च।” के कर्माणि जनाः मन्दारे कुर्वन्ति, किम् फलम् तस्य? किम् गुह्यं मन्दारे, किम् रहस्यं तत्र? श्रीवराहः उवाच—“गुह्यं वक्ष्यामि, मन्दारस्य महाकृत्यं।” तदा अहं मन्दारे क्रीडन् आसीत्, यदा स पुष्पितः। ततः मन्दारशैले स्थितः, विचारः मम अभवत्। विंध्ये मम शक्त्या मन्दारः अपि अस्ति, महावृक्षः। तत्र शिलातलम् अत्यन्तरम्यं, मनोहरं च। शृणु, हे सुमध्यमे, मन्दारमहावृक्षस्य अद्भुतं। तत्र, मध्याह्ने, जनैः दृश्यते।