एवं स तित्तिरि-पक्षी तदा गङ्गायाः जलनिनादेन हृतः। सः पुनः पुण्यकर्मणा बहुषु यज्ञेषु कृतयाजिना वणिक्कुले जातः। स तु बुद्धिमान् शुचिः मयि भक्तिमान् अभवत्, हे पृथिवि। कदाचित् तु स धर्मात्मा बालः पितरौ उपविष्टौ दृष्ट्वा समीपमुपेत्य, शिरसा भूमौ प्रणम्य, अञ्जलिं कृत्वा प्रार्थनां चकार। ‘‘पिता वा माता वा माम् किंचित् निवारयितुं न अर्हतः’’ इति सः उवाच। तस्य पुत्रस्य वचः श्रुत्वा तयोः दम्पत्योः हृदि हर्षः उत्पन्नः। ‘‘यद् यत् वदसि पुत्र, यद् यत् तव मनसि तिष्ठति—त्रिंशत्सहस्राणि गावः शुभदुग्धदा एवात्र सन्ति।’’ पुनः स पिता पुत्रस्य हिताय उवाच— ‘‘अन्यदपि वक्ष्यामि, यथोचितं कुरु, मित्रेभ्यः धनं दियात्। सुशीलाः सुजाताः तव जात्यनुरूपाः कन्याः अपि सन्ति। यदि अन्यं यज्ञं कर्तुमिच्छसि, पुत्र, पुनः अपि—अत्राष्टशतानि हलानि, प्रतिहलं द्वयुगलवृषयुक्तानि। यावत् द्विजातीन् अन्नेन तर्पयितुमिच्छसि, तावत् सर्वं सम्पूर्णं भवतु।’’ एवं पितरौ यथोक्तं वदतः पुत्रस्य वचनानि श्रुत्वा, धर्मसम्पन्नः स बालकः प्रत्युवाच— ‘‘न मम गवां दाने किञ्चित् चिन्ता, न वा मित्रेषु। न च वाणिज्ये, न कृषौ, न गोरक्षायाम्। एकमेव परमं चिन्तयामि—मम तु तपः प्रवर्तयितुम् इच्छाऽस्ति।’’ ततः तयोः पितरौ पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा, स्वधर्मनिष्ठौ, पुनरूचतु— ‘‘द्वादश वर्षाणि तव जन्मात् अतीतानि, पुत्र। तदा त्वं यत् श्रेयः मन्यसे, तत् विचिन्तयिष्यसि। किं नु एषा ते बुद्धिः, पुत्र, वराहयात्रायाम्?’’ ‘‘अद्यापि त्वं माम् मातरम् इति आह्वयसीति, कथं विचारितम्?’’ इति माता स्नेहात् अपृच्छत्। ‘‘नापराधो जायते, पुत्र, क्षेत्रगृहेष्वपि। कोपेनापि, भयरक्षणाय दण्डः गृह्यते।’’ मातुः वचनं श्रुत्वा, स वणिज्जातिसंभावनः कुमारः उवाच— ‘‘एतेषु अङ्गेषु अहम् अवस्थितः, गर्भे उत्पन्नः। एते उभौ स्तनौ अहम् अत्यन्तं सौम्येन हास्येन च अपिपेयम्। मातः, मयि दयां कुरु, यथोचितम्। केचित् आगच्छन्ति, अन्ये पुनः गच्छन्ति, अपरः अन्यः आगच्छति। कुतः कः जातः, कस्मै बन्धुः, का माता वा कः पिता? सहस्रशः मातरः पितरः, शतशः पुत्राः पत्न्यश्च। एवं चिन्तयित्वा, मातः, कदापि शोकं मा कुरु।’’ ‘‘अहो, किमेतत् महद् रहस्यम्? पितः, तद् वक्तव्यम्।’’ इति सः मातरं मधुरं वचनं वदन्, पितरं च अभाषत। ‘‘एतत् सौकरवस्य रहस्यं युवाभ्यां पृष्टव्यम्।’’ ‘‘सूर्यतीर्थं प्राप्य, यत् किमपि पृच्छसि, पितः—तत् सर्वं पृच्छ।’’ एवं सौकरवस्य विषये गन्तुम् अभिप्रायं कृत्वा, सः अभिप्रयातः। सः अभूत् कमलनयनः आभीराणां स्वामी।