श्रुत्वा मम हृदि महान् परमश्च कौतूहल उत्पन्नः। नृत्यतः किम् पुण्यं जायते, जागरणस्य वा कः फलः? मार्जनेन, लेपनं कृत्वा, गन्धान् पुष्पाणि च अर्पयन्— अन्येन वा केनापि कर्मणा, जपयज्ञादिना वा, किम् पुण्यं स्यात्? इत्येवं धर्मकामायै पृथिव्यै मधुरं वचनं स धर्मवित् प्रोवाच— "शृणु सुन्दरि, यथार्थं तव पृष्टस्य सत्यं वक्ष्यामि। सर्वाणि पुण्यकर्माणि, यानि सुखदायकानि, कथयिष्यामि। कस्मिंश्चित् स्थले कश्चन पक्षी, बहूनि खाद्य पदार्थानि उपभुज्य, अतिभारात् अजीर्णेन महता पीडितः, हे पृथिवि। तत्र बालाः केचन आगत्य क्रीडन्तः तं मृतं पक्षिणं दृष्टवन्तः। 'ममायम्! ममायम्!' इति परस्परं ग्रहीतुं प्रयत्नं कृतवन्तः। तेषु एकः तं पक्षिणं गृहित्वा गङ्गाजले क्षिप्तवान्। एवं तं खञ्जरीटकं गङ्गायाः वारिणा वह्यमानम् अभवत्। सः तदा बहुपुण्ययाजकस्य वणिजः गृहे जातः। स बुद्धिमान् शुचिः मयि भक्तिमान् अभवत्, हे पृथिवि। कदाचित् तस्य धर्मात्मनः कुमारस्य पितरौ उपविशन्तौ दृष्ट्वा, स निकटमागतः। स भूमौ शिरसा प्रणम्य, अञ्जलिं कृत्वा प्रार्थनां कृतवान्— 'न किञ्चिद् मया पित्रोः मातुः वा वार्यम् अस्ति।' सुतस्य वचनं श्रुत्वा तयोः दम्पत्योः हर्षपूर्णं मनः अभवत्। 'यद् इच्छसि वत्स, यद् हृदि ते, तत् सर्वं वद। त्रिंशत्सहस्राणि गावः सन्ति, सर्वाः पुण्यदुग्धदायिन्यः। अन्यदपि वक्ष्यामि तव हिताय पुत्र। यथायोग्यं कुरु, मित्रेभ्यः वित्तं दत्तव्यम्। सुजाताः तव वर्ण्याः कन्याः सन्ति। यदि पुनः यजनं कर्तुम् इच्छसि वत्स, अष्टशतानि हलानां द्वयोः द्वयोः वृषभयोः सहितानि सन्ति। यावत् द्विजातीनां तृप्त्यर्थं भोजनं दातुम् इच्छसि, तावद् कुरु।' पितुः मातुः च वचनं श्रुत्वा स धर्मात्मा कुमारः— 'न मे गावां दानं किञ्चित्, न मित्रेषु चिन्ता। न वाणिज्यं न कृषिं, न पशुपालनं मे कामः। एकमेव परं चिन्तनं मम अस्ति— तपसः आचरितुम् इच्छामि।' सुतस्य वचनं श्रुत्वा, धर्मनिष्ठौ तौ पितरौ— 'द्वादश वर्षाणि जातस्य ते अतीतानि, वत्स। तदा त्वं यद् शुभं मन्यसे, तत् विचिन्तयिष्यसि। किं तव एषा मतिः, वत्स, वराहयात्रायाम्? अद्यापि मां मातरं वदसि, कथं एतत् विचिन्तितम्?' 'न किञ्चित् अपराधः जायते, वत्स, क्षेत्रगृहेष्वपि। कोपेनापि, भयहेतोः, दण्डः गृह्यते।' मातुः वचनं श्रुत्वा स वणिजः कुलानन्दनः— 'एतेषु अङ्गेषु अहम् अवस्थितः, गर्भरूपेण उद्भूतः। एते स्तन्ये अहम् उपयुज्य, मृदु हास्येन च। मातः, कृपां कुरु, यथायोग्यम्।