वराहपुराणम्

स्नेहान्मयि च प्रियत्वात् त्वया तद् वक्तव्यम् इति सुभगा या प्रार्थयामास, तस्याः पद्मपत्रनयनः मधुरया वाचा प्रत्युवाच। स उत्तमसौम्यया वाचा अवदत्—"सर्वं ते कथयिष्यामि, सुन्दरी, सत्येन शपथं कुर्वाणः। अस्य मूलं तप एव, राज्यं सत्ये प्रतिष्ठितम्। अहं कदापि मिथ्या न उक्तवान्; किं ते करवाणि, ब्रूहि। इच्छसि चेत्, ते परममुत्तमं अभिषेकं करिष्यामि।" "शयानं न पश्येत्—एष क्षणमात्रं व्रतम्," इति स्पष्टयामास। "राज्यं कण्टकशून्यं कृत्वा दत्त्वा, पञ्चमं पदं गतवान्। एष धर्मः मनुना स्थापितः, अन्यथा न दृश्यते। यत् पूर्वं चिन्तितम्, प्रियतमा द्रष्टुम् इच्छन्। अन्यायेन कृतं व्रतं सम्पूर्णं दूष्यते। किमत्र गोपनीयम् अस्ति, येन त्वं खिद्यसे?" "त्वं मांसं, पक्तं भोजनं, वस्त्राणि भूषणानि च उपभुङ्क्षे। त्वं निरन्तरं गच्छसि, राजन्; मयि न सति किम् अवशिष्यते?" इति सा व्यजिज्ञपत्। धर्मकथनं कुर्वतः राज्ञः प्रति स प्रेम्णा प्रत्युवाच। ततः स्वपत्नीसमेतः राजा जलं प्राश्य, क्षणं विश्राम्य च। तदा पितृश्रेष्ठः पुत्रं प्रति मधुरया वाचा अवदत्। पित्रोर्वचनं श्रुत्वा तेजस्वी कुमारः प्रत्यग्रहीत्। एवं समये गच्छति, तौ उभौ तत्र स्थितवन्तौ, हे पृथिवि। "आगच्छ, आगच्छ, प्रभो, गच्छामः; रहस्यम् अवलोकय," इति सूचयामास। तत्रैव तौ सर्वसङ्गपरित्यागेन मृत्युम् उपगतवन्तौ। सर्वसङ्गं परित्यज्य, सः मम भक्तो भवति। ततः श्वेतद्वीपं प्राप्तवन्तौ, इति विद्धि पृथिवि। ततः अहं सन्तुष्टः, भगवति महातेजसि सूर्ये। तदा सः पुण्यं परमदुष्करं वराहावतारकर्म अकरोत्। एवं श्रीवराहपुराणे तीर्थमाहात्म्ये वराहसंवादे 'सूर्यवरप्रदानकाकगृध्रकथा' नाम सप्तत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ खञ्जरीटपक्षिणः कथा प्रवर्तते। तदा सौकरवप्रदेशे तां पावनां कथां श्रुत्वा, पद्मलोचना सा सर्वधर्मविदां श्रेष्ठा भूत्वा, पुनः तं देवमद्भुतचेतसा पप्रच्छ। "निष्कामः मृत्युकाले मानवत्वं प्राप्नोति।" "शृण्वतः मे हृदि महती परमोत्सुकता जाता। किञ्च नृत्यतः किम् पुण्यं, जागरणस्य वा फलम्? मार्जनस्य, लेपनस्य, गन्धानां पुष्पाणां च अर्पणेन, अन्येन वा कर्मणा, जपयज्ञादिभिः किं फलं?" स धर्मकामयमानां पृथिवीं प्रति मधुरया वाचा उवाच—"शृणु, सुन्दरी, यथावत् सत्यम्। सर्वं ते वक्ष्यामि, सर्वाणि पुण्यानि सुकृतानि च।" "सः बहून्यन्नानि भुक्त्वा, अतिसन्तप्तः अजीर्णेन बभूव, हे पृथिवि। तत्र बालकाः केचन आगत्य, क्रीडन्तः मृतं तं पक्षिणं दृष्टवन्तः। 'मम एषः! मम एषः!' इति परस्परं गृह्णन्तः तं पक्षिणं स्पर्धया ग्रहीतुं प्रयत्नं चक्रुः। ततोऽन्यः कश्चित् तम् आदाय गङ्गाजले अपातयत्।