स भगवाँस्त्वं भूर्भुवः, जनः, मह इति प्रसिद्धः; त्वं तपः, त्वं सत्यम्, सर्वं चराचरं त्वयि प्रतिष्ठितम्, हे भगवन्। त्वत्तः सर्वं जगदिदं समुत्पन्नम्; त्वत्त एव ऋगादयः वेदाः प्रवृत्ताः। त्वत्तः शास्त्राणि जातानि, त्वत्तः यज्ञाः प्रतिष्ठिताः। त्वत्तः वृक्षाः, ओषधयः, सर्वे वनस्पतयश्च समुत्पन्नाः; पशवः, पक्षिणः, सर्पाश्च त्वत्त एव, हे जनार्दन। देवेश, ममापि दुर्जयः नाम राजा अतिथिरागतः। तस्मै सत्कारं कर्तुम् उत्सुकोऽस्मि। अद्य, हे देवेश, हे जगन्नाथ, दीनोऽहं भक्तिनम्रः; तस्मात्, भगवन्, अन्नसंपदं मे दत्तुमर्हसि। यत्किञ्चिदहं हस्तेन स्पृशामि, यद् यन्मया दृष्टं भवति—वृक्षं वा तृणं मूलं वा—तत्सर्वं चतुर्विधं भोजनं भवतु। यदपि मनसा चिन्तयामि, तत्सर्वं मम सिद्धिं यायात्। नमोऽस्तु ते परमेश्वर। एवं स्तूयमानः स भगवान् देवेशः प्रीतिमान् अभवत्; स केशवः स्वस्वरूपं तस्मै मुनये दर्शयामास। कृपापूरितचित्तः स भगवान् उवाच—“ब्राह्मण, वद, वरं वृणीष्व।” इति श्रुत्वा स मुनिः शनैः नेत्रे अपावृत्य दृष्टवान्। तदा स जनार्दनः शङ्खगदाधरः, पीताम्बरधरः, तेजस्वी, गरुडारूढः, द्वादशसूर्यसमप्रभः विराजमानः दृष्टः। यदि सहस्रसूर्याणां तेजः आकाशे एकत्र उदेयान्न, तादृशं तस्य महात्मनः तेजोऽभवत्। तत्रैकस्थे मुनिः सकलमिदं विश्वं नानाप्रकारेण विभागितं पश्यन्, विस्मयविस्तृतलोचनः, हे देवि। स साष्टाङ्गं प्रणम्य भगवन्तं कृताञ्जलिः उवाच—“यदि भगवता वरः दातव्यः, हे केशव, स भक्तायैव भवतु।” “अयं राजा सेनायुतः सविमानवाहनः ममाश्रमे तृप्तभोजनः श्वः स्वगृहं प्रतियातु।” एवं उक्ते देवेशः वरदः अभवत्; स तस्मै मनोनिग्रहम् अत्यद्भुतमणिं च दत्तवान्। ततः स भगवान् अन्तर्धानं गतः, स च गौरमुखः मुनिः बहुभिः ऋषिभिः सहितः स्वाश्रमं जगाम। तत्र स विप्रश्रेष्ठः हिमवद्गिरिशृङ्गसदृशं, मेघमिवोन्नतम्, चन्द्रकान्तिसमप्रभम्, शतभवनयुक्तं गृहं चिन्तयामास। ततः विष्णोः वरप्राप्तः स ब्राह्मणः तादृशानि सहस्रशः कोटिशश्च भवनानि सर्वथा सृष्टवान्। तेषां चतुर्दिशं प्राकारान् उद्यानानि च निर्माय, कूजनकुक्कुटकादिभिः, चम्पकाशोकपुन्नागनागकेसरादिभिः वृक्षैः समलङ्कृतानि चकार। तत्र सर्वेषु गृहवनान्तरेषु नानावृक्षाः आसन्; हस्त्यश्वशालाश्चापि तत्र संस्थिताः। स ब्राह्मणः भक्ष्यभोज्यचोष्यलेह्यादि नानाविधान्नानां निचयान् सुवर्णपात्रेषु स्थापयामास। एवं कृत्वा स ब्राह्मणः तेजस्विनं राजानं उवाच—“त्वदीया सेनाः सर्वे भवनानि प्रविशन्तु।” एवं उक्तः राजा तद्गिरिशृङ्गसमं गृहं प्रविष्टवान्, तस्यानुचराश्च शीघ्रं अन्तर्यागारम् अगच्छन्। तेषु प्रविष्टेषु, गौरमुखः मुनिः तां दिव्यामणिं गृहीत्वा राजानं प्रति वाक्यमिदं प्रोवाच—“स्नानभोजनविश्रामाय तव, हे नृप, कन्यकाः सेवकांश्च प्रेषयिष्यामि।” एवं उक्त्वा स विप्रश्रेष्ठः तां पुण्यां वैष्णवीं मणिं गुह्ये स्थापयामास। तस्याः शुद्धायाः दिव्यायाः मणेरुपन्यस्तायाः, सहस्रशः दिव्यरूपधारिण्यः स्त्रियः तत्र समुत्पन्नाः। ताः कोमलाङ्ग्यः सुश्रोण्यः, सुन्दरगण्डाः, रम्यतनवः, सुकपोलाः, सुलोचनाः च, केचन सुवर्णपात्राणि गृहीत्वा निर्जग्मुः। एवं स्त्रीसमूहाः पुरुषसेवकाः च सर्वे राजसेवकाः, केवलं भोजनानि वस्त्राणि च आदाय निर्जग्मुः। ताः स्त्रियः शीघ्रं सर्वान् सेवकान् राजमार्गे स्नापयामासुः, पुरुषान् अश्वान् गजान् च स्नापयामासुः। तत्र नानाविधानि वाद्ययन्त्राणि वाद्यमानानि; राजा स्नानसमये, अन्याः स्त्रियः नृत्यम्, अन्याः गीतानि कुर्वन्त्यः, इन्द्रस्य स्नानकालवदिव। एवं दिव्यसेवया सेव्यमानः स महात्मा राजा स्नात्वा, विस्मयपरिपूर्णचित्तः चिन्तयामास—“किमेतत् मुनिवैभवम्, उत तपसः, उत मणेः?” एवं स्नात्वा, शुभानि उत्तमानि वस्त्राणि धारयित्वा, विधिवत् नानाविधानि भोज्यानि भुक्तवान् स नृपश्रेष्ठः। यथा स महर्षिः राज्ञः पूजनं कृतवान्, तथा तस्य अनुचराणां सत्कारं चकार। यावत् राजा सेनया सह भृत्यैः रथवाहनैश्च भोजनं कुर्वन्, तावत् रक्तप्रभः सूर्यः अस्ताचलमगमत्। ततः रात्रिः समुपस्थिताऽभूत्, प्रौढशरदिन्दुना तारागणैश्च शोभिता; रोहिणीसखि चन्द्रः सौम्यगुणैः सह स्निग्धप्रभां प्रसारितवान्। तत्र भृगुः, देवेन्द्रः, दैत्याचार्यश्च, कृष्णरश्मिसूर्येण सहोत्थाय, शुक्लपक्षे प्रविश्य न प्रकाशन्ते; स्वभावतः देहिनां मनांसि प्रभावितानि भवन्ति। भूमिपुत्रः स्वदीप्तरक्तिम् त्यजति, राहुः चन्द्रकान्तिभिः विमुक्तः, देवासुरेषु स्वभाव एव प्रवर्तते, धर्मात्मा च राजा स्वबलात् प्रभावशाली। श्वेतपतिसंज्ञके रश्मिवृन्दे, सूर्यशास्त्रपेषणशुद्धे, धूमकेतुः महत्तमं तमः न करोति; तस्मिन्काले कौशलिनां गमनं प्रकाशते। राजपुत्रः स्वकर्मभिः जगद्विलोक्य, बुधोदयसमुन्नतबुद्ध्या विराजमानः, चिरसंस्कृतानुचराभिलाषः साधूनां मध्ये समन्वयमवाप।