वराहपुराणम्

श्रीभगवानुवाच— शृणु, पृथिवि, पापशुद्ध्यर्थं यत् प्रायश्चित्तं मया निर्दिष्टं, तदहं संक्षेपेण प्रवक्ष्यामि। कश्चित् नरः, एकवस्त्रधारी, कूशासन उपविष्टः, विहाय सर्वपापानि, व्योम्नि शय्यानं कुर्यात्। एवं कृत्वा, स मम लोकं प्राप्नोति, पापमुक्तश्च भवति। पुनः, सुश्रोणि, तस्य उत्तमं प्रायश्चित्तं शृणु, येन स विशुद्धिं प्राप्नोति। तत्र, मम कर्मसु प्रवृत्तः नरः तत्रैव जायते। तस्य, सुश्रोणि, महाशक्तिमद् प्रायश्चित्तं वक्ष्यामि। स एकाहं यवगोमूत्रभोजनं कृत्वा, संसारं न प्रतिनिवर्तते, मम लोकं प्राप्नोति। यद्यपि स मूढः, पापकर्मकृत्, मम कर्मसु भक्तः स्यात्, तथापि—यावन्ति रोमाणि वराहदेहे, मम स्वरूपे, तावद् एव फलमवाप्नोति। अपि च, पृथिवि, अन्यदपि शृणु। यावत् तद् देहे तिष्ठति, तावत् तस्य फलमवतिष्ठते। पुनः, पृथिवि, अन्यदपि वक्ष्यामि। तदा, हे देवि, स अन्धत्वेन जायते। किन्तु, स महतीं शुद्धां विशुद्धवंशजां कुलजां प्राप्नोति, भगवद्भक्तां। स धनसम्पन्नः, सद्गुणयुक्तः, सुन्दरः, सदाचारवान्, शुचिश्च भवति। एवं स पापमुक्तः, मम कर्मसु निष्ठः। सप्ताहं केवलं पयः सेवनं कुर्यात्। एवं तपः कृत्वा, स मम लोकं प्राप्नोति। अधुना, सुश्रोणि, तस्य दोषं सत्येन वक्ष्यामि। तदा स विशुद्धात्मा, मम भक्तः, न संशयः। यदि दीक्षितः सुरापानं कुर्यात्, तस्य न प्रायश्चित्तं। अग्निवर्णां सुरां पीत्वा, तेन पापात् मुच्यते। न स पापेन लिप्यते, न पुनर्भवमाप्नोति। स भयानके नरके पन्द्रशब्दानि वराहरूपे पच्यते। संवत्सरान्ते, स विशुद्धः, मम कर्मसु भक्तः भवति। एवं श्रुत्वा, पृथिवी पुनः हरिं प्राह— “देवेश, प्रभो, येन कुसुम्भदण्डेन मञ्जनं कृतं, तस्य किं प्रायश्चित्तं, केन मोक्षः स्यात्?” स नरः दशसहस्रवर्षाणि नरके क्लिश्यते। यदि तद् भक्षितं, स चन्द्रायणं प्रायश्चित्तं यत्नेन कुर्यात्। एवमेव यः प्रायश्चित्तं करोति, अपरवस्त्रधारी, अमलवस्त्रं विना, माधवि, मम कर्म करोति, वा मां स्पृशति, स पृथिवि, एकजन्मनि विकलांगः जायते। तस्य, सुश्रोणि, महाशक्तिमद् प्रायश्चित्तं वक्ष्यामि। अष्टोपवासं कृत्वा, मम पूजायामनिष्ठः, जलाशयं गच्छेत्, तत्र शान्तः, जितेन्द्रियः, नियमपालकः स्थातव्यः। रात्र्यां व्यतीतायां, सूर्ये उदिते, यः एवं प्रायश्चित्तं करोति, मम कर्मसु भक्तः, स नूतनशाल्यन्नं न पाचयेत्। एवं श्रीभगवान् पृथिव्यै धर्मस्य प्रायश्चित्तं क्रमशः कथयामास।