वराहपुराणम्

शृणु, भाग्यशालिनि धर्मात्मनि, यथाहं तव कथयामि। चाण्डालगृहे तत्र निःसंशयं स्थितम्, मम भक्तः तु शुद्धे भागवतगृहे जायते, येन मानवाः चाण्डालयोनिषु दुःखमतिक्रमन्ति। चतुर्दिनैकभोजनं कृत्वा, व्योम्नि शय्यायां शयनं च, शुद्धः सन्, विधिपूर्वकं मम नियतमार्गे स्थित्वा, यत् किञ्चिदिह संसारे शुद्धिदं तदाचरन्, शुभत्वं प्राप्नोति। अधुना तु मम दोषापराधस्य फलं यथार्हं शृणु। सप्तवर्षाणि सः खगाधिपतिरिव गृध्रः भवति। ततः पञ्चदशवर्षाणि पिशाचत्वं प्राप्नोति। एवं नारायणवचनं श्रुत्वा, पृथ्वी तं वचनमुवाच—"भगवन्, मम महत्सौत्सुक्यं, त्वं सर्वं मम आख्याहि। किं तु, त्रिविधं स्वरूपं किमत्र, शुद्धे शुभवचने?" तदा देवः तेजस्विनं दिव्यं कपालं गृहीत्वा, "कमललोचने, रुद्रप्रियायां श्मशाने रात्रौ, ममैतत् उत्तमं चरितं शृणु," इति उवाच। "अद्यापि, निष्कलुषे, दृढव्रता न जानन्ति एतत्। त्रिपुररूपे बालवृद्धयोः स्त्रीणां च वधं कृत्वा, योगी चित्ताधिपत्यं नष्टवान्, तस्य मायाशक्तिरपि विनष्टा। तत्र तस्मिन्नेव स्थले, शिवः सर्वगणैः परिवृतः स्थितः। तदा मया ध्यानितः शङ्करः पुनः प्रत्यागमिष्यति। माया-शक्तिहीनः स रुद्रः, सर्वभूताधिपतिः महेश्वरः, ज्ञानं च योगशक्तिं च नष्ट्वा, अशक्तो जातः।" "किं त्वं मोहवेष्टितः रुद्र, अत्र स्थितः? त्वं वैशाखस्य विभागः, त्वमेव आदिः, त्वं परमं शरणं। किं त्वं स्वं न जानासि, स्वगणैः परिवृतः सन्? तस्मात्, यदहं त्वां पृष्टवान्, तत्तत्त्वतः कथय। प्रियायाः हेतोः अहं अत्र आगतः।" पापदग्धलोचनः सः मधुरवचनं उवाच। एक एव नारायणः, जगतां महेश्वरः। "मया योगः ज्ञानं च प्राप्तं, दुःखं च निवारितम्। अहं त्वां वेद्मि, त्वं मां वेत्सि, माधव। ब्रह्मा तु केवलं अस्माकं मध्ये जानाति, न ततोऽधिकम्।" एवं मयि उक्त्वा, हरः, भूतपतिः महेश्वरः, "तव प्रसादात्, विष्णो, त्रिपुरं मया विनाशितम्। तत्र बालवृद्धाः विनष्टाः, दशसु दिशः प्रविच्छिन्नाः। तेषां योगः, माया, ऐश्वर्यं च नष्टम्, माधव।" "विष्णो, शुद्ध्युपायं पापनाशनं सत्यं कथय।" इति चिन्तयन्, अहं रुद्रं सम्बोधितवान्। मम वचनं श्रुत्वा, भगवाञ्छ्रेष्ठो भगवान्—"किं तद्विष्णो, समं स्थानं यत्र गच्छेम?" इति पप्रच्छ।