वराहपुराणम्

श्रीवराहभगवान् पृथिवीं सम्बोध्य प्रेम्णा प्रोवाच—"भो पृथिवि, राज्ञः प्रीत्यन्नं दोषयुक्तमिति स्मर्यते। तस्मात् मम वचनं शृणु। या विधिना मां स्थापयन्ति, तत्र भक्त्या भगवत्कृतेन मय्यर्पितं शेषं तु शुद्धं भवति।" इत्येवं विष्णोः वचनं श्रुत्वा व्रते स्थिता पृथिवी सादरं प्राह—"कथं तदन्नं शुद्ध्यति? तद्वद, जनार्दन।" श्रीवराह उवाच—"राज्ञः प्रीत्यन्नं ये भुञ्जते, ते कथं शुद्ध्यन्ते इति पृच्छसि। चान्द्रायणं च तप्तकृच्छ्रं च यः सम्यक् आचरति, स दोषरहितो भवति, भो पृथिवि। मम पूजार्थं परमं प्राप्नुवन्ति।" इत्येतत् 'राज्ञः प्रीत्यन्नभक्षणप्रायश्चित्त' नाम शतत्रिंशदधिकशततमं अध्यायं समाप्तम्। अनन्तरं भगवतः वचनं शृण्वती धर्मनिष्ठा पृथिवी पुनः पप्रच्छ—"दन्तकाष्ठं न चर्वयित्वा यः मां उपयाति, स कथं सर्वं नाशयति?" श्रीवराह उवाच—"एकस्य अपराधस्य प्रभावेन पूर्वसञ्चितपुण्यं नश्यति। मनुष्यः पापग्रस्तः कफपित्तयुक्तः दन्तकाष्ठं विना भुञ्जानः सर्वं बीजं नाशयति।" पृथिवी पुनः पप्रच्छ—"किं प्रायश्चित्तं येन धर्मो मे न नश्येत्?" श्रीवराहः प्रत्युवाच—"मनुष्यः कथं शुद्ध्यति, तद्वक्ष्यामि। द्वौ पञ्च च दिवसान् भूमौ शयनं कुर्यात्। एतेन दोषो नास्ति, न संशयः।" इत्येतत् 'दन्तकाष्ठभक्षणप्रायश्चित्त' नामैकत्रिंशदधिकशततमं अध्यायं समाप्तम्। पुनः श्रीवराहः प्रोवाच—"संस्कारानन्तरं यदि कश्चित् मृतशरीरं स्नानं विना स्पृशति, स दोषं प्राप्नोति।" नारायणवचनं श्रुत्वा पृथिवी संव्रतम् आचरन्ती वर्षमेकं स्थित्वा पुनः पप्रच्छ—"कथं पुरुषः शुक्रपानवृत्तिं प्राप्नोति? एष मे परमः शोकः, तद्वद।" श्रीवराह उवाच—"एषैव लिङ्गं दैवतोपराधस्य। यं पश्यन् स तस्य फलं लभते। अपराधदोषात् शुद्धिर्न भवति। गृहस्थाः मम कर्मसु प्रवृत्ताः, एकदिनं वायुभोजनं कृत्वा पापात् मुच्यन्ते। अपराधज्ञानात् पापेन न लिप्यन्ते। प्रायश्चित्तेन मे लोके सुखं भवति।" "ये मम शास्त्रं विना श्मशानं प्रविशन्ति, ते श्मशाने शृगालत्वं प्राप्य मृतमांसं भक्षयन्ति।" स भगवान् सर्वलोकहिताय मधुरं वचनं प्रोवाच—"भगवन्, ये त्वयि शरणं गताः, तेषां पापं कुत्र अस्ति? तद्वद, येन पापात् मुच्यते।" श्रीवराहः पुनः उवाच—"शृणु, शुभे, पापनाशनं व्रतं वक्ष्यामि। पञ्चगव्यपानात् पापात् मुच्यते। सर्वथा भगवत्भक्तैः तद् वर्जनीयम्।" इत्येतत् 'मृतस्पर्शनप्रायश्चित्त' नाम द्वात्रिंशदधिकशततमं अध्यायं समाप्तम्।