देवाः एवम् उक्त्वा मेरुशिखरे समीपे गच्छन्ति, जनार्दनं मनसि ध्यायन्तः। तेषां चिन्तनमात्रेण चक्रगदाधरः भगवाः एकाकी, परन्तु महाबलः, अस्माकं सैन्ये प्रविष्टः। स जगन्नाथः स्वबलात् एकं दश शतं सहस्रं लक्षं दशलक्षं च स्वरूपं कृतवान्। तदा अस्माकं सैन्ये तिष्ठति महाबलः भगवान्, ये राक्षसाः अस्माकं बलं आश्रित्य स्थिताः, तान् भूमौ पतितान् मृतान् अकुर्वत्। ततः तस्य विश्वरूपस्य अद्भुतबलात् तुर्यम्, अश्वैः गजैः पदातिभिः पूर्णं सर्वं सैन्यम् विनष्टम्। चतुर्विधं सैन्यं हत्वा, चक्रधरः देवः अस्माकं दृष्ट्या अन्तर्धानम् अगच्छत्, हे राजन्, यदा वयं स्वबलं क्षीणम् अपश्याम। धनुष्मतः देवस्य कर्म यथा दृष्टम्, तस्मात् तं एव शरणं गत्वा पूजनाय यत्नम् अकुर्म। त्वं च, हे राजन्, अस्माकं मित्रस्य सुप्रतीकस्य पुत्रः; एते अस्माकं कन्याः—स्वीकुरु, नराधिप। हेतृकन्या सुकेशी, प्रहेतृकन्या मिश्रकेशी च। एवम् उक्तः स्वयम्वरकर्तृभिः, दुर्जयः राजा विधिनैव तौ शुभे कन्ये पत्न्यौ कृतवान्। तौ प्राप्य, राजा हृष्टः स्वसैन्येन सह शीघ्रं स्वराज्यं प्रतिजगाम। दीर्घकालानन्तरं तस्य द्वौ पुत्रौ जातौ—सुकेश्याः सुप्रभः, मिश्रकेश्याः सुदर्शनः। स दुर्जयः राजा, तौ उत्तमपुत्रौ प्राप्त्वा, अनन्तरं स्वयम् वनसीम्नि गतः। तत्र, भयङ्करान् वन्यपशून् हत्वा, स वनवासिनं निष्पापं ऋषिं अपश्यत्। स महायोगिनं गौमुखं नाम, ऋषिसंघरक्षकं, पापानां तारकं, ददर्श। तस्य आश्रमः शुद्धवारिभिः, मृदुवातैः, उत्तमगन्धवृक्षैः, द्विजगृहं मेघस्य पतितस्य सदृशं, भूमौ दिव्यप्रासादवत् दीप्तिमान् आसीत्। तत्र यज्ञाग्निसदृशं तेजः, निर्मलानि निवासानि, शिष्यैः सामगीतिः, सुस्त्रियः ऋषिकन्याः, सर्ववृक्षेषु पुष्पाणि च शोभन्ति—एवं दिव्यः आश्रमः आसीत्। श्रीवराहः उवाच—ततः गौमुखस्य आश्रमं दृष्ट्वा दुर्जयः राजा तस्य रम्यपरिसरं मनसि चिन्तयामास। "अत्र प्रविश्य परमधार्मिकान् ऋषीन् पश्यामि" इति चिन्तयन्, राजा तत्र प्रविष्टः। तस्य प्रवेशे, पुण्यात्मा गौमुखः ऋषिः हृष्टः तं पूजया सत्कारम् अकरोत्। स्वागतवाक्यानन्तरं, महर्षिः संवादान्ते उवाच—"हे श्रेष्ठराजन्, यथाशक्ति तव तव च अनुचराणां भोजनं दास्यामि।" "एवं करिष्यामि; अश्वान् विमोचय," इति ऋषिः उक्त्वा, स्वव्रते स्थितः मौनम् आस्थात्। राजा अपि भक्त्या तत्र तस्थौ, अनुचरैः सह; तस्मिन्नेव समये पञ्च सैन्यविभागाः उपस्थिताः। स चिन्तयामास—"अत्र ऋषिः किम् भोजनं दास्यति?" तदा गौमुखः ऋषिः दुर्जयम् आमन्त्र्य, "किम् भोजनं दास्यामि?" इति मनसि चिन्तयामास। तस्य चिन्तनसमये, हरिः नारायणः देवाधिदेवः तस्य हृदये स्थितः। ततः नारायणं मनसि स्मरन्, श्रेष्ठः ऋषिः तं प्रसादयितुं गङ्गायां प्रविष्टः। पृथ्वी उवाच—"हे पर्वत, गौमुखः विष्णुं कथं तुष्टाव? विस्तरेण श्रोतुम् इच्छामि।" स तं नारायणं नित्यं नमस्कृत्य, पीतवस्त्रधारिणं, आदिरूपधारिणं, वारिरूपधारिणं, सर्ववस्तुषु स्थितं, वारिसंवत्सरिणं, भूमिरूपधारिणं, अग्निसाररूपधारिणं, वायुरूपधारिणं, आकाशरूपधारिणं, सर्वभूतनाथं, स्वामिनं, हृदयस्थितकामं, ओंकारं, वषट्कारं, सर्वत्रस्थितं, सर्वदेवोत्पत्तिस्थानं, स्वयं अनादिं, भूः, भुवः, जनः, महः, तपः, सत्यम्, सर्वं चराचरं तत्र स्थितं, तस्य विश्वस्य उत्पत्तिं, ऋगादिवेदानां, शास्त्राणां, यज्ञानां, वृक्षाणां, ओषधीनां, वनस्पतिनां, पशूनां, पक्षिणां, सर्पाणां च उत्पत्तिं जनार्दनात् अभिधाय, "हे देवाधिदेव, मम अतिथिः दुर्जयः राजा आगतः, तस्य सत्काराय स्पृहयामि। आज्ञापय, हे देवाधिदेव, हे जगन्नाथ, अद्य अहम् दीनः, भक्त्या नमितः, अन्नसम्पदं देहि। यद् अहम् हस्तेन स्पृशामि, यद् चक्षुषा पश्यामि—वृक्षं, तृणं, मूलं—तद् सर्वं चतुर्विधं भोजनं भवतु। यद् अन्यद् मनसा चिन्तयामि, तत् सर्वं साधय। नमः ते परमेश्वर।" एवं स्तुतः देवाधिदेवः, जगन्नाथः तुष्टः अभवत्; केशवः तस्मै ऋषये स्वं रूपं दर्शितवान्। कृपया पूर्णचित्तः उवाच—"ब्रूहि ब्राह्मण, वरं वृषीष्व।" इति शृण्वन्, ऋषिः शनैः नेत्रे उद्घाट्य। तदा जनार्दनः शङ्खगदाधरः, पीतवस्त्रधारी, द्वादशसूर्यसमप्रभः, गरुडासीनः, तत्र दिव्यरूपेण दीप्तिमान् अभवत्।