वराहपुराणम्

भगवान्नारायणस्य वचः श्रुत्वा, पृथिव्यां तस्य लोकस्य सहस्रसंवत्सरपर्यन्तं सुखेन रमते स भक्तः। तत्रैव मन्त्रः उच्चर्यते— सर्वे देवाः, ब्रह्मा, रुद्रः, इन्द्रः, च त्वं सूर्य, एष एव आद्यः अव्यक्तरूपः सतः सम्प्रसूतः। वयं अपि, तं देवम् आद्यं अव्यक्तरूपं स्वान्तरे प्रतिष्ठाप्य, एवं कुर्वामः। अस्यैव मन्त्रेण, दीक्षितः सन्ध्योपासना आचरितव्याः। एवं श्रीवराहपुराणे चतुर्वर्णदीक्षाताम्रवर्णनं नाम एकोनत्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ, राजभोजनस्य प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि। नारायणमुखात् दीक्षावर्णनं श्रुत्वा, पृथिवी उवाच— "श्रुत्वा, महाभाग, शुद्धा अहं जातास्मि, भगवन्। अहो, सत्यं, लोकनाथस्य महिमा! एकं परमं रहस्यं हृदि तिष्ठति, भगवन्। पूर्वकं च, परं च, द्वात्रिंशदपि दोषाः त्वया कीर्तिताः। केन कर्मणा दोषकृत् शुद्धिं यान्ति?" एवं पृथिव्याः वचनं श्रुत्वा, हृषीकेशः महात्मा प्रत्युवाच— "ये लोभात् वा भीत्या वा राजभोजनं भुञ्जते— क्लेशिताः जनाः राजभोजनं भुञ्जते, वसुन्धरे।" भगवत्-वचनं श्रुत्वा, वसुन्धरा कम्पिता। ततः, मनसा शोकिता सा पृथिवी व्रतस्थत्वेन पुनरुवाच— "किं नु राज्ञां दोषः? तद्वद।" पृथिव्याः वचनं श्रुत्वा, सर्वधर्मविदां श्रेष्ठः श्रीवराहः उवाच— "राज्ञः अन्नं कदापि धर्मिष्ठैः भार्गवैः न भोक्तव्यम्। अपि च राजा लोके समदर्शी स्यात्, तथापि राजान्नं तेन दोषयुक्तं स्मृतम्। अतः, यत् अहं वक्ष्यामि, तत् शृणु। नियतविधिना मां संस्थाप्य, भक्तैः भागवतैः मय्यर्पितं शेषं अन्नं शुद्धं भवति।" एवं विष्णोः वचनं श्रुत्वा, पृथिवी व्रतस्थत्वेन पुनरपि उवाच— "केन कर्मणा तत् शुद्ध्यति? तद्वद, जनार्दन।" श्रीवराहः उवाच— "ये राजभोजनं भुञ्जते, तेषां केन प्रायश्चित्तेन शुद्धिः स्यात्? एकेन चान्द्रायणेन, सम्पूर्णतप्तकृच्छ्रयुतः च, दोषः न भवति, वसुन्धरे। मम पूजा हेतुं परमं सिद्धिं इच्छन् एष मम वचनम्।" एवं श्रीवराहपुराणे राजभोजनप्रायश्चित्तवर्णनं नाम त्रिंशदधिकशततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ, दन्तकाष्ठाभोजनस्य प्रायश्चित्तं प्रवक्ष्यामि। यो मां दन्तकाष्ठं न चर्वित्वा उपगच्छति— नारायणस्य वचनं श्रुत्वा, धर्मनिष्ठा पृथिवी उवाच— "एकस्य अपराधस्य सर्वं कथं नश्यति?" श्रीवराहः उवाच— "येना एकः अपराधः पूर्वसंचितं पुण्यं नाशयति। नरः, पापयुक्तः, कफपित्तयुक्तश्च, दन्तकाष्ठं न चर्वित्वा भुञ्जानः, तस्य सर्वं बीजं नश्यति।" पृथिवी पुनरुवाच— "केन प्रायश्चित्तेन मम धर्मो न नश्येत्? तद्वद।" श्रीवराहः उवाच— "मनुष्याः कथं शुद्धिं यान्ति? द्वौ पञ्च च दिवसान् भूमौ शयनं कृत्वा, एष उपायः।" एवं, सौम्ये, दन्तकाष्ठभोजनस्य विधानं मया उक्तम्।