वराहपुराणम्

पृथिव्याः वचः श्रुत्वा तदा स आद्यः पुरुषः, योऽव्यक्तात् सम्प्रसूतः, श्रीवराहः तस्याः प्रति उवाच। स उवाच—येन येन प्रकारेण मां चिन्तयसि, यः मम कर्मसु भक्तः, स एव एष मन्त्रदत्तः रहस्यसमाजदिक्षा इति कथ्यते, या विधेः बीजसमुत्थिता। यः शुद्धः दीक्षितः च दृढनिश्चयेन मम कर्मसु प्रवर्तते, भक्तः सन् एषां रहस्यसमाजदिक्षां लभते, तस्य अन्यः कश्चन धर्मः नास्ति; एषा दीक्षा महाफलप्रदा इति। सा दीक्षा आसुरीति प्रसिद्धा या धर्मस्य प्रतिष्ठां करोति। यः रहस्यसमाजे मां चिन्तयति, स पण्डितानां श्रेष्ठः। तस्य ग्रहणविधिं शिष्याय यथाविधि वक्ष्यामि। कौमुदीमासे, अथवा मार्गशीर्षे, अपि वा वैशाखे शुक्लद्वादश्यां, तत्र शुद्धशाकाहारव्रतं त्रिदिनं आचरितव्यम्। तत्र मम सन्निधौ वेदीषु अग्निं प्रज्वालयेत्। ततः शिष्यः च गुरुश्च, दीक्षितौ परमशुद्धौ, समागतौ। मन्त्रः—"यद् धृतं पितृभिः प्राचीनैः ब्रह्मनिष्ठेन देवता भवोद्भवेन च।" तेनानेन मन्त्रेण गुरुः शिष्यं गणसमाजे नयेत्। मन्त्रः—"शिष्य, यथाविधि दक्षिणशाखानारायणसम्भूतां देवीं गृहाण।" पृथिव्यपि पप्रच्छ—"केन मन्त्रेण अलङ्कारविधिः स्थाप्यते?" यः कर्मनिष्ठः स तव अकर्मणा विमुच्यते। तस्मै वसुन्धराय धर्मयुक्तं वाक्यं प्रत्युवाच श्रीवराहः—"ये स्नानविधयः साधकैः क्रियन्ते, तत्र केवलं जले प्रधानं। तत्र मन्त्रेण कथं दातव्यमिति मे शृणु वसुन्धरे।" ततः शीघ्रं काजलम् अञ्जनं च कङ्कणं च संकल्प्य, हस्तयोः कङ्कणं गृहित्वा मन्त्रं पठेत्—"यद् एष कङ्कणं हस्तयोः स्थाप्यते, त्वं नारायण कृपां कुरु, शिरसि अलङ्कुरु।" "महान् प्रभो, विश्वेश्वर, स्वदृशा त्र्यध्वान् पश्यसि।" तेनानेन मन्त्रेण स देवतां स्नापयेत्। मन्त्रः—"देवदेव, मया कृतं स्नानविधिं सुवर्णपात्रे गृहाण, कृपां कुरु। एष जलपुष्करं मया विन्यस्तम्, स्नानं कुरु।" 'नारायणाय नमः' इति उच्चार्य, एष मन्त्रः पठनीयः। यः एतस्मिन विधौ मम दीक्षां प्राप्नोति, स नाधमशिष्याय न दुष्टाय न च छलिनः दातव्या। एषा च शोभना माला जप्यवस्तुनिकटे स्थापनीया। उत्तमा माला शताष्टकसङ्ख्या, मध्या चतुर्दशपञ्चाशत्, अधमा द्वात्रिंशत्। उत्तमा रुद्राक्षमयी, मध्या पुत्रजीवबीजमयी। एतद् शतजन्मसु अपि न कश्चिद् जानाति। अशुद्धः स्पृशेत् न, न च स्त्रीहस्ते स्थापनीया। अन्यस्मै न प्रकाशनीया; विचिन्त्य पूजनीया। विधानतः माला रक्षणीया। एवं विष्णोः वचनं श्रुत्वा, व्रतानिष्ठा वसुन्धरा पुनरुवाच—"कथं दर्पणः दातव्यः, तद् ब्रूहि माधव।" पृथिव्याः वचनं श्रुत्वा, श्रीवराहः पुनः उवाच।