वराहपुराणम्

स वैश्यः, दन्तधावनार्थं उदुम्बरदण्डं दक्षिणहस्तेन गृहीत्वा, भूमौ जानुभ्यां स्पृशन्, मन्त्रमेनं जपेत्— "अहं वैश्यो वैश्यकर्मसम्बन्धं सर्वं परित्यज्य त्वत्समीपमागतः।" एवं सम्यगुक्त्वा, स अपि मम सेवानुरक्तः भवति। कृष्यादिगोरक्ष्यवणिज्यं च विक्रयक्रयात्मकं सर्वं स परित्यज्य, देवतानां भगवतां च पुरतः प्रणाम्य, एवं मम मार्गानुसारीणां वैश्यानां दीक्षा विधीयते। ततः वराहभगवान् उवाच— "सुभगे, अधुना शूद्रस्य मदीयानुरक्तस्य दीक्षां वक्ष्यामि। शूद्रस्य दीक्षाकाङ्क्षिणः शीघ्रमेव एतानि कर्माणि कार्याणि। देवी, ततोऽष्टहस्तपर्यन्तं तैलाभ्यङ्गं कृत्वा तं ततः नेतव्यं। तस्मै वैष्णवदण्डं नीलवस्त्रं च दातव्यम्। मय्येव शरणं प्रपन्नः स मन्त्रमेनं जपेत्— खाद्याख्याभ्यां च सर्वं त्यक्त्वा शूद्रधर्मं च परित्यज्य, स सर्वपापविमुक्तः प्रबुद्धः कामरहितश्च भवति। गुरुप्रीत्यर्थं स मन्त्रमिदं जपेत्— 'विष्णोः प्रसादात् संसारमुक्तये पूर्ववत् कृपया रहस्यं लब्ध्वा कृतं मया; तुष्टो भव।' एवं मन्त्रं स्पष्टं जप्त्वा तत्र प्रदक्षिणं कुर्यात्। ततः सुगन्धमाल्यादिभिः पूजनं विधाय, शूद्राणां दीक्षा एवं विधीयते।" पुनः वराहः वसुधरां प्राह— "ब्राह्मणस्य श्वेतच्छत्रं, क्षत्रियस्य रक्तच्छत्रं विधीयते।" सूतः उवाच— तदा वराहः पृथिव्याः प्रणम्य पुनः प्रोवाच। पृथिव्युवाच— "भगवन्, तव दीक्षितभक्तैः किमाचरणीयं?" तद्वचनं श्रुत्वा मेघनिनादवद् घण्टानिनादः समभवत्। श्रीवराहः उवाच— "मां सर्वत्र, किन्तु रहस्यमण्डले, सन्निधौ चिन्तयेत्।" नारायणवचनं श्रुत्वा, व्रतानुष्ठाननिष्ठा सा पृथ्वी, शुद्धा भक्तिश्रेष्ठा च, सदा तव कर्मसु प्रवृत्ता। सा कृताञ्जलिः नारायणं पुनरुवाच— "माधव, त्वद्विचिन्तनपरायणया मया किमत्र कर्तव्यम्? को वा त्वां चिन्तयेत्, त्वं ह्यचिन्त्यः, मर्त्यतीतः?" तद्वाक्यं श्रुत्वा, स आद्यः अव्यक्तसम्भवः वराहः उवाच— "यथा यथा मां कर्मनिष्ठया चिन्तयसि, एवं रहस्यमण्डलीया दीक्षा सञ्जायते। यः शुद्धः दीक्षितः मम कर्मसु दृढनिश्चयः, भक्तो भूत्वा एषां रहस्यमण्डलीदीक्षां प्राप्नोति, तस्य नान्यः धर्मः; एषा दीक्षा महाफलप्रदा। या दीक्षा आसुरीति कथ्यते, तया धर्मः प्रतिष्ठाप्यते। रहस्यमण्डले मां चिन्तयन् स पण्डितश्रेष्ठः। तां दीक्षां शिष्याय यथाविधि दास्यामि। कौमुदीमासे, मार्गशीर्षे, अथवा वैशाखे शुक्लद्वादश्यां तां दीक्षां विधास्ये।