स तदा माम् उवाच—"अलम् अद्य द्रष्टव्यम्, महाभाग।" माया-मोह-वशाद् अहम् गङ्गातटम् आगच्छम्; तत्र स्नानविधिं कृत्वा शुद्धे वारिणि निमग्नः अभवम्। तत्र किम् एतत्, किम् इदं प्रवृत्तम्, इति किञ्चिदपि न अवेदिषम्। कस्यचित् कारणेन जाह्नवीजलम् प्रविष्टवान्। निषादेनोक्तम्—"पश्य कुम्भम्, चर्म, वस्त्रं यथापूर्वम्; दण्डं च वस्त्रं च यत् न जीर्णम्, तत् गङ्गया वह्यमानम्।" इत्युक्त्वा स निषादः दृष्टेः अन्तर्धानम् अगात्। ततः स ब्राह्मणः, हे देवि, तपः समारब्धवान्। तस्य तपस्यतो मध्यान्हसमयः आगतः। स पुष्पाणि सञ्चित्य विधये श्रद्धया पूर्णः अभवत्। तत्र प्रमुखैः विप्रैः परिवृतः द्विजः गङ्गायाम् अवगाहनम् अकरोत्। प्रातःकाले च तत्र चर्म, कुम्भ, दण्डं स्थाप्य—"किं विस्मृतम्? कुतः न शीघ्रं प्राप्तः?" इति ब्राह्मणेन उक्तम्। तद्वचनं श्रुत्वा स मुनिः मौनम् आस्थितवान्। एतस्मिन्नन्तरे, हे देवी, स प्रमुखः ब्राह्मणः अपि—"कथं कालः अतीतः? किं विप्रैः मयि उक्तम्? कथं इदं प्राप्तम्? किम् एतत्?" इत्यादि विचिन्तयन् अभवत्। तस्मिन्नन्तरे, हे देवी, तस्मै ब्राह्मणाय मया अपि—"किम् एतत्, विमूढवत् दृश्यसे? किम् अपि दृष्टम्?" इत्युक्ते स स्वशिरः भूमौ न्यपतितवान्। "हा भगवन्, द्विज, एते ब्राह्मणाः मां वक्तुम्, हे जगद्गुरो, त्वं मध्यान्हे प्राप्तः, किं स्थानम् विस्मृतवान्?" इति तेन उक्तम्। "अहं निषादः अभवम्, मम भार्या निषादकुले जाता। तस्या अत्रयः पुत्राः, तिस्रश्च पुत्र्यः अभवन्। कदाचित् गङ्गायां स्नातुम् अगच्छम्, तटवासित्वात्; निर्गत्य पुनः मुनिभिः स्तुतं रूपं प्राप्तवान्। किं पापं कृतम् यत् माधवसेवायाम्? किं दूषितं भुक्तम् अच्युतसेवायाम्? एतद् सत्यं वद, येन नरकं गतवान्। मया पूर्वं एव उक्तम्, मोहवशात्।" तस्य विलापयुक्तं करुणं वचनं श्रुत्वा—"मा शोच, ब्राह्मणश्रेष्ठ, स्वकृतदोषोत्थितं दुःखं यत् त्वया लब्धम्, पशुव्याप्तिं प्राप्तः। पूर्वमेव उक्तम्, शृणु द्विजश्रेष्ठ। दिव्यानि वा भोगान्, मानुष्यानि वा इच्छसि, ददामि। वैष्णवी माया दृष्टा, या त्वया कामिता; पञ्चाशद् वर्षाणि, निषादगृहे अपि न। अधिकं वक्ष्यामि, शृणु द्विजश्रेष्ठ। न त्वया शुभाशुभं किञ्चित् कृतम्। यानि पापानि अपराधाश्च कृतानि—यच्च पूर्वजन्मनि कृतं येन इदानीं महदवस्थां प्राप्तः। ये शुद्धद्विजाः मदीया भक्ताः, तान् त्वं न अभिवादितवान्। भगवतः शुद्धभक्ता एव मम रूपाणि; अहम् अत्रैव तैः विज्ञायः, नात्र संशयः। ये द्विजाः मां द्रष्टुम् इच्छन्ति, ते अपि मदीया भक्ताः। विशेषतः कलियुगे ब्राह्मणरूपेण स्थितः अहम्। यः मां प्राप्तुम् इच्छति, तस्य किमपि अनुक्तव्यम् नास्ति। गच्छ, ब्राह्मण, सिद्धोऽसि; प्राणान् विसृज्य मां प्राप्स्यसि।