मेघाः लवणसागरात् जलं आकर्ष्य तं जलं दूरं नयन्ति। केचन जीवाः रोगग्रस्ताः महान् औषधिवर्गं उपयुञ्जन्ति। औषधि यदा दीयते तदा अपि कदाचित् जीवः मृत्युम् उपगच्छति। प्रथमं गर्भः सञ्जायते, अनन्तरं जननं भवति। ततः इन्द्रियाणाम् विनाशः आगच्छति; एषा मम मायाशक्तिः। पुनः एषा मम मायाशक्तिः, पत्रादिभिः युक्ता अस्ति। तत्र मया मायया पुनः पुनः अमृतं विमोच्यते। अहं गरुडरूपं धृत्वा स्वयमेव अतिवेगेन आत्मानं वहामि। एतां मायां सृज्य दिविस्थानां यज्ञं करोमि। अङ्गिरसाम् मायां धृत्वा देवाः यज्ञं कुर्वन्ति। वरुणमायां धृत्वा महासागरं रक्षामि। कुबेरस्य मायां धृत्वा तं धनं रक्षामि। शाक्ररूपं धृत्वा वृत्रं हत्वा। मेरुं मायया कृत्वा सूर्यं अपि वहामि। अन्तःस्थाग्निरूपं धृत्वा तं जलं पिबामि। यदा जनाः पृच्छन्ति—"क्व तद् जलं स्थितम्?"—मम मायाशक्त्या तद् वनस्थेषु औषधिषु स्थितम्। राजमायां कृत्वा पृथिवीं रक्षामि। तेषु प्रविश्य, हे पृथिवि, लोके मायां सृजामि। मायामयं दीप्तस्वरूपं कृत्वा सर्वं विश्वं पूरयामि। संहारमायां धृत्वा विश्वं पूरयामि। अनन्तमायया अहं धारयामि च, शयनं च करोमि। यत्र देवाः शरणं गच्छन्ति, सा मम मायायाः कथ्यते। हे सुमध्याम्, सप्तदशवर्षाणि त्वं धृतासि। एषा मम मायाशक्तिः, येन अहं जलमध्ये स्थितः। ते अपि मम मायया मोहिताः, मायां न जानन्ति। सत्यं, पितृमयीं मायां गृह्णामि। ऋषिः मायानुगः, स्त्रियाः गर्भं प्रविष्टवान्। सः अञ्जलिं कृत्वा वाक्यं उवाच। पुनः सः स्त्रीत्वं प्राप्तवान्, स्त्रियाः गर्भे स्थापितः। यत् पापं स्त्रीत्वे कृतं तेन ब्राह्मणश्रेष्ठेन—मधुरं वचनं गृह्णित्वा पृथिव्यै प्रत्यवदत्। हे विशालाक्षि रोहिणि, मम मायाः अद्भुतं रोमाञ्चकारिणी च। सा अनेके रूपाणि मार्गांश्च गृहीत्वा—श्रेष्ठं, मध्यमं, अधमं च। यथा ब्राह्मणश्रेष्ठेन स्त्रीजातिः प्राप्ता। सः मम पूजायाम् अनुगतः, मम कर्मसु दृढः। हे सुन्दरि, दीर्घकालं तेन अहम् तुष्टः। ततः, हे देवि, तस्मै परमं दर्शनं दत्तवान्। वरेच्छ, शुभे, यत् हृदयस्थं तव।