सावधानया भक्त्या कपिलां गायां स्पृशन्, कन्यां न दूषयन्, यः जलं ददाति, गुरौ भक्तिमान्, न च वाचालः, स जनः गर्भं न प्रविशति, मम लोकं प्राप्नोति। एवं ‘अजातिज्ञानं’ नामैकशतद्विंशतितमं अध्यायः श्रीवराहपुराणे समाप्तः। अथ कोकमुखस्य महत्त्वं प्रवक्ष्यामि। शृणु, हे वसुधरे, गुह्येषु परमं गुह्यम्। यः अष्टमे चतुर्दशे दिवसे मैथुनं न कुर्यात्, बाल्ये वा यौवने वा सदा मम अनुगामी भवति, दुःखमध्ये अपि अविभाजकः, गुणैः युक्तः, कदाचित् दुष्कृत्यं न कुर्यात्, यौवनव्रते स्थितः। यः सर्वथा कामरहितः, परधनेषु अनासक्तः, हे सुन्दरी, एषा गुह्यता देवेष्वपि दुर्लभा। शृणु, हे निष्कलङ्काङ्गि, यथा अहं ते कथयामि, हे पापरहिते। ये जीवेषु हिंसां न कुर्वन्ति, शुद्धहृदयाः, करुणायां निष्ठिताः, तेषां मनः न चलति, ते मम प्रियं स्थानं प्राप्नुवन्ति। तदा वसुधरा वराहरूपधारिणं देवम् अभाषत्। तव भक्त्या, त्वं मम परमं गुह्यम् श्रवणाय योग्यः। भद्रकर्णसरोवरं परित्यज्य, कोकमुखं स्तौषि। केदारं त्यक्त्वा, कोकमुखं किमर्थं स्तौषि? महद्गिरिदुर्गं त्यक्त्वा, कोकमुखं किमर्थं स्तौषि? एकलिंगं त्यक्त्वा, कोकमुखं किमर्थं स्तौषि? भगवान् वराहरूपेण वसुधराम् प्रत्युवाच—“यद् यद् त्वं मां वदसि, हे भीरु, तत् तथैव। कोका विशेष्यते येन गुह्यं ते कथयिष्यामि। एते पाशुपतविधयः, कोका तु भागवतः। कोकायां द्वारे मम क्षेत्रे विधिः कृतः, हे सुन्दरी। तत्र अल्पजलसरोवरे मत्स्यः स्थितः; तस्य मुखात् बलवान् मत्स्यः शीघ्रं निर्गतः। पतित्वा, तं गृहीत्वा, स यत्नेन त्वरितः निर्जगाम। क्षेत्रबलात् स राजकुमारः स्वामी अभवत्। कालान्तरे, तत्र शिकारिणः पत्नी—काचिद् कर्कशा, मांसलोभी, तस्य हस्तात् मांसलालसा—शिकारिणा बलात् तां कर्कशां गृहीतुं यत्नः कृतः। हे शुभे, सा आकाशात् कोकायां मम सन्निधौ पतिता। सा कन्या रूपेण, यौवनसंपन्ना, सौन्दर्ययुक्ता, गुणशालिनी अभवत्। स तु सुंदरः, गुणवान्, वीरः, युद्धे दृढनिश्चयः। कालक्रमेण, हर्षपूर्णे काले, तौ मिलितौ। सदा तया सह स्थितः, सा शुभा तेन सह। कालः यथावत् गच्छन्, सा निष्कलङ्का स्थितवती। सा भक्त्या, विनयेन, विशेषतः स्नेहेन युक्ता। तत्र राजकुमारः अपि स्थितः, शाकानां यशः वर्धयन्। सर्वे चिकित्सकाः अपि तत्र स्थिताः, रोगचिकित्सायां निपुणाः।