अग्निना च वायुनाऽपि धर्मः पृथक् दृष्टः, हे पृथिवि। कुबेरः च शाण्डिल्यः च धर्मं भिन्नरूपेण अपश्यन्। पितरः च स्वयंभूः च धर्मं भिन्नं दृष्टवन्तः। प्रत्येकः स्वमतानुसारं स्वधर्मं स्थापयति, यथोक्तं तेन तेन। यः स्वधर्मे स्थितः, स अन्येषां धर्मकर्माणि न निन्देत। स पुनः गर्भं न प्रविशति, मम लोकं प्राप्नोति। एतस्मिन्नेव, पुरुषाः संसारसागरं जन्ममृत्युम् च तरन्ति। ये स्वहिताय सदा उपकारिणः, देवेषु, अतिथिषु, आचार्येषु च प्रियः भवन्ति—यः ब्राह्मणीं स्त्रियं मनसा अपि न समीपगच्छति, यः सर्वेषु पुत्रेषु भेदं न करोति, यः कपिलां गौः भक्त्या स्पृशति, कन्यां च न दूषयति, यः जलं ददाति, आचार्ये भक्तः, अल्पभाषी च—स पुनः गर्भं न प्रविशति, मम लोकं प्राप्नोति। एवं श्रीवराहपुराणे 'अजन्म' नाम एकशतम् एकविंशतितमं अध्यायः समाप्तः। अथ कोकामुखस्य महात्म्यं शृणु, हे वसुधरे, गुह्यतमं गुह्यानां गुह्यं। यः अष्टम्यां चतुर्दश्यां च मैथुनं न कुर्यात्, यः बाल्ये युवत्वे वा सदा मम अनुगामी भवति, यः क्लेशेऽपि वसन् विभाजनं न करोति, गुणैः युक्तः च भवति, स कुमारव्रते स्थित्वा दुष्कृत्यं न कुर्यात्। यः कामरहितः, परवस्तुच्छायां सदा रहितः, हे शुभे, एष गुह्यं देवेष्वपि दुर्लभम्। शृणु, हे निष्कलङ्काङ्गि, यथा अहं ते कथयामि, हे निष्पापे। ये जीवेषु हिंसा न कुर्वन्ति, येषां हृदयं शुद्धं, ये दयायुक्ताः—तेषां मनः न चलति, ते मम प्रियत्वं प्राप्नुवन्ति। तदा वसुधरा भगवानं वराहरूपं उपगम्य उवाच। भगवन्, तव भक्त्या अहं तव परमं गुह्यं श्रोतुम् अर्हामि। भद्रकर्णसरोवरं त्यक्त्वा कोकामुखं स्तौषि, केदारं त्यक्त्वा कोकामुखं स्तौषि, दुर्गं त्यक्त्वा कोकामुखं स्तौषि, एकलिङ्गं त्यक्त्वा कोकामुखं स्तौषि—किं कारणम्? भगवान् वराहरूपधारी वसुधरां प्रत्युवाच—"यद् यद् त्वं मां वदसि, हे भीरु, तत् एवं अस्ति। कोका विशेषः यद् गुह्यं, तत् ते कथयिष्यामि। एते पाशुपतविधयः, कोका तु भागवतः। कोका-द्वारे मम क्षेत्रे एकः विधिः कृतः, हे सुन्दरी। तत्र अल्पवारिणि तडागे मत्स्यः स्थितः; तस्य मुखात् एकः बलवान् मत्स्यः शीघ्रं निर्गतः। स पतन्, तं गृहीत्वा, शीघ्रं पलायितः। तस्य क्षेत्रस्य प्रभावात् स राजकुमारः स्वामी अभवत्। ततः कालान्तरे व्याधपत्नी—काचित् शृगाली, मांसलोभिनी, तस्य हस्तात् मांसं इच्छन्ती—व्याधः तां शृगालीं बलात् गृहीतुं प्रयत्नं अकरोत्। हे साध्वी, सा शृगाली आकाशात् पतित्वा कोकामुखे, मम सन्निधौ, पतिता।