वराहपुराणम्

शृणु, धर्मप्रिये, यथा मोक्षाय सर्वसंसारविनिर्मुक्त्यर्थं कृत्यस्य विधानं उक्तम्। ततः, स्वमार्गानुसारं शक्तितमं कर्म कर्तव्यं इति निश्चितम्। किं पदार्थेन तत्संयुक्तं कर्तव्यमिति त्वं, हे माधव, पृच्छसि। धर्मविद् वाक्यकुशलः धर्मसंबद्धं कर्म विवृणोति—येन मन्त्रेण तत्संयुक्तं, स एव मम समीपं आनयेत् इति। तदा सप्त धान्यबीजानि क्षीरसमेतानि गृह्य, तानि च शतशः सहस्रशः अन्यानि अपि उपयुज्यन्ते। हे माधवि, धान्यस्य विविधानि प्रकाराणि वक्ष्यामि। धर्मचिल्लिका, शाकानि, सुरभिरक्तमालती, आमोदा, शिवसुन्दरी, शिरी, काकुला, शालिका—एते धान्यप्रकाराः। मुद्गः, मासः, तिलः, कङ्गुः, कुलुत्थः, अन्ये च कर्मणि योग्याः। श्यामाकः अपि कर्मायोग्यः उच्यते, हे वसुधरा। एतानि तथा भक्तप्रियं यदपि, अहं स्वीकृतवान्। एतानि मम यज्ञे समर्पणीयानि, यानि मां प्रीयन्ति। पशुषु च अजेषु मम भागः अस्ति, किन्तु तत्र मांसं वर्जनीयम्; वैष्णवः यजुषा सह खादति। हे वसुधरा, पक्षिणां योग्यतानि वक्ष्यामि। लावकः, वार्त्तिकः, प्रशस्तः कपिञ्जलः—एते मम कर्मायोग्याः पक्षिणः मया निर्दिष्टाः। यः पुरुषः मम उक्तं आदेशं न लङ्घयति, स प्रियः। अतः, परमसिद्ध्यर्थी यज्ञं एवं विधिना कर्तव्यम्। ये मया निर्दिष्टं कर्म कुर्वन्ति, ते परमसिद्धिं प्राप्नुवन्ति। अधुनाऽत्र, त्रिसन्ध्यायाः आह्वानस्य परमगुह्यं शृणु, यदपूर्वं त्वया पृष्टम्, हे पृथिवि। स्नानं सम्यक् कृत्वा, मम कर्मनिष्ठाः—यः च, हे शुभे, मम नित्यरूपं एवं पठति—अधः, उपरि, पार्श्वे च अहमेव स्थितः। सर्वथा, तेषां सदा मम भक्तैः पूजनीयः। अपरं लोकप्रसिद्धं गुह्यं वक्ष्यामि। सम्यक् बुद्ध्या परमं कर्म कृत्वा—'ॐ नमो नारायणाय' इति उच्चार्य, एष मन्त्रः पठनीयः—नारायणं धर्मनिष्ठानां मूलं, सर्वलोकाध्यक्षं वयं उपास्महे। पश्चात् पश्चिमदिशं मुखं कृत्वा, पुनः जलं गृह्य, द्वादशाक्षरं मन्त्रं जपित्वा, एष मन्त्रः पठनीयः—मन्त्राः उचुः: 'एवं स्थितं, आद्यं, अनन्तरूपं, नित्यसंकल्पं, अनन्तं अहं स्तौमि।' ततः तस्मिन्नेव काले, पुनः जलं गृह्य, 'नमो नारायणाय' इति उच्चार्य, मन्त्रः पठनीयः। ततः तस्मिन्नेव काले, दक्षिणदिशं मुखं कृत्वा—'वयं अद्भुतयज्ञं, सत्यम्, ऋतम्, आदिरूपं, कालादिमूलं उपास्महे।' ततः दारुकर्मणि यत्नं कृत्वा, इन्द्रियाणि संयम्य—'वयं त्वां सोमपानं उपास्महे, यस्य नेत्रे चन्द्रसूर्यौ, शतदलपद्मसदृशे नेत्रे।' त्रिसन्ध्यायां एष विधिः मम कर्मणि कर्तव्यः। एष सर्वगुह्येषु परमगुह्यः, योगेषु परमधनम्। मूढाय, निन्दकाय, मायाविने च एष गुह्यं न दातव्यः।