श्रुत्वा भगवतः नारायणस्य समीपे देवी पृथिवी विनयपूर्वकं पप्रच्छ—“भगवन्, केषां कृत्येषु कः निष्क्रान्तिर्भवति? केषां च नियमः कीदृशः स्मृतः? ये च भवन्तं सम्यग् कर्मसु सेवन्ते, तेषां कः भाग्यविधिः स्यात्? ये च शिरसि दीपं धारयन्ति, तेषां कः परिणामः? ये च त्वयि पूर्णमनसा ध्याननिष्ठा भवन्ति, ते केन स्थितिं प्राप्नुवन्ति? ये च श्रद्धया त्वयि अनन्यभक्ताः, तेषां कः गतिः? ये च स्वधर्मगुणानुसारं कर्म कुर्वन्ति, तेषां च कः परिणामः? भगवन्, एतेषां सर्वेषां गतिं विस्तरेण वद। केन स्थाने ते यान्ति? का च सा नित्यं कथिता? ये च शिरसा अधोमुखाः शय्यां कुर्वन्ति, तेषां कः परिणामः? ये च सिद्धाः कथ्यन्ते, तेषां का गतिः? माधव, तव प्रसादेन जीवगमनागमनं कथं भवति? योगसांख्ययोः च परमं निर्णयं त्वमेव वक्तुमर्हसि। शरीरं भस्मनि स्थाप्य, कथं सः अग्निम् प्रवेशयति? त्वदीये पुण्ये क्षेत्रे वा अन्यत्र वा स्थितः, तत्र का गतिः स्यात्? ‘नारायणाय नमः’ इति उच्चार्य, का गतिः लभ्यते? नामस्मरणमात्रेण का गतिः स्यात्? धर्मसंयुक्तं रहस्यं माधव, एतदपि वद। लोकहिताय च लोकार्थाय च त्वं वक्तुमर्हसि।” तदा भगवान् विष्णुः करुणया देवीं प्रत्युवाच—“शृणु, वसुन्धरे, स्वर्गसुखप्रदं कर्मणां विविधं जन्मकथाम् अहं ते कथयामि। त्वया यद् पृष्टं, तत् सावधानं शृणु। नाहं सहस्रदानेन, न शतेन यज्ञेन लभ्यः। यो मां एकचित्तेन वेत्ति, स एव मां प्राप्नोति। त्वया यद् पृष्टं, शुभे, तद् स्वर्गसुखदं कर्म। ये जनाः सर्वदा मां पूजयन्ति, यद्यपि मनसः प्रवृत्तयः नानाविधाः स्यु:; येषां मनः मयि अविचलितं भक्तिनिष्ठं च, ते मां पश्यन्ति। भक्त्या एव तेषां मम साक्षात्कारः। केवलं कामनया अपि, सुशोभने, स्वर्गवासः लभ्यते। यानि कर्माणि कुर्वन्ति, माधवि, तेषु मां पश्यन्ति। ये नराः द्वादश्यां उपोष्य, ततो जलपानं कृत्वा, यावन्ति जलबिन्दूनि पतन्ति, तावन्त एव पुण्यफलानि लभन्ते। द्वादश्यां धर्मनिष्ठाः नराः पीतकुसुमानि, सुशुद्धानि च पुष्पाणि, गन्धयुक्तं धूपं च अर्पयन्ति। पुष्पाणि शिरसि स्थाप्य, एष मन्त्रः जप्यः—‘श्रीहरिः प्रसन्नः सुमनांसि मनश्च शुद्धं च गृह्णातु।’ ‘नमो विष्णवे! भगवन्, एतानि सुरभिणि सूक्ष्मगन्धानि सगुणानि निर्गुणानि च गृहाण। नमो भगवते विष्णवे! श्रुत्वा आगत्य सोमपते प्रविश्य, श्रीअच्युतः मम धूपार्चनं गृह्णातु।’ यः कश्चन एतद् शास्त्रं श्रुत्वा, मम कृते प्रवर्तयति, तस्मै मम प्रियतमा एषा उत्तमा शिक्षाः कथिता। श्यामाकः, स्वस्तिकः, गोधूमः, मुद्गः च, एतानि अपि कर्मसु योजनीयानि।” एवं भगवतः श्रीनारायणस्य वचः श्रुत्वा देवी सन्तुष्टाऽभवत्। भगवता धर्मरहस्यम् एवं लोकहिताय प्रकटितम्।