वराहपुराणम्

नरपतिं प्रति उवाच – “एषा कार्तिकी सम्प्राप्ता, हे नराधिप। एषा देवदानवयक्षाणां सदा योग्यतमा, महाबाहो। यः पुरुषः कार्तिकीद्वादश्यां सर्वरत्नानि समाहित्य, श्रद्धया कुलपुरोहिताय वा गुरवे दद्यात्, तस्य दत्तानि दानानि यथोक्तं फलप्रदा भवन्ति। विशेषतः तस्माद् ब्रह्माण्डस्य भागं यजेत्। तेन यत् किमपि क्रियते, दीयते, जप्यते, स्तूयते, तत् सर्वं तद्रूपं भवति। तेन ब्रह्माण्डं मुनये सम्यक् विधिवत् तस्मिन्नेव काले दत्तवान्। अतः राजराज, त्वं अपि तत् दत्त्वा सुखी भव। सः परमं सिद्धिं प्राप्तवान्, यत्र गत्वा दुःखं नास्ति। एषा सर्वकामसम्पत्तिः, देवी, तुभ्यं संक्षेपेण उक्ता। वराहपुराणं, यद् वरारोहीति प्रसिद्धं, सर्वपापविनाशनं। ब्रह्मा स्वस्यात्मजाय महात्मने पुलस्त्याय दत्तवान्। पुलस्त्यः अपि तं शिष्याय उग्राय स्थिराय दत्तवान्। एषा सम्बन्धः पूर्वकल्पात्; इदानीं द्वितीयं शृणु। तव तपसा कपिलादयः सिद्धिं ज्ञानं च प्राप्तवंतः। तस्य शिष्यः रोमहर्षणः नाम्ना भविष्यति। गुरुः द्वैपायनः अष्टादशपुराणानि वेदं च विभागयामास। तथैव नारदपुराणं सप्तमं मार्कण्डेयपुराणं च। दशमं ब्रह्मवैवर्तं, एकादशं लिंगपुराणं च। चतुर्दशं वामनपुराणं, पञ्चदशं कूर्मपुराणं प्रसिद्धम्। यः कार्तिकीद्वादश्यां श्रद्धया एतद् पुराणं पठति, यस्य गृहे लिखितं सदा पूज्यते, यः अनन्यया भक्त्या शृणोति, शृणुत्वा पुराणं विष्णुं च नित्यं पूजयेत्। राजा स्वशक्त्या गावः ग्रामैः सह पूजयेत्। एवं श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वकथायां ‘पुराणस्तुति: द्विसप्तदक्षिणा गोदानं सुवर्णकलशदानं’ नाम द्वादशाधिकशततमोऽध्यायः। अधुनात् भगवतः स्तुति: आरभ्यते। नमो वराहाय, यः क्रीडया भूमिं उद्धृतवान्। शृंगाग्रेण, पर्वतसरित्संवृतां, नागाभिः परिवृतां भूमिं उद्धृतवान्; भक्तजनभीतिहरणाय, दशाननवधाय, वराहरूपधारी। तदा पूर्वकल्पे भूमिः वराहावतारेण उद्धृता। भूमिः उवाच – “हे केशव, अन्यः कश्चन रूपं वा बाहुं वा मम तुल्यां भूमिं धारयितुं न शक्नोति।” भूमिं तेन सान्त्व्य, सः तत्र आगतः। तेन पुण्यस्थले आशीर्वचनं उक्त्वा, भूम्यै प्रत्युवाच – “देवि, तं दृष्ट्वा त्वं पुष्यसि, स तव प्रियः।” “यदा विष्णुना धारिता, तदा किं अद्भुतं दृष्टवती?” इति पृष्ट्वा, ब्रह्मपुत्रस्य वचनं श्रुत्वा, भूमिः उवाच – “यद् गूढं सः माम् अपृच्छत्, यद् अहं प्रत्यवदं –” “शृणु, ब्राह्मणश्रेष्ठ, धर्मस्य सत्यं गूढं रहस्यं महाबलम्। सः मोक्षमार्गं मम उक्तवान्। सः परं रहस्यं सर्वव्यापि धर्मनिश्चितिं उक्तवान्।” ततः भूमिवचनं श्रुत्वा, ब्रह्मपुत्रः महातपस्वी, तान् सर्वान् यत्र देवी स्थिताऽभूत्, तत्र अनयत्।