वराहपुराणम्

विनीताश्वः ब्राह्मणश्रेष्ठं समुपेत्य पप्रच्छ—"सः स्वर्गसुखं भुङ्क्ते किम्? एतन्मे ब्रूहि।" तदा पुरोहितः प्रत्युवाच—"चत्वारः कुडवाः एकं प्रस्थं भवन्ति, इति श्रुतिर्निर्दिशति।" अष्टादशभागैः सम्पूर्णा गौः कर्तव्या, चतुर्भागैः वत्सः निर्मीयते। तस्याः पुच्छे रत्नभूषितं घंटिकायुक्तं भूषणं स्थापयेत्। तस्याः दुग्धपात्रं कांस्यनिर्मितं, पादाः रजतसम्पन्नाः, यथापूर्वं गोदाने निर्दिष्टम्। कृष्टसारङ्गचर्मनिर्मितं वस्त्रं, शुभमङ्गलं च रमणीयं गोः परिधानं विधेयम्। सर्वौषधिसम्पन्ना सा गौः मन्त्रैः शुद्धीकृत्या दातव्या। सर्वं कृतं स्यात्, तिलमयीं गवां द्विजातये समर्पयेत्। "देवि, मया तिलगां गृहाण, नमस्तुभ्यम्" इत्युक्त्वा समर्पणं कुर्यात्। एवं सर्वपापविमुक्तः पुरुषो विष्णुलोकं प्राप्नोति। अथ वारिगवदाने विधिं प्रवक्ष्यामि। शुभदिने विधिपूर्वकं वारिगवः कार्या। तत्र मध्ये पूर्णं कुम्भं स्थापयेत्। गौः सुरभिसिक्तजलस्नाता विधेयाः। वृद्ध्यर्थं पात्रं यन्त्रपुष्पयुतं स्थाप्यं। तस्मिन्कुम्भे पञ्चरत्नानि निक्षिपेत्। धात्रीफलानि, सरषपाणि, सर्वबीजानि च तत्र स्थापनीयानि। घृतपात्रं चैकं, दधिपूर्णं द्वितीयं च स्थाप्येत्। स्वर्णमयं मुखं, नेत्रे च, शृङ्गे कृष्णवर्णे। ताम्रपीठं, दुग्धपात्रं कांस्यं, कुशधृतं च गव्यम्। कंबलस्थे पुष्पमालया भूषितं, गुडमुखं, शङ्खदन्तयुक्तं च। इक्षुरसंयीता गौः सुरभिपुष्पैः अलङ्कृता कार्या। तां सम्यगर्चयित्वा ब्राह्मणाय दद्यात्। स धर्मज्ञाय वेदविदे वह्निपरिग्रहाय ब्राह्मणाय दातव्या। यः ददाति, पश्यति, शृणोति वा, स ब्रह्महत्यादिपापान् अपि हन्तारं, मातृपितृघ्नं, गोघ्नं, सुरापानं, गुरुपत्नीगामिनं च, सर्वपापैः विमुक्तः स्यात्, विष्णुलोकं गच्छति। यः सम्पूर्णवारिगां ददाति, तस्य दानग्रहिता अपि त्रिरात्रं तिष्ठेयुः—नात्र संशयः। यत्राप्सरसः गायन्ति, तत्र वारिगादातारः यान्ति। सर्वपापविनिर्मुक्ताः, विष्णुसायुज्यं प्राप्नुवन्ति। सर्वपापविनिर्मुक्तः जितेन्द्रियः स्वर्गं प्राप्नोति। एवं श्रीवराहपुराणे श्वेतविनीताश्वचरिते 'वारिगवविधिः' नाम शततमोऽध्यायः समाप्तः। अथ रसरूपगवां दानस्य माहात्म्यं कथयामि। रसरूपगवां संक्षिप्तेन विधिना प्रवक्ष्यामि। राजा, रसेन पूर्णं घटं, तथा इक्षुरसेन पूर्णं घटमेकं गृह्णीयात्। तस्य पार्श्वे चतुर्थांशेन वत्सः स्थाप्यः। एवं रसरूपगवः कर्तव्या, इक्षुपादसम्पन्ना। सुवर्णशृङ्गाभरणयुक्ता, पुच्छे वस्त्रं, स्तनयोः घृतं स्थाप्यं। फलेन दन्ताः, ताम्रपीठं, शुभं च पीठं विधेयम्। सप्तधान्यैः भूषिता, चतुर्दिशं दीप्तिमती स्यात्। चतुर्दिशं तिलपात्राणि चत्वारि स्थापयेत्। एवं शास्त्रविहितेन विधिना गवां दानेन, सर्वपापविनिर्मुक्तः पुरुषः विष्णुलोकं प्राप्नोति।