राजा तु तृष्णया विशेषेण क्षुधया च पीडितः अभवत्। तत्र तस्य पूर्वजन्मनः रूपम्, यत् दीर्घकालं दग्धम् आसीत्, पुनः प्रकटितम्। राजा दिव्यरथम् आरोहितः स्वर्गम् प्राप्तः। तत्र महात्मा वसिष्ठः तानि अस्थीनि चाटयन्ति दृष्टवान्। तदा महात्मना वसिष्ठेन संबोधितः राजा उवाच— "भगवन्, अहम् क्षुधितः, पूर्वे अहं न खाद्यं न वा पेयं प्राप्तवान्।" राज्ञा एवं उक्तः वसिष्ठः महर्षिः उवाच— "राजन्, तव क्षुधायाः विशेषेण अहम् किम् करवानि?" वसिष्ठः पुनः उवाच— "रत्नानि सुवर्णं च दत्त्वा नरः समृद्धिं प्राप्नोति। त्वम् तु, नराधिप, किंचित् अपि न दत्तवान्, तद् तु तुच्छं मन्ये। त्वम् अदत्त्वा आगतः; इदानीं मम प्रश्नं ब्रूहि।" वसिष्ठः पुनः उवाच— "नरश्रेष्ठ, पापरहित, इदं शृणु यथा अहं तव कथयामि। स राजा स्वयं महायज्ञं सर्वमेधम् आचरितवान्। तथापि, स खाद्यं न दत्तवान्, तद् तु तुच्छं मन्यते, यथा त्वम्। पुण्यकर्माणि कृत्वा विनीताश्वः भुवि श्रेष्ठः राजा अभवत्। स अपि क्षुधया पीडितः तेनैव प्रकारेण गतः, राजन्।" राजा सूर्यवत् दीप्तिमान् दिव्यरथम् आरोहितः। तत्र सः स्वपुरोहितम्, यजमानपुरोहितम्, जाह्नवीतीरे दृष्टवान्। राजा तं पुरोहितं पप्रच्छ— "मम क्षुधायाः कारणं किम्?" पुरोहितः उवाच— "राजन्, घृतदायिनी गौः, गौः, मधुदायिनी गौः— यावत् सूर्यः भाति, यावत् चन्द्रः भाति—" विनीताश्वः पप्रच्छ— "सः स्वर्गं भुङ्क्ते वा, ब्राह्मणश्रेष्ठ, तद् वद।" पुरोहितः उवाच— "चत्वारः कुडवाः एकं प्रस्थं इति निश्चितम्।" गौः षोडशभागैः निर्मिता भवेत्, चतुर्भिः बछः। पुच्छे रत्नमण्डितं घंटारत्नं स्थापनीयम्। कांस्यपात्रे दुग्धं, रजतपादे, यथापूर्वं विधिं गौः। कृष्णमृगचर्मणि गौः वस्त्रं शुभं रमणीयं च स्थापनीयम्। सर्वौषधिभिः युक्ता, मन्त्रैः शुद्धा गौः दातव्या। सर्वं अस्माकं सिद्धं भवतु; तिलगौः द्विजातिभ्यः दत्तव्या। "देवि, मया तिलगौः स्वीकृत्यं; नमस्ते।" सर्वपापविमुक्तः विष्णुलोकं प्राप्नोति। अधुना जलगौः दानविधिं वर्णयामि; शुभदिने विधिपूर्वकं जलगौः दातव्या। तत्र मध्ये पूर्णकलशः स्थापनीयः, राजन्। गौः गन्धयुक्तेन जलेन स्नापिता साध्येत्। वृद्ध्यर्थम् पात्रं, यन्त्रपुष्पैः युक्तं, महराजन्, स्थापनीयम्। पञ्चरत्नानि तस्मिन्कलशे निधेयम्, नराधिप। आमलकफलं, सरषपबीजं, सर्वबीजं, राजन्। एकं घृतपात्रं, द्वितीयं दधिपूर्णं पात्रम्। सुवर्णमुखं, सुवर्णनेत्रे, श्यामवर्णशृंगम्। ताम्रपृष्ठं, कांस्यदुग्धपात्रं, कुशतन्तुयुक्तम्। कंबले पुष्पमाला, गुड़मुखं, शंखदन्तानि च स्थापनीयम्। एवं राजा, वसिष्ठस्य उपदेशं श्रुत्वा, विधिपूर्वकं दानकर्माणि आचरन्, तेन सर्वपापविमुक्तः विष्णुलोकं प्राप्तवान्।