एकदा वराहः शरेण विद्धः मुन्याश्रमं समुपागतः। तस्मिन्नाश्रमे महर्षिः किञ्चित्कालं निर्णयं न कर्तुं शशाक, तदा तस्य चेतसि विचारः उत्पन्नः। तस्य नेत्रे चलच्चराणि निरीक्षन्ते स्म, जिह्वा वक्तुम् इच्छन्ती, मनसि तु मुक्तं प्राप्तुम् अभिलाषः अभवत्। अथ स महर्षिः भगवन्तं पुरतः स्थितम् आलोक्य प्राह—"देवेश, त्वां यः अहं पश्यामि, एष मे भूयिष्ठं वरं पृथिव्यां न विद्यते।" ततः सः पुनरुवाच—"मम द्वितीयः वरः मोक्ष एवास्तु, मुक्तिं प्राप्नुयाम्।" एवं उक्ते देवः तत्रैव अन्तर्धानमागतः। यावत्स महर्षिः तस्मिन्न् शुभे स्थले स्वकार्यं सम्पाद्य स्थितः, तावद् भूमिम् पुण्यतीर्थानां कृते प्रदक्षिणमकरोत्। ततोऽसौ पादप्रक्षालनं, आचमनं, गवां दानं च कृत्वा स्वासने उपाविशत्। तत्र विनीतः शिष्यः अञ्जलिं कृत्वा समुपस्थितः। तस्मै भगवान् उवाच—"वत्स, तपसा त्वं सफलः जातः, ब्रह्मभावं प्राप्तवान् असि, सत्त्वशील!" अथोक्तम्—"इदानीं ते आत्मनः सह मोक्षस्य समयः प्राप्तः। यत्र गमिष्यसि, तत्र पुनर्जन्म नास्ति, न संशयः।" ततः तौ उभौ श्रीनारायणं ध्यायन्तौ तस्मिन्नेव देहे लीनौ अभवताम्। एवं मुनिः स्वकार्यं सिद्धं कृत्वा तस्मिन् शुभे स्थले स्थितः। यः पुरुषः एतद्वृत्तान्तं शृणोति वा श्रोत्रियं करोति, स इच्छितं पदं प्राप्नोति। अथ कपाल्यां तिलधेनोः माहात्म्यं कथ्यते। सा एव माया या ब्रह्मणः शरीरात् अव्यक्तसम्भवा, सा देवकार्यसिद्ध्यर्थं स्वयम् एव नन्दा देवी जाता। तत्र देवी गङ्गा या शङ्करप्रियासु, सा लोकार्थाय प्रवर्तते। किञ्चिद् दानं कदाचित् दत्तव्यम्, सर्वज्ञः स्वस्थानं जानाति। ततः महान् दैत्यः महिषः तेन हतः। अपि वा सा एव ज्ञानशक्तिः महिषः, अज्ञानरूपेण देहे स्थितः। रूपविषये कथा इव दृश्यते, अरूपे तु हृदि एकत्वेन ध्रियते। इदानीं पञ्चमहापातकनाशं शृणु, देवी। यः जनः दरिद्रता, व्याधि, कुष्ठादिभिः पीडितः, तस्य तु त्वरया धनं, दीर्घायुः, संपदः, पुत्राः, सुखं च भवति। यः नारायणं सम्यक् पश्यति, विशेषतः कार्तिकमासे शुक्लद्वादश्याम्, अथवा अयनसंधौ, चन्द्रसूर्यग्रहणे वा, तस्य त्वरया तुष्टिः जायते, पापक्षयोऽपि। तदन्तिकत्वं ज्ञात्वा, हृदि स्थापयेत्। वर्षमेकं गुरुं विष्णुवत् अविचलया भक्त्या सेवेत्। प्रभो, तव कृपया संसारसागरस्य परं पारं लभ्यते। एवं बुधः गुरुम् उपस्थाय विष्णुवद् उपासते। दन्तधावनकाष्ठं क्षीरवृक्षसम्भूतं मन्त्रेण सह गृह्णीयात्। स्वप्नदर्शनं दृष्ट्वा, तद् गुरोः समीपे निवेदयेत्। एकादश्यां उपवसित्वा, स्नात्वा, देवालयं गच्छेत्। भूमिं चिन्हैः विधिवत् अंकित्वा, अष्टदलपद्मं च रचयित्वा दर्शयेत्। वर्णानुक्रमेण शिष्याः पुष्पग्रहणेन प्रवेशयेत्। ततो देवतां पूर्वदिशि विधिवत् पूजयेत्। ततः स्वस्वदिक्षु, अग्न्यां च नैऋत्यां च, निरृतिं स्थापयेत्। एवं शास्त्रविहितं कृतं सर्वं महर्षिणा, भगवता च, यथाक्रमम्।