एवं सत्यातपस्य सम्बन्धे यद् उक्तं तद् भवति, हे शुभे! पुष्यभद्रायाः तटे महद् अद्भुतं श्रेष्ठं जातम्। तत्र ये जनाः तस्य भस्मप्रवाहस्य श्रुतं सर्वं कथयामासुः। ततः ते उक्तवन्तः—"आगच्छ विष्णो, हिमवतः उत्तमपार्श्वं गच्छामः।" एवं सम्बोधितः विष्णुः ततः वराहरूपं धारयामास। वराहरूपधारी विष्णुः तत्र ऋषीणां दृष्टिपथे स्थितः। तस्मिन्नेव काले इन्द्रः धनुष्मान् तीक्ष्णशरधारी वनमध्ये आसीत्। "भगवन्, अत्र त्वं महावराहः दृष्टः," इत्येवमुक्तः स ऋषिः तत्रैव चिन्तयितुं आरभत। "अन्यथा मे गृहं निश्चितं क्षुधया नश्येत्," इत्यस्य मनसि प्रकटितम्। तत्र स निर्णयं न कर्तुं शशाक, किन्तु क्षणात् तस्य मनसि विचारः उत्पन्नः। तस्य चक्षुषि चलनवस्तूनि स्थितानि, जिह्वा वक्तुम् इच्छति, तेन यत् मुक्तं तद् कामयामास। "भूमौ महान् वरः नास्ति यथा त्वं देवेश्वरः मम पुरतः दृष्टः," इति स प्राह। "मम द्वितीयः वरः मोक्षः अस्तु—मुक्तिम् प्राप्नुयाम्," इति च अभिलषितम्। ततः देवः अदृश्यः जातः, तत्रैव स्थित्वा निर्गतः। यावत् महर्षिः तस्मिन शुभस्थले स्थितः, तावत् तस्य कार्यं सिद्धम्। ततः स पृथिवीं तीर्थार्थं प्रदक्षिणं कृतवान्। पादप्रक्षालनं, आचमनं, गोदानं च कृत्वा आसने स्थितः। तत्र विनतं शिष्यं प्रस्थितं प्रज्वलितपाणिना सम्बोधयामास—"मम पुत्र, तपसा सिद्धः, ब्रह्मात्मना एकीकृतः, हे धर्मज्ञ!" "अधुना आत्मसहितस्य ते मोक्षकालः प्राप्तः।" "तत्र गत्वा पुनर्जन्म न भविष्यति—नात्र संशयः।" ततः नारायणं ध्यायित्वा, उभौ तद् देहे लीनौ। यः पुरुषः एतत् श्रावयति वा, स इच्छितं पदं प्राप्नोति। अधुना तिलगोदायाः महिमानं कथयामि। सा एव माया ब्रह्मणः शरीरात्, अव्यक्तसम्भवा, तदा देवकार्यार्थं नन्दा देवी रूपेण अभवत्। "भगवन्, तस्य वैष्णवस्य अर्थं कथय—कथं सा तथा?" इति देवी गङ्गा, शङ्करप्रियाः, जगत्कल्याणाय अस्ति। कदाचित् किञ्चित् दातव्यं; सर्वज्ञः स्वस्थानं जानाति। ततः महिषाख्यः महादैत्यः तेन हतः। अथवा, ज्ञानशक्तिः एव महिषः, अज्ञानरूपेण स्थितः। रूपस्य विषये कथा इव, अरूपे हृदये एकत्वेन धार्यते। अधुना, हे देवी, पञ्चमहापापविनाशं शृणु। यस्य जीवनं दरिद्रता, व्याधि, कुष्ठादिभिः क्लिष्टम्—तस्मै तत्क्षणात् धनं, दीर्घायु, सम्पदः, पुत्राः, सुखं च स्यात्। यः नारायणं परमेश्वरं विधिपूर्वकं पश्यति—विशेषतः कार्तिके मासे, शुक्लपक्षे द्वादशी तिथौ, अथवा अयनान्ते, चन्द्रसूर्यग्रहणे वा—तस्मै तत्क्षणात् तृप्तिः, पापविनाशः च भवति। तदा, समीपं ज्ञात्वा, हृदये तद् स्थापयेत्। एकवर्षं आचार्ये विष्णुवत् अविचलभक्तिं दर्शयेत्। एवं शुभा कथा सम्पूर्णा।