सनत्कुमारः उवाच— "धन्यः खलु त्वं, द्विजश्रेष्ठ, यः वेदाध्ययननिष्ठः पितॄन् मन्त्रैः व्रतैः जपैः होमैः च, गयाम् आगत्य पिण्डप्रदानैः च तुष्टवान्। शृणु च—पूर्वं विशाल इति नाम राजा बभूव, यः विशालायाम् नगरीं महतीं निवसन्, पुण्यशीलः, धृतिमान्, पुत्रवांस्तु नासीत्। स राजा विशालपतिः सन्, श्रेष्ठान् विप्रान् पुत्रार्थं पप्रच्छ। तान् ब्राह्मणान् अल्पतेजसः प्रत्युवाचुः— 'राजन्, गयाम् गत्वा नानाविधेन अन्नदानं कृत्वा, तव पुत्रः नूनं भविष्यति, यो दातारः पृथिव्याः समग्रस्याः भविष्यति।' एवं ब्राह्मणैः उक्तः स राजा विशालपति: हृष्टः अभवत्। सः यत्नेन तस्मिन् उत्तमे तीर्थे गतः, माघमासे भक्त्या पितृकार्याणि अकरोत्। सः पितृभ्यः पिण्डान् प्रयत्नेन विधिवत् दत्तवान्। तदा स राजा श्वेतपीतकृष्णवर्णान् नरान् दृष्ट्वा पप्रच्छ— 'किं एतत्, भोः, यत् यूयं अवगच्छथ? सर्वं मे कथयत, जिज्ञासा हि मे जाता।' तदा श्वेतवर्णः उवाच— 'अहं सीतः तव पितामहः, नाम्ना, आचरणेन, कर्मणा च। अयं तु मम पितामहः रक्तवर्णः, क्रूरः, ब्राह्मणघ्नः, पापकर्मी च।' 'योऽयं परे तिष्ठति, सः अधीश्वरः नाम, तस्य पिता, कृष्णवर्णः, आचरणेन च कर्मणा च। अनेन कृष्णेन अतीतेषु जन्मसु बहवः ऋषयः हताः।' 'एते उभौ, पुत्र, मृत्युः प्राप्त्वा, रौद्राविच्यां नरकं प्रविष्टौ। अधीश्वरः मम पितामहः, कृष्णः तस्य पिता, द्वावपि तत्र चिरकालं स्थितवन्तौ। अहं तु स्वीयैः शुद्धकर्मभिः इन्द्रस्थानं प्राप्तवान्, यत् दुर्लभम्।' 'त्वया मन्त्रविदा, गयायां पिण्डप्रदानस्य प्रभावेन, एते द्वौ—बलः च अन्यश्च—संयुक्तौ, पिण्डदानस्य शक्त्या, अपि च नरके स्थितौ।' 'यैः जलं अत्र अर्पितं, तैः पितरः पितामहाः प्रपितामहाश्च तुष्टाः।' 'तस्मात्, आर्य, तव वाक्येन अस्माकं संयोगः सञ्जातः; क्षेत्रस्य प्रभावेन पितृलोकं गमिष्यामः—न संशयः।' 'अत्र पिण्डदानात्, एते तव पितामहौ, पतितौ अपि, पापकर्मिणौ अपि, परं गतिं प्राप्तवन्तौ।' 'एवम् अस्य क्षेत्रस्य प्रभावः, यत् ब्राह्मणघ्नपुत्रः अपि पिण्डदानात् शुद्ध्यति, पुनः चोद्धर्तुं शक्यते।' 'एतस्मात् कारणात्, पुत्र, एतौ द्वौ पृथक् कृत्वा अहम् अत्र त्वां द्रष्टुम् आगतः; अधुना गमिष्यामि। अतः त्वं, रैभ्य, मया धन्यः कथितः।' 'एकवारं गयायाः गमनं, एकवारं पिण्डदानं, दुर्लभम्; त्वं तु नित्यं एतस्मिन्नेव कर्मणि प्रवृत्तः।' 'किं बहुना, रैभ्य, तव पुण्यस्य, येन त्वं साक्षात् नारायणं गदाधरं दृष्टवान्?' 'अतः गदाधरः स्वयं अस्मिन् क्षेत्रे स्थितः; तस्मात्, द्विजश्रेष्ठ, एतत् क्षेत्रं परमं प्रसिद्धम्।' श्रीवराह उवाच— एवं उक्त्वा, स योगी महात्मा तत्रैव अन्तर्धानम् अगच्छत्। तदा रैभ्यः हरिं गदाधरं स्तोत्रं चकार। रैभ्यः उवाच— 'नमः गदाधराय, देवगणैः कीर्तिताय, क्षमावन्तं, क्षुधितदुःखहरं, शुभाय, दैत्यचमूः विदारिणे, स्मृतिमात्रेण सर्वदुःखनाशकाय।' 'गुप्तं नमामि केशवं, आदिपुरुषं, पुरुषोत्तमं, प्राचीनं, विशुद्धं, निर्मलं, जनाश्रयं, त्रिविक्रमं, बलेः भूमिं वहन्तं, गदाधरं।' 'यः शुद्धबुद्धिः, धनैः परिवृतः, श्रीमन्, निर्मलः, बुद्धिमान्, निष्पापभूपैः स्तुतः—यः गदाधरं वन्दते, सः सुखेन वसति।' 'यस्य पादपद्मं सुरासुरैः पूज्यते, कङ्कणमाल्याभरणमुकुटधारिणं, क्षीराब्धिशायिनं, चक्रपाणिं—यः गदाधरं वन्दते, सः सुखेन वसति।' 'कृतयुगे श्वेतः, त्रेतायां रक्तः, द्वापरे पीतः, कलौ मेघश्यामलः, महेश्वरः—यः गदाधरं वन्दते, सः सुखेन वसति।' 'यतः ब्रह्मा बीजसम्भवः, नारायणरूपेण जगत् सृजति, रुद्ररूपेण रक्षति, संहरति च—षड्रूपधारी गदाधरः जयतु।' 'सत्त्वं रजस्तमः—एते गुणाः तस्मात् एव, न अन्यतः; सः त्रिगुणात्मा गदाधरः धर्मनिष्ठां मोक्षं च ददातु।' 'संसारसागरे, दुःखसन्ततौ, विरहग्राहभीषणे, पतन् सन्, गदाधरः मां नौरिव उद्धरेत्।' 'सः त्रिमूर्तिः स्वशक्त्या स्वयम् अण्डं सृष्टवान्; तस्मिन्, जलात् उद्भूतां पृथिवीं तेजस्विनीं सृष्टवान्—तस्मै, भूमिधराय, नमः।' 'सः देवाद्यर्थं मत्स्यादिनामानि गृह्णाति, वृषकेसरी, सर्वगतः, गदाधरः—सः मे परमार्गं ददातु।' श्रीवराह उवाच— एवं तदा भक्त्या रैभ्येण बुद्धिमता स्तुतः, विष्णुः जनार्दनः पीताम्बरधारी साक्षात् प्रादुरासीत्। सः शङ्खचक्रगदाधरः, गरुडारूढः, गगने चलन्, घनस्वरेण गंभीरया वाचा, मान्यया च वाणीम् उवाच— 'प्रियं मे, रैभ्य, तव भक्त्या स्तुत्या च, द्विजश्रेष्ठ, स्नानं च क्षेत्रे; वरं वृणुष्व यत् इच्छसि।' रैभ्यः उवाच— 'देवेश, संकादिस्थानं मार्गं प्रयच्छ, येन तव प्रसादेन तत्र वसेयं, गदाधर।' भगवान् उवाच— 'एवमस्तु।' इति उक्त्वा, ब्राह्मण, अन्तर्धानं गतः; रैभ्यः अपि दिव्यज्ञानसम्पन्नः अन्तर्हितः। क्षणमात्रेण, चक्रधरस्य प्रसादेन, सः सिद्धस्थानं संकाद्याश्रमं प्राप्तवान्। एष गदाधरस्य विष्णोः स्तोत्रं रैभ्यनिर्दिष्टं—यः गयायाम् गत्वा पिण्डदानं कृत्वा पठति, सः अन्यान् अतिशेते। श्रीवराह उवाच— यः वसुशरीरे व्याधिरूपेण स्थित्वा, स्वस्वरूपे चतुर्सहस्रवर्षाणि मानवानि स्थितः। सः प्रत्येकस्मिन्नेव काले स्वकुलस्य कृते, अरण्ये मृगं हत्वा, स्वजनान् अतिथीन् वह्निं च तर्पयन्। मिथिलायाम्, सुन्दरी, सर्वेषु पुण्यकालेषु, सः स्वपितृभ्यः श्राद्धं स्वकुलधर्मेण अकारोत्। सदा वह्निसेवकः, सत्यप्रियवादी, जीवितोपायपरायणः, न जीवस्य हिंसां कुर्वन्। एवं तत्र वसतः धर्मात्मनः, महातपसः, तस्य पुत्रः अर्जुनकः नाम जातः, यः ऋषिसमः आत्मसंयतः।