वराहपुराणम्

स तु तदा “भद्रं भद्रं” इति सुन्दरलोचनां देवीं संबोध्य, उपविष्टः सत्कारपूर्वकं ताम् उवाच। स महातपाः सर्वेश्वरः देवीमभिवाद्य प्राह—“देवि, तुष्टैः सुरैः प्रेषितः अहं त्वत्सकाशम् आगतः। अमराः महिषाख्येन दैत्येन जयिताः, स दानवराजः त्वां हर्तुम् उद्युक्तः, हे देवी। एवं सुरैः संबोधितः अहं त्वाम् आख्यातुम् आगतः, सुन्दरानने, महादेवि, तं दानवं दृढमप्रतिषेधय।" एवं उक्त्वा, नारदः स्वेच्छया तत्रैव अन्तर्धानम् अगच्छत्। देवी च सर्वाः कन्याः आयुधग्रहणाय आज्ञापयत्। ततः सर्वाः सुभगा कन्यकाः देवीशासनात् भीषणरूपाः अभवन्, खड्गचर्मधनुष्मत्यः, युद्धाय दानवान् संहारयितुम् उद्यताः स्थिताः। तस्मिन्नेव काले, सर्वे दैत्यबलानि सुरसेनां परित्यज्य शीघ्रं तस्याः स्त्रीसैन्यस्य निकटम् आगच्छन्। ताः गर्विता कन्यकाः दानवैः सह युद्धम् अकुर्वन्; क्षणेनैव तं चतुरङ्गबलं निपातितम्। तत्र केचन शिरांसि छिन्नानि पतितानि, अन्येषां वक्षांसि विदारितानि, रुधिरपानभुजङ्गैः पीयमानानि। अन्ये दैत्यपतयः कबन्धत्वेन नृत्यन्तः दृष्टाः; एवं सर्वे दुष्टचित्ताः क्षणेन विनष्टाः। शेषाः महिषासुरस्य समीपम् पलायिताः। तदा महिषः स्वसेनाम् आकुलां दृष्ट्वा, दैत्यबलस्य महतीं विक्षोभां विलोक्य, सविस्मयं प्राह—“हे सेनापते, किमेतत्? मम सैन्यं मम नेत्रसाक्षात् भग्नम्।” तदा यज्ञहणुर्नाम दैत्यः गजवदनः प्रत्युवाच—“एषा पराजयः सर्वत्र कन्याभिः कृतः।” ततः महिषः सुन्दरलोचनाः ताः कन्याः प्रति सशूलः अभ्यधावत्; तं प्रति एका कन्या वेगेन समुपजगाम। यत्र देवी सुरगन्धर्वैः पूजिता स्थिताऽभूत्, तत्रैव स दैत्यः तस्याः समीपं जगाम। तं समीपं समायान्तं दृष्ट्वा सा देवी विंशतिभुजा अभवत्। सा धनुः, खड्गं, शूलम्, बाणान्, त्रिशूलम्, गदाम्, परशुं, दुन्दुभिं, महाघण्टाम्, शतघ्नीं, भीषणमुषलं, भूशुण्डीं च शूलं च गृहीत्वा, तथा मुसलं, चक्रं, सुत्त्रिकां, दण्डं, पाशं, ध्वजं, पद्मं च—एवं विंशत्यायुधानि जग्राह। विंशतिभुजा सती देवी सिंहमास्थाय, भीषणवपुः, रुद्रं देवेश्वरं क्रुद्धं संहरणकारणं च स्मृत्वा तस्थौ। तदा वृषध्वजः रुद्रः स्वयम् आगतः। सा तम् अभिवाद्य प्राह—“अहं सर्वदानवान् जयिष्यामि।” “हे नित्य देवेश, केवलं तव संनिधानेन,” इति उक्त्वा, सा परमा देवी सर्वदानवान् विजित्य तत्र स्थितवती। महिषं केवलं विमोच्य, अन्यान् सर्वान् हत्वा, तमुपगम्य, सापि तं दृष्ट्वा स दैत्यः पलायित। कदाचित् स युद्धं कृत्वा, कदाचित् पलायमानः, पुनः पुनः युद्धे प्रवृत्तः, पुनः निवृत्तः। एवं दशसहस्राणि दिव्यानि वर्षाणि सा तेन युद्धम् अकरोत्; स च सर्वे रणभूमौ भयाकुलचित्तः विचरन्। ततः चिरात्, महति शतशृङ्गे गिरौ, स दैत्यश्रेष्ठः तया पादेन पीडितः त्रिशूलेन ताडितः। तत्र सा देवी खड्गेन तस्य शिरः छित्त्वा, तस्मिन् शरीरात् प्राणं निर्गम्य स्वर्गं गतं, देवीशस्त्रैः हतं। ततः सर्वे देवा ब्रह्मणा सह महिषस्य निपातनं दृष्ट्वा हृष्टचित्ताः देवीम् स्तुतिं अकुर्वन्। देवाः ऊचुः—“नमस्ते महाभागे, गम्भीरे, भीमरूपिणि, जयश्री, सत्यमूलस्थिता, त्रिनयने, सर्वतोमुखे। ज्ञानाज्ञानविजये, यज्ञविजये, महिषासुरमर्दिनि, सर्वव्यापिके, सर्वदेवमये, विश्वरूपिणि, वैष्णवि। दुःखरहिते, स्थिरे, पद्मपत्रनयने, शुद्धसत्त्वव्रतस्थे, भीमरूपे, प्रभास्वरे। श्रीसमृद्धिदायिनि, सिद्धिदायिनि, ज्ञानाज्ञानदायिनि, अमृतायै, शुभायै, शाङ्कर्यै, वैष्णव्यै, ब्राह्म्यै, सर्वदेवैः पूजिते। घण्टावज्रधारिणि, त्रिशूलशस्त्रे, महिषासुरमर्दिनि, भीमरूपे, विकृतलोचने, महामोहिन्यै, अमृतप्रभवे। सर्वभूतहितायै, सर्वजीवमय्यै, स्थिरायै, विद्याशास्त्रकलामातृके, सर्वतत्त्वधारिण्यै। शुभे, सर्वदैवतगुह्यज्ञे, सर्वभूतावतारिणि, त्वमेव शरणं नः, विद्या, अज्ञानं, श्रीरम्बिके, विकृतलोचने, क्षान्तिः, सलिलगतविक्षोभे, अव्यक्ते। नमोऽस्तु ते महादेवि, नमोऽस्तु ते परेश्वरे, नमोऽस्तु ते नित्ये, अक्षये, अव्यये, सर्वदेवेषु। ये त्वाम् आश्रयन्ति, महादेवि, परेश्वरि, तेषां युद्धसंकटे किञ्चिदपि अशुभं न भवति। ये व्याघ्रभयात् वा चौरराजभयात् वा, सदा स्तोत्रमेतत् संयम्य पठन्ति, ते सर्वदा रक्ष्यन्ते। बद्धः अपि जनः त्वां स्मरन् विमुक्तः सुखी जीवति, सन्तुष्टः।" इति श्रीवराह उवाच—एवं तदा देवैः भक्त्या स्तूयमाना, सुश्रोणि देवी देवांश्च प्राह—“वरं वृणुध्वम् उत्तमम्।” देवाः ऊचुः—“निष्पापे देवि, यः कश्चित् स्तोत्रमेतत् पठति, तस्य सर्वकामान् पूरय, एष एव नः वरः।” सा परमा देवी “एवं भवतु” इति उक्त्वा, देवान् विसृज्य, स्वयम् तत्रैव स्थितवती। यः कश्चित् देवीद्वितीयजन्मैतिह्यम् इमं वेद, स दुःखात् विमुक्तः, शुद्धः, निरामयपदं प्राप्नोति।