ततः भगवत्याः साक्षात्-दर्शनकाङ्क्षया, देवर्षिः नारदः भगवतीं सुरेश्वर्यां समुपस्थितवान्। स तां शुभां देवीमुवाच—"अतोऽहं सुरेश्वरि, भगवति, त्वां द्रष्टुमिह प्राप्तवान् अस्मि।" इति उक्त्वा, स तेजस्वी मुनिः भगवतीं समीक्ष्य, क्षणमेकं तस्याः सौन्दर्यं, प्रभां, शमं, यौवनं च विस्मयपूर्वकं निरीक्ष्य, "किं एतदद्भुतं रूपं! किमेतदद्भुतं तेजः! किमेतदद्भुतं शमः! किमेतदद्भुतं यौवनं!" इति मनसि चिन्तयामास। तस्याः भगवत्याः विरक्तिमपि समीक्ष्य, नारदस्य चेतसि किञ्चित् क्षोभः सञ्जातः, यतः देवेषु, गन्धर्वेषु, सिद्धेषु, यक्षेषु, किन्नरेषु, राक्षसेषु च, अन्यासु स्त्रीषु तादृशं रूपं न दृष्टम्। एवं मनसा विचिन्त्य, नारदः परमं विस्मयं प्राप। ततो वरप्रदायिन्यै देवी नमस्कृत्य, नारदः आकाशमारुह्य शीघ्रं दैत्याधिपस्य पुरीं प्रति जगाम। सा पुरी "महिषा" नाम्ना, सागरतीरे स्थिते, तत्र नारदः असुरं महिषरूपिणं समासादयत्। तं बलिनं, वरप्राप्तं, सुरसेनापतिद्विषं महिषासुरं मुनिः लोकान्तरचारिणः भक्त्या पूजितः। तदनन्तरं नारदः हृष्टचित्तः महिषासुराय तत्र दैवतपुर्यां दृष्टायाः भगवत्याः अतुल्यं सौन्दर्यं यथादृष्टं सम्यक् वर्णयामास। नारद उवाच—"असुरेन्द्र, शृणु, या कन्यका रत्नरूपा, या त्रीँल्लोकान् चराचरं च वरैः प्राप्तवती, तस्याः चरितं वक्ष्यामि। अहं ब्रह्मलोकात् मन्दरगिरिं प्राप्तः, तत्र भगवत्याः पुरीं दृष्टवान्, या शतसहस्रयुवतिभिः सुसंकीर्णा। तत्र या कन्यका तपस्विनी व्रतानुष्ठानपरायणा, सा न दृष्टा सुरेषु, दैत्येषु, यक्षेषु वा। तादृशीं रूपसम्पन्नां कन्यां न कदापि दृष्टवान् अस्मि समग्राण्डविहारिणा। सर्वे देवाः, गन्धर्वाः, ऋषयः, सिद्धाः, चारणाः, अन्ये दैत्याधिपाश्च तां भक्त्या उपासते। तां वरदायिनीं देवीं दृष्ट्वा अहं शीघ्रं अत्र प्राप्तः; देवगन्धर्वान् अजित्य, कोऽपि तां न प्राप्नोति।" एवं उक्त्वा, नारदः क्षणमात्रं तत्र स्थित्वा, पुनः यथागतं त्वरया अन्तर्धानं गत्वा प्रस्थितः। श्रीवराह उवाच—नारदस्य गमनानन्तरं, दैत्यः नारदवचसः श्रवणात् तस्याः शुभायाः विषये विस्मितचित्तः तां चिन्तयितुम् आरब्धवान्। तस्याः चिन्तनपरः स दानवश्रेष्ठः सुखं न प्रपेदे; तदा महाबलः आलंशर्माणं मन्त्रिणं आह्वयत्। तस्याष्टौ मन्त्रिणः वीर्यवन्तः, बुद्धिमन्तः, विद्वांसश्च आसन्—प्रघासः, विघासः, शङ्कुकर्णः, विभावसुः, विद्युन्माली, सुमाली, पर्जन्यः, च ताम्रदृक् इति। एते मन्त्रिणः प्रधानाः तस्य पुरतः स्थित्वा, "यथोचितं कार्यं क्रियताम्" इति दानवपतिं उपगम्य ऊचुः। ततो दानवेश्वरः बलसम्पन्नः नारदोपदिष्टेन मार्गेण तस्याः कन्यायाः प्राप्त्यर्थं मन्त्रयामास। महिष उवाच—"मुनिना नारदेन या कन्या वर्णिता, सा श्रेष्ठा स्त्री न शक्या प्राप्यते यावन्न प्रमुखान् सुरान् जेष्यामि। अतः सर्वे यूयं विचिन्त्य मे वदत, कथं सा कन्या प्राप्यते, कथं च देवाः जेतव्याः? शीघ्रं सर्वं निगदत।" एवं उक्ते, ते सर्वे मन्त्रिणः समवेत्य ऊचुः—"वक्ष्यामः प्रभो।" ततो प्रघासः दानवपतिं प्रति उवाच—"या नारदेन वर्णिता कन्या, सा परा देवी, वैष्णवी, जगद्धारिणी। यो राजा गुरुपत्नीं, परराजपत्नीं, सामन्तपत्नीं वा हर्तुमिच्छति, स विनश्यति, यथा दुर्गमगम्यायाः समीपगः।" एवमुक्ते, विघासः प्रघासवचनं समनुमन्यते स्म—"यथोक्तं प्रघासेन सा देवी तथा एवेति, राजन्।" तथापि, एकमतिः स्यात् चेत्, विजिगीषुभिः कन्या साध्यताम्; न तु कन्या कदापि बलात् हर्तव्या। यदि मम वचनं रोचते, तर्हि मन्त्रिणः तां शुभां देवीं याचयन्तु। तस्याः स्वजनं, धर्मिष्ठं, प्रथमतः साम्ना, ततः दानेन, पश्चात् भेदेन, अन्ते दण्डेन यथाक्रमं याचयेम। यदि एतैः उपायैः सा न लभ्यते, तर्हि वयम् आयुधधारिणः सन्तः तां शुभां बलात् हरेम।" विघासवचनानन्तरं, शेषमन्त्रिणः तस्य शुभवचनं प्रशंस्य हर्षिताः ऊचुः—"यथोक्तं विघासेन, शीघ्रं तत्क्रियताम्; दूतोऽपि तत्र प्रेष्यताम्।" सः सर्वनीतिशास्त्रज्ञः, शुचिः, पराक्रमी, तां रूपेण, लक्षणेन, गुणेन च परीक्षयेत्। वीर्येण, धैर्येण, शौर्येण, बलेन, बन्धुभिः, वित्तेन, पदेन, उपायैश्च—एवं रानीं ज्ञात्वा, कार्यं क्रियताम्। ततो दैत्यवाक्यानि तेजस्विभिः प्रशस्तानि, विघासः मन्त्रिवर्यः प्रशंसितः। सर्वे तं दूतं, विद्युत्प्रभं, महाशुभं, महामायाविनं, सुसम्पन्नं प्रेषयितुम् आरब्धाः। ततः प्रेषितदूतानन्तरं विघासः पुनरुवाच—"दानवपतयः चतुर्विधबलैः सज्जीकृत्य, सुरसेनायाः जयः साध्यताम्।" "यदा सुराः दैत्यपतिना पराजिताः स्युः, तेषां वीर्यं पराभूतं, तदा सा कन्या तव वशे भविष्यति, हे इन्द्रसमान। यदा सर्वे लोकपालाः, मरुत्संघाः, नागाः, विद्याधराः, सिद्धाः, गन्धर्वाः, रुद्राः, वसवः, आदित्याश्च सर्वत्र जिताः, तदा त्वमेवैक इन्द्रत्वं प्राप्स्यसि। इन्द्रशतानां कन्यकाः, दिव्याश्च गन्धर्वस्त्रियः तव वशे भविष्यन्ति; सा अपि निश्चित्य सर्वथा तव वशे आगमिष्यति।" एवं तेषां मन्त्रिणां, दानवाधिपस्य च, भगवत्याः प्राप्त्यर्थं महदुपायचिन्तनं समजनि।