सर्वे देवीगणाः पाशाङ्कुशहस्ताः शुभलक्षणाः तस्याः परितः स्थिताः। तेषां मध्ये शुभा देवी सिंहासने समासीनाऽभवत्। तां शुद्धचामरवात्याभिः स्त्रीभिः सेव्यमानां, दीप्तिमतीं, कन्याव्रतम् आलम्बमानां, तपःकर्तुम् उद्यतां च दृष्ट्वा, सा देवी यौवनसंपन्ना, पुण्यशालिनी, पूर्णसौम्या, चम्पकाशोकपुन्नागनागपुष्पमालाभिः विभूषिता बभूव। सर्वाङ्गेषु पूजिता, मुनिदेवगणैः सत्कृता, कुलस्त्रीकन्याभिः च सर्वतः पूज्यमाना देवी तत्र विराजमानाऽभवत्। सर्वान् भोगान् अनुभूय, सा देवी तत्रैव तपस्यन्यग्ना स्थिताऽभूत्। तस्मिन्नन्तरे ब्रह्मपुत्रो नारदः तत्र समुपाजगाम। ब्रह्मपुत्रं तपस्विनं सहसा दृष्ट्वा, सा देवी विद्युत्प्रभां प्रति उक्तवती— "आसनं दीयताम्, शीघ्रं च पाद्यं आचमनीयं च आनय।" देवीवचनेन समादिष्टा विद्युत्प्रभा कन्या नारदाय आसनं, पाद्यं, अर्घ्यं च सम्यक् अर्पयत्। ततो मुनिं सम्यक् उपविष्टं दृष्ट्वा, प्रणम्य च, देवी हर्षपूर्णा साभाषत— "स्वागतम्, मुनिश्रेष्ठ! किं कारणं भवतः आगमनस्य? यत् इच्छसि तत् वद, यथा तव विलम्बो न स्यात्।" एवं देवीवचः श्रुत्वा, नारदः लोकविद् प्रत्युवाच— "ब्रह्मलोकात् इन्द्रलोकं, ततो दारुणं पर्वतम् आगतः अस्मि। तस्मात्, देवदेवि, त्वां द्रष्टुम् इह आगतः अस्मि।" इति उक्त्वा, स मुनिवरः देवीं निरीक्ष्य क्षणमेकं विस्मितः अभवत्— "कथा एषा शोभा! किम् एषा दीप्तिः! किम् एषा स्थैर्यम्! किम् एषा यौवनसमृद्धिः! अहो, कामरहितत्वं देव्याः!" इति चिन्तयन्, स मुनिः चित्तविक्षिप्तः अभवत्, यतः अन्यासु नारिषु, देवगन्धर्वसिद्धयक्षकिन्नरराक्षसासु, एवं रूपं क्वापि दृष्टं नास्ति। इति मनसा विचिन्त्य, नारदः विस्मयमग्नः अभवत्। ततः वरदा देवीं प्रणम्य, नारदः आकाशमारुह्य, शीघ्रं दैत्याधिपतिनगरं प्रति प्रस्थितः। पृथिव्याः देवी, महिषाख्यं नगरं समुद्रतीरे स्थितम्, तत्र स भाग्यवान् महिषरूपिणं असुरं ददर्श। तं वरदं, सुरसेनान्यविनाशकं वीर्यवन्तं महिषासुरं दृष्ट्वा, लोकान्तरगं मुनिं स भक्त्या पूजयामास। ततः नारदः प्रीतमनाः तस्मै अस्याः देवीसौन्दर्यं, यथादृष्टं तत्र देवपुरी, सम्यक् वर्णयामास। नारद उवाच— "असुरेन्द्र! शृणु कन्यारत्नस्य कथां, या त्रैलोक्यं सकलजन्तुं च वरैः प्राप्तवती। ब्रह्मलोकात् मन्दरं पर्वतं गत्वा, तत्र देव्या नगरीं शतसहस्रकन्याभिः सेवितां दृष्टवान्। तत्र कन्यास्रेष्ठा, तपस्विनी, व्रतानुष्ठाना, न देवासु, न दानवयक्षेषु दृष्टपूर्वा। एवं रूपवती कन्या, असुर, मया कदापि न दृष्टा ब्रह्माण्डविहारिणा। सर्वे देवगन्धर्वर्षिसिद्धचराणा, अन्ये दैत्याधिपाश्च, तां पूजयन्ति। तां वरदां देवीं दृष्ट्वा, शीघ्रं अत्र आगतः अस्मि; देवगन्धर्वान् विजित्य एव सा लभ्या।" एवं उक्त्वा, क्षणमेकं स्थित्वा, नारदः तत्रैव अन्तर्धानं गत्वा यथागतं प्रस्थितः। श्रीवराह उवाच— नारदगमनानन्तरं, दैत्यः तां शुभां नारदवचःश्रवणात् विस्मितचित्तः, तस्याः चिन्तनपरः अभवत्। तस्याः चिन्तनेन, स दैत्यश्रेष्ठः सुखं न लब्धवान्; आलंशर्माणं मन्त्रिणं आहूय। तस्याष्टौ मन्त्रिणः वीर्यवन्तो बुद्धिमन्तः पण्डिताश्च आसन्— प्रघासः, विघासः, शङ्कुकर्णः, विभावसुः, विद्युन्मालिः, सुमालिः, पर्जन्यः, उग्रश्च। एते मन्त्रिणः तस्य मुख्याः आसन्। ते दानवपतिं उपविष्टं वदन्ति— "यथोचितं कार्यं क्रियताम्।" तद्वचनं श्रुत्वा, दानवेश्वरः, नारदस्य उपदेशेन निश्चयपूर्वकं, कन्याप्राप्त्यर्थं वाक्यम् उदाहरत्— "महर्षिणा नारदेन कन्या मम वर्णिता; सा उत्तमा स्त्री देवाधिपतिं जित्वा एव न लभ्या। अतः यूयं सर्वे विचार्य शीघ्रं वदत— कथं सा कन्या लभ्यते, कथं वा देवाः जेतव्याः?" एवं उक्ते, ते सर्वे सन्नद्धाः समवदन्— "वक्ष्यामः, प्रभो।" तत्र प्रघासः दानवपतिं प्रति उवाच— "या नारदेन वर्णिता, सा परमसती, वैष्णवी, लोकधारिणी परमा देवी। राजा यो गुरुपत्नीं, परराजपत्नीं, सामन्तपत्नीश्च हर्तुम् इच्छति, स नश्यति, यथा दुर्लभस्यापि स्पर्शकः।" प्रघासवचनं श्रुत्वा, विघासः उवाच— "यत् प्रघासेन उक्तं, तत् यथार्थम्, राजन्। एकमतिः स्यात्, निश्चयं च कृत्वा, कन्या विजिगीषुभिः प्रार्थनीया; परन्तु कन्या कदापि बलात् न हर्तव्या। यदि वचनं मम रोचते, मन्त्रिणः तां शुभां देवीं प्रार्थयन्तु। प्रथमं साम्ना, ततः दानैः, ततो भेदेन, अन्ते दण्डेन, यथाक्रमं तस्याः अर्थे प्रयत्नः क्रियताम्। यदि एवं कृतेन सा न लभ्यते, तर्हि सन्नद्धाः बलात् तां शुभां हरेम।" इति श्रीवराहपुराणे कन्याव्रतदेवी-महिषासुरसंवादः सम्यग् प्रवृत्तः।