एकदा देवी एकाकिनी विशालायाम् उग्रं तपः कुर्वन्ती स्थितवती। तस्यास्तपस्यां प्रवृत्तायां कालक्रमेण तस्याः चित्तं महतीं क्षोभावस्थां प्राप्तम्। तस्याः मनसः स एव क्षोभः सौम्यलोचनाः कृष्णकुन्तलाः पूर्णोष्ठ्यः विशालनेत्राः सुशोभनवस्त्रपरिधानाः हारनूपुरभूषिताः तेजस्विन्यः कन्याः समुत्पादयत्। तस्याश्चित्तविक्षेपेण विविधमुखाः लक्षशः कोटिशश्च ताः स्त्रियः शीघ्रं समुत्पन्नाः। ताः कन्याः पर्वते दृष्ट्वा शुभा देवी स्वस्य तपोबलात् शतशः प्रासादैः सम्युक्तां रम्यां पुरीं ससर्ज। सा पुरी विस्तीर्णमार्गैः सुवर्णमन्दिरैः अन्तःसरोवरगृहैः रत्नश्रेणिसोपानैः मणिमयजानलैः उपवनैश्च शोभिता आसीत्। अनन्तप्रासादैः कन्याभिश्च स पर्वतः संपूर्णः। तत्र मुख्यकन्यानां नामानि शृणु— विद्युत्प्रभा, चन्द्रकान्ति, सूर्यकान्ति, गम्भीरा, चारुकेशी, सुजाता, मुञ्जकेशिनी, घृताची, उर्वशी, शशिनी, चारुकन्या, विशालाक्षी, धन्या, पीनपयोधरा, चन्द्रप्रभा, सूर्यप्रभा, अमृता, स्वयंप्रभा, चारुमुखी, शिवदूती, विभावरी, जया, विजय, जयन्ती, अपराजिता— एवं शतशः कन्याः तत्र वसन्ति स्म। सर्वाः ताः देवीसखीः पाशाङ्कुशधारिण्यः शुभाः। ताभिः परिवृता सा शुभा देवी सिंहासने समुपविष्टा। निर्मलचामरवात्यभिः सेव्यमाना सा देवी यौवनमध्यस्था, सौभाग्यशालिनी, पूर्णवृत्तस्तनयुक्ता, चम्पकाशोकपुन्नागनागपुष्पमालाभिः भूषिता, सर्वाङ्गेषु पूजिता, मुनिदेवपूजिता, आर्यस्त्रीकन्याभिः समन्तात्संस्तूयमाना आसीत्। सा देवी सर्वसुखानुभवेनापि तत्रैव तपस्यास्थिता बभूव। तदा ब्रह्मपुत्रः नारदः तत्र समुपाजगाम। नारदं सहसा दृष्ट्वा देवी विद्युत्प्रभां प्राह— "आसनं दीयताम्, शीघ्रं पाद्यं आचमनीयं च आनय।" देवीवचनेन विद्युत्प्रभा कन्या आसनं पाद्यं अर्घ्यं च नारदाय समर्पयत्। ततो नारदं सम्यक् उपविष्टं दृष्ट्वा देवी हर्षपूर्णा साभाषत— "स्वागतम्, मुनिश्रेष्ठ! किं कारणमिह आगतस्य? किं कर्तव्यं ते, यथा विलम्बो न भवेत् तद्वद।" ततः नारदः सर्वलोकविद् उवाच— "ब्रह्मलोकात् इन्द्रलोकं ततो घोरं पर्वतं यावत् आगतः। देवदेवि, त्वां द्रष्टुं अहं समागतः।" इत्युक्त्वा स मुनिः देवीं निरीक्ष्य तिष्ठन् विस्मयं जगाम— "किं सौन्दर्यम्! किं तेजः! किं शमः! किं यौवनम्! किं वैराग्यं देवीस्य!" इति चिन्तयन् तेन मनसि स्पन्दनमभवत्, यः सौन्दर्यं न क्वापि अन्यासु स्त्रीषु दृष्टम्— न सुरेषु, न गन्धर्वेषु, न सिद्धयक्षकिन्नरराक्षसासु। एवं विचिन्त्य नारदः विस्मितः अभवत्। ततः वरप्रदायिन्यै नमस्कृत्य, नारदः आकाशमारुह्य शीघ्रं दैत्याधिपतेः पुरीं जगाम। सा पुरी 'महिष' नाम्नी, समुद्रतीरे स्थिताऽभूत्। तत्र स भाग्यवान् महिषासुररूपेण असुरं समासाद्य, तेन भक्त्या पूजितः। तस्मै तस्याः अतुलनीयं सौन्दर्यं यथादृष्टं नारदः हर्षेण वर्णयामास— "दैत्याधिप! शृणु, कन्यायाः रत्नरूपायाः यया त्रीँल्लोकान् चराचरं च वरैः प्राप्नोति। ब्रह्मलोकात् मन्दरपर्वतं यावत् आगतः, तत्र देवीपुरीं शतकोटिकन्याभिः सेवितां दृष्टवान्। तत्र या कन्या तपस्विनी व्रतानुष्ठानपरायणा, सा न सुरेषु, न दैत्येषु, न यक्षेषु दृश्यते। एवं रूपवती कन्या न कदापि मयाऽण्डे दृष्टा। सर्वे देवाः, गन्धर्वाः, मुनयः, सिद्धचारणाः, अन्ये च दैत्यश्रेष्ठाः तां पूजयन्ति। तां वरदां देवीं दृष्ट्वा अहं शीघ्रं आगतः। सुरगन्धर्वान् विजित्यैव तां लभेत कोऽपि।" इत्युक्त्वा क्षणमुत्तिष्ठ्य, नारदः तत्रैव अन्तर्हितः। नारदगतेऽथ, दैत्यः तस्याः शुभायाः श्रवणेन विस्मितचित्तः तां चिन्तयन् सुखं न लेभे। तदा सः महाबलवान् अमर्षणाम् मन्त्रिणं आलम्शर्माणं समाह्वयत्। तस्याष्टौ मन्त्रिणः— प्रघासः, विघासः, शङ्कुकर्णः, विभावसुः, विद्युन्माली, सुमाली, पर्जन्यः, चण्डः— ये सर्वे वीर्यवन्तः, प्राज्ञाः, विद्वांसः आसन्। ते मन्त्रिणः तं दानवेश्वरं उपविष्टं सन्दिश्य ऊचुः— "यथोचितं कार्यं क्रियताम्।" तेषां वचनं श्रुत्वा, दानवाधिपः नारदवाक्यप्रेरितः तां कन्यां प्राप्तुम् उपायं विचिन्तयामास।