एतयोः मध्ये मेरुः पर्वतराजः विराजते—सुवर्णमयो, वर्तुलः, चतुर्वर्णः, चतुर्भुजः, चतुर्दिक्प्रतिष्ठितः, परमोत्कृष्टः च। सर्वे भूतानि, अप्रकटरूपेण, आपः आदयः, अप्रकटात् उत्पन्नानि; तस्मादेव अप्रकटात् भूमेः पद्मं प्रादुरभूत्, यस्य कर्णिकायां मेरुः प्रतिष्ठितः। तस्मात् पंचगुणयुक्तं महत् चतुर्दलपद्मं प्रकटमभवत्; तस्मादेव सृष्टेः विविधा प्रवाहाः प्रसृताः। अनन्तकोटिकल्पेषु बहुभिः प्राणिभिः, पुण्यकर्मभिः, संयतात्मभिः, महात्मभिः, परं पुरुषं प्राप्यते। स महायोगी, महादेवः, जनार्दनः, यं लोको ध्यायेत्, सर्वलोकव्यापी, अनन्तः, सर्वगतः, साकारः, अव्ययः च। न तस्य रूपं स्थूलमस्ति, न मांसमज्जास्थिसंभवम्; योगबलात् ऐश्वर्येण च, स शक्तिमान् शुद्धसत्त्वरूपं धारयति। स्वस्यैव हेतोः, तस्मिन् लोके नित्यं पद्ममुत्पन्नम्; कल्पशेषादौ कालस्यैव प्रवाहः सः। तस्मिन् पद्मे देवदेवः, चतुर्मुखः, प्रजापतिनाथः, ईशानः, जगन्नाथः उत्पन्नः। तस्य पद्मस्य बीजस्य उत्पत्तिः, यथावत्, सर्वसृष्टिसहितं, विस्तारतः प्रतिपादिता। सा आपः विष्णोः शरीरं भूत्वा, रत्नैः भूषिता, तस्मात् भूमिः पद्मरूपिणी, वनैः आवृता, उत्पन्ना। अथ, द्विजश्रेष्ठ, अहं तस्य विश्वपद्मस्य विस्तारं, यथाक्रमं, यथावत्, सिद्धैः कथितं, विस्तरेण शृणु। तत्र चत्वारि महाविभागाः प्रतिष्ठिताः, तेषां मध्ये मेरुः महापर्वतः स्थितः। तस्य पार्श्वेषु विविधवर्णाः—पूर्वे श्वेतः, दक्षिणे पीतः, पश्चिमे भ्रंङ्गवर्णः। उत्तरस्यां दिशि रक्तवर्णः; मेरुः तेजस्वी, शुक्लः, राजवंशेषु प्रतिष्ठितः। स मेरुः उदितसूर्यसदृशः, धूमरहिताग्निवत् दीप्तिमान्, चतु:सप्ततिसहस्रयोजनानि उन्नतः। भूमेः अधस्तात् षोडश योजनानि, तथा च षोडश योजनानि विस्तीर्णः; तस्य शीर्षे पात्राकृतिः, द्वात्रिंशत् योजनानि विस्तारः। सर्वतः त्रिगुणपरिधिः, तस्य परिमाणं चक्रेण निर्दिष्टम्। तस्य परिधिः नवतिसहस्रयोजनानि, चतुरश्रपरिमाणेन षण्णवतिसहस्रयोजनानि परिलिख्यते। स महापर्वतः दिव्यः, दिव्यौषधिभिः संपन्नः, सर्वतः सुवर्णमयीः रम्याः उपत्यकाभिः परिवृतः। तत्र सर्वे देवसंघाः, गन्धर्वाः, नागाः, राक्षसाः, अप्सरसां गणाः च, पर्वतराजे रमन्ते। स मेरुः जीवसंवर्धनाय आवासैः परिवृतः, तस्य पार्श्वेषु चत्वारः प्रदेशाः प्रतिष्ठिताः। पूर्वे भद्राश्वः, भारतं च; पश्चिमे केतुमालः; उत्तरस्यां कुरवः पुण्यकृतां निवासाः। तस्य पद्मस्य कर्णिका सर्वतः समवृत्ता, सहस्रयोजनविस्तीर्णा। नव च षड् धमन्यः तत्र, चतु:सप्ततियोजनानि उच्चता, ताः मध्ये दृश्यन्ते। ताः धमन्यः त्रिंशत्सहस्रयोजनविस्तीर्णाः, सर्वतः प्रसृताः। तस्य दीर्घता लक्षयोजनानि, विस्तारः अशीतियोजनानि; तत्र चत्वारि दलानि, प्रत्येकं चतुर्दश योजनानि। यं कर्णिकां पूर्वं वर्णितवानस्मि, तस्य संक्षेपेण शृणु; सा शतपत्रैः मणिमयीः, नानावर्णदीप्तिभिः शोभिता। अनन्तपुष्पगुच्छयुक्ता, सुवर्णरक्तवर्णा, रम्या, सहस्रखण्डा, सहस्रगर्भा, शतसहस्रदलसमन्विता, एकः परमः वर्तुलः पर्वतः। तस्य कन्दराः रत्नैः भूषिताः, मञ्चाः मणिमयाः, लक्षणानि सुवर्णरत्नैः अलंकृतानि, द्वाराणि मणितोरणैः विभूषितानि। तत्र ब्रह्मणः रम्यं सभागृहं, ब्रह्मर्षिभिः ऋषिभिः चाकीर्णं, ‘मनःव्रति’ इति प्रख्यातं, सर्वलोकेषु विश्रुतम्। तत्र ईशानस्य महात्मनः, सहस्रसूर्यप्रभस्य, दिव्ये महाप्रासादे सदा महिमा विराजते। तत्र सर्वे देवानां गणाः, साक्षात् चतुर्मुखं प्रभुं, यथायोग्यं द्रव्यैः, समर्पणैः, नमस्कारैः च, उपासते। तत्र दिव्यगणनया तेषां कालेषु, ब्रह्मचर्यं महात्मभिः आचरितम्, येषां मनः शुद्धं धर्मपथे स्थितम्। ते सम्यक् पूजां कृत्वा, हविर्भिः तृप्ताः, पितृदेवताभक्ताः, गृहस्थाः, स्वकर्मनिष्ठाः, विनयशीलाः, अतिथिप्रियाः च। ते गृहस्थाः शुद्धकर्मभिः, विरक्ताः, धृतात्मनः, स्वसंयमदानैः पापानि दग्ध्वा, विशुद्धाः। तेषां वासः शुद्धं, निर्मलम्, ब्रह्मलोकं, सर्वोपरि परमं गम्यम्, चतुर्दशसहस्रयोजनपरिमितम्। तस्मात् परतः, रम्ये कृष्णदीप्ते पर्वते, नवयुवसूर्यसदृशे, अन्यः दिव्यः पर्वतः मणिस्रोतःशोभितः। तत्र नानाविधरत्नमयेषु निवासेषु, मणिद्वारैः भूषितेषु, सर्वतः मेरुं परिवृत्य स्थितम्। तत्र चक्रपाट इति श्रेष्ठः पर्वतः, त्रिंशत्सहस्रयोजनपरिधिः, तथा जरुधिः पर्वतराजः—एते उत्तर्याः कीर्तिताः। अथ, क्रमशः, तेषां मुख्योत्तरपर्वतानां मध्ये उपत्यकाः, अंतःपर्वतानि, सरांसि च, शृणु।