एवं तैः संबोधितः गौतमः तदा विस्मयमापन्नः "किमेतत्?" इति चिन्तयन्, गोमृत्योर् हेतुम् अपश्यत्। सर्वं मुनिभिर्मायया जातम् इत्यवगम्य, स तान् शप्तवान्—"यूयम् मिथ्याव्रतधारिणः, भस्मशिरसः, त्रिवेदातीताः, वैदिककर्मभ्यः बहिष्कृताः भविष्यथ।" गौतमस्य तेषां तीक्ष्णं वचनं श्रुत्वा सप्तर्षयः ऊचुः—"नैतद् सर्वदा भवतु, द्विजश्रेष्ठ। त्वदीयं वचनम् अव्यर्थं—नात्र संशयः।" "अपि च, कलियुगे सर्वे द्विजश्रेष्ठाः यथा भवितारः, तत्र शुभकृतः अपि अशुभं कुर्युः। तथापि, कलौ, तादृशाः श्रद्धया युक्ताः स्युः।" कलियुगे, हे द्विजश्रेष्ठ, गौतमस्य वचनाग्निना दग्धाः, सदा कर्महीनाः, वैदिककर्मभ्यः बहिष्कृताः भविष्यन्ति। अत्र अस्य नदीस्य द्वितीयं नाम गोडावरीति; गोदानात् वरप्रदानाच्च, नदी गोडावरीति प्रसिद्धा। कलियुगे, हे ब्रह्मन्, ये गोडावरीं प्राप्य गोदानं वा यथाशक्ति दानं कुर्वन्ति, ते देवैः सह मुदम् उपयान्ति। यदा बृहस्पतिः सिंहस्थः, यः तत्र एकाग्रचित्तः गच्छति, विधिवद् स्नानं कृत्वा पितृभ्यः तर्पणं ददाति—तस्य पितरः, अपि पतिताः, स्वर्गं यान्ति; स्वर्गस्थाः पितरः निश्चितं मोक्षं प्राप्नुवन्ति—नात्र संशयः। स महत् कीर्तिं प्राप्नोति, शाश्वतं मोक्षं गच्छति। एवं उक्त्वा, ऋषयः कैलासगिरिं जग्मुः, यत्र अहम् उमया सह सदा वसामि, हे साधुगणश्रेष्ठ। ते ऋषयः मम प्रति ऊचुः—"कलियुगे सर्वे द्विजश्रेष्ठाः तव रूपे प्रादुरभविष्यन्ति, जटाचूडधारिणः, मृतवत् स्वेच्छया रूपं धारयन्ति, मिथ्याश्रमचिह्नधारिणः, भगवन्।" "तेषां हितार्थं किञ्चिद् शास्त्रं प्रदीयताम्, येन कलिदग्धाः सर्वे वंशजाः पथं अनुसरन्ति।" तैः पूर्वं याचितः, हे द्विजश्रेष्ठ, अहम् वैदिककर्मयुक्तं संग्रहं रचयामि। तस्मिन् 'निश्वास' नाम्नि संग्रहः, बभ्रवः शाण्डिल्यः च तत्र लीनाः; बैदलः केवलं श्रवणेन निर्गतः, लघ्वपराधात्। अहं तान् मोहयामि, हे द्विजश्रेष्ठ, भविष्यं ज्ञात्वा; कलियुगे लाभकामाः स्वशास्त्रं रचयन्ति। निश्वाससंहितायां शतसहस्रं प्रमाणम्; तद् एव पाशुपतदीक्षा, अत्र योगः पाशुपतः। यत् अत्र वैदिकमार्गात् अन्यत् उत्पद्यते, तद् लघुकर्म, तीक्ष्णं, शुद्धिहीनं विज्ञेयम्। कलियुगे ये रुद्रपरायणाः, बैदलाः, लाभकामाः स्वशास्त्रं रचयन्ति; तान् 'उच्छुष्मरुद्राः' विज्ञेयाः—अहं तत्र न प्रतिष्ठितः। पुरा भैरवरूपेण अहं देवार्थं नृत्यं कृतवान्; तत्र क्रूरकर्मणां सम्बन्धः। दैत्यविनाशकामः अहं एकदा गर्जितवान्; तत्र पतिताः मम अश्रुजाः अनन्ताः तीक्ष्णाः पृथिव्यां जन्म यास्यन्ति। उच्छुष्मपरायणाः, तीक्ष्णाः, सदा सुरापानमांसप्रिया, स्त्रीकामाः, पापकर्मनिरताः—एवं भूताः पृथिव्यां जायन्ते। गौतमस्य शापात्, द्विजातयः तेषां वंशे जन्म यास्यन्ति; तेषु ये सुसंस्कृताः, मम उपदेशे भक्ताः। स्वर्गमोक्षे संशयात्, ये मम वंशं दूषयन्ति, ते मृगलोकं यास्यन्ति। पूर्वं गौतमस्य अग्निना दग्धाः; अधुना मम आज्ञया, द्विजातयः नरकं यास्यन्ति—नात्र विचारः। रुद्रः उवाच—एवं ब्रह्मपुत्रेभ्यः उक्त्वा, ते यथागतं निर्गताः; गौतमः शत्रुनाशकः अपि शीघ्रं स्वगृहं गतः। हे ब्राह्मणाः, धर्मस्य लक्षणानि मया वर्णितानि; यः तद्विपरीतं आचरति, स तिरस्कृतधर्मपरायणः भवति। श्रीवराहः उवाच—अगस्त्यः श्रद्धया परमं रुद्रं, सर्वज्ञं, सर्वकर्मणं, पुरातनं, उपगम्य पप्रच्छ। अगस्त्यः उवाच—"त्वं, ब्रह्मा, विष्णु, त्रयः, त्रिवेदस्मृताः; दीपः अग्निना युक्तः इव, सर्वत्र सर्वशास्त्रेषु स्थितः।" "कस्मिन् काले, त्रिनेत्र, भगवतः श्रेष्ठता? कस्मिन् काले परमत्वम्? वा ब्रह्मा? एतत् ब्रूहि, देव।" रुद्रः उवाच—"विष्णु एव परं ब्रह्म, यद्यपि त्रिधा उच्यते; मोहिता वैदान्तमार्गे न जानन्ति।" "विश् धातोः प्रवेशे, ष्णु प्रत्यये, विष्णुः सर्वदेवेषु नित्यं परात्मा।" "स विष्णुः दशधा च एकधा च स्तुतः, हे द्विजश्रेष्ठ; स आदित्यः, योगशक्तियुतः, ऐश्वर्यवान्।" "स परमेश्वरः दिव्यकर्माणि सदा करोति, मानुषरूपं धारयति; सर्वयुगे, लोकमार्गस्थापनाय, दिव्यकार्यपूर्त्यर्थं, सदा मां स्तौति।" "अहम् तस्य द्वापरे प्रत्यूहं ददामि, हे द्विजश्रेष्ठ; कृतयुगे श्वेतद्वीपे सदा तं स्तौमि।" "सृष्टिकाले, चतुर्मुखं स्तौमि, कालरूपं भवानि; ब्रह्मा, देवाः, दानवाः कृतयुगे सदा मां स्तौति; देवाः, भोगकामाः, लिंगरूपे मां पूजयन्ति।" "मोक्षकामाः सहस्रशीर्षं भगवन्तं मनसा पूजयन्ति; स सर्वात्मा, नारायणः स्वयम्।" "ये उत्तमद्विजातयः ब्रह्मयज्ञेन सदा पूजयन्ति, ते ब्रह्माणं तुष्टवन्ति; वेदः ब्रह्मा इति घोष्यते।" "नारायणः, शिवः, विष्णुः, शंकरः, पुरुषोत्तमः—एतेषु नामसु, परं नित्यं ब्रह्म घोष्यते; योगविचारः इति बुद्धिमन्तः वदन्ति।" "यत् पशुप्रशमनं यज्ञे, तर्पणकर्म च, 'ॐ' इति प्रसिद्धम्; तत्र अहं स्थितः।" "हे ब्रह्मन्, ब्रह्मा, विष्णु, महेश्वरः कर्मवेदेन संयुक्ताः; वयं त्रयः मन्त्रादिषु अपि स्थिताः—नात्र विचारः।" एवं कथा एकस्मिन्न प्रवाहेण संप्रपन्ना।