ब्राह्मणाः कालान्तरे सर्वग्रासिनः शुद्धिहीनाः भविष्यन्ति। ते मद्यपानं अनुमतं इति वदन्ति, न तु सत्यं न शौचं धारयन्ति। ततः लोको विनश्यति, वर्णानां धर्माः नष्टाः स्युः। तदा भद्राश्वः पप्रच्छ – यदि ब्राह्मणः वा क्षत्रियः वा निषिद्धया स्त्रिया सह संसर्गं कुर्यात्, शूद्रः अपि तद्वत् – तस्य शुद्धिः कथं? तथा निषिद्धा स्त्रियः के इति? तद् वद। अगस्त्यः उत्तरं ददौ – ब्राह्मणः चतुर्भिः स्त्रीभिः संसर्गं कर्तुं शक्नोति, क्षत्रियः त्रिभिः, वैश्यः द्वाभ्यां, शूद्रः केवलया एका स्त्रिया सह। ब्राह्मणस्य पत्नी क्षत्रियस्य निषिद्धा, क्षत्रियस्य पत्नी वैश्यस्य निषिद्धा, वैश्यस्य पत्नी शूद्रस्य निषिद्धा – इति मनुः न्यगदत्। उच्चवर्ण्या स्त्री निम्नवर्ण्यस्य निषिद्धा इति निश्चितम्। माता, मातुलानी, श्वश्रा, भ्रातुः पत्नी, स्नुषा, कन्या, मित्रस्य पत्नी, स्ववंश्या स्त्री – एता निषिद्धाः। राज्ञः पत्नी वा कन्या, श्वित्र्याद्याः स्त्रियः अपि मुख्यतः निषिद्धाः। तासु संसर्गः पापं इति कथ्यते। ब्राह्मणस्य जातिव्यत्यये स्त्रिया सह संसर्गः महापातकं जनयति; अन्येषां शुद्धिः शतप्राणायामैः साध्यते। ब्राह्मणस्य मिश्रवर्ण्यैः संसर्गजनितं पापं दीर्घकालेऽपि यद्यस्ति, गायत्रीं दशप्रणवैः जपित्वा, त्रिशतप्राणायामैः, ब्रह्महत्या अपि शुद्ध्यति – किं पुनः लघुपापम्। अथवा, यदि ब्राह्मणः परमात्मानं वेत्ति, शतपापानि कृतानि अपि तेन न लिप्यते। विष्णुस्मरणं, वेदपाठः, दानं, हरिपूजनं – ब्राह्मणः शुद्धः तिष्ठति, विरोधिनः अपि उद्धर्तुं शक्नोति। एतत् सर्वं तव पृष्टं मया उक्तम्, राजन्; मन्वादिभिः विस्तारतः कृतं यत्, तस्य संक्षेपः तव निवेदितः। ततः भद्राश्वः पुनः पप्रच्छ – भगवन्, यत् ते शरीरे जातं, दीर्घायुषः द्विजश्रेष्ठ, तद् मे कथय। अगस्त्यः प्रत्युवाच – एषः मे देहः, राजन्, अनेकैः आश्चर्यैः पूर्णः। सः बहुषु सृष्टिचक्रेषु स्थितः, वेदविद्यया शुद्धः। अहं पृथिवीमखिलां भ्रमितवान्, इलावृतं च मेरुशिलायाः समीपस्थं महाक्षेत्रं गतवान्। तत्र अहं रम्यं सरः दृष्टवान्, तस्य तटे महाश्रमम्। तत्र उपवासकृशं तपस्विनं दृष्टवान् – तृणचर्मवस्त्रधरं, काष्ठवद् तनुं। तम् दृष्ट्वा, राजन्, अहं चकितः – 'कः एषः?' इति चिन्तयन्, तस्य विश्वासाय, यत् कर्तव्यं, तद् चिन्तितवान्। एवं विचारयन्, ब्राह्मण, सः महातपस्वी माम् सम्बोधितवान् – 'तिष्ठ! तिष्ठ! अत्र स्थीयताम्, आतिथ्यं दास्यामि।' तस्य वचनं श्रुत्वा, अहं तद् कुटीरं प्रविष्टवान्। तत्र सः तपस्वी दीप्यमानः स्फुरति इव दृष्टवान्। भूमौ स्थितं मां दृष्ट्वा, सः ऋषिः हुम्कारं कृतवान्; तस्मात् शब्दात् पञ्च कन्याः भूमिं विदार्य, अधोलोकात् उत्पन्नाः। तासु एकया सुवर्णासनं आनीतम्, मम समर्पितम्; अन्यया हस्ते जलं दत्तम्। अन्यया पादौ गृहीत्वा प्रक्षालितम्; शेषे द्वे पार्श्वयोः स्थिते, व्यजनं धृत्य तिष्ठतः। पुनः सः महातपस्वी हुम्कारं कृतवान्; तस्मात् सुवर्णपात्रं, योजनप्रमाणं, प्रकटितम्; मकरः सरः प्रविष्टः। तस्मिन् पात्रे शतशः शुभाः कन्याः सुवर्णकलशैः आगताः। तद् दृष्ट्वा, सः ऋषिः माम् उवाच – 'सर्वं स्नानाय ते व्यवस्थितम्, ब्राह्मण; पात्रे प्रविश्य स्नानं कुरु।' ततः तस्य आज्ञया, राजन्, अहं तद् पात्रं सरः प्रविष्टवान्; पात्रं जलान्तः मग्नम्। अहं जलमग्नः इति मन्यन्, ततः उत्थाय, अदृष्टं लोकं अपश्यम्। तत्र अहं विशालां रम्यां पुरीं अपश्यं – विस्तीर्णमार्गां, शुद्धहृद्भिः जनैः पूर्णाम्, ज्ञानीभिः आत्मविद्भिः, धर्मस्थितैः प्राचीनराजभिः सेविताम्। सा दुर्गा, संसारेण दुर्गमम्, अधोलोकस्य गभीरस्थिता, शुक्लवस्त्रधारिभिः पुरुषैः पाशधारिभिः, विविधैः गजाश्वसमूहैः परिवृता। तत्र सरांसि विविधपद्मोत्पलानि, बहुपक्षिसंकुलानि; भृङ्गानां गुंजनं पद्मपत्रेषु बहुशब्दं गायति इव; तटेषु कैलासशिखराभानि गृहाणि, बहुपद्ममणिरम्याणि, पुण्यजनैः वासितानि, द्विजर्षिभिः देवैः पूजितानि। पद्मानि भृङ्गभारात् नतम्, सततं चलन्ति; जलान्तः द्विजातयः मधुरस्वरैः वेदमन्त्रं गायन्ति। तेषां देहाः शुक्लपद्ममालाभिः भूषिताः, उत्तरीयाणि शुभानि, पक्षिसमूहैः युक्तानि; तत्र सरांसि बहूनि, द्विजातयः यज्ञविधिं पठन्ति। तत्र भ्रमन्, अहं दिव्यकन्याः, विद्याधरपुत्र्यः अपि स्नानाय आगताः, तासां समूहान् अपश्यम्। पुनः भ्रमन्, राजन्, अन्यं रम्यं सरः अपश्यं, शुद्धजलम्; यथा पूर्वं, तटस्थं कुटीरं अपि अपश्यम्। राजन्, तत्र प्रविश्य, तपस्विनं एकस्थं दृष्ट्वा, समीपं गत्वा प्रणम्य, सः स्मितं कृत्वा उवाच, तस्य तेजः अतुलम्। सः तपस्वी उवाच – 'ब्राह्मणश्रेष्ठ, किं मां न जानासि, पूर्वं दृष्ट्वा अपि? किम् एतं लोकं मोहितः इव पश्यसि? एषः लोकः, देवैरपि अदृष्टः, मया तव कृते, स्नेहेन प्रकटितः। पश्य महर्षे, मम लोकस्य संपदः – दधिमण्डस्रोतांसि, क्षीरनद्यः, घृतपूर्णानि सरांसि।' इति अगस्त्यः तस्य अद्भुतस्य अनुभवस्य, पुण्यलोकस्य, तपस्विनः कृपया प्रकटितस्य, भद्राश्वाय आदरपूर्वकं कथयति।