एकदा भगवतः अगस्त्यस्य वचनेन कर्ष्णाष्टम्याः व्रतविधिः प्रतिपादितः। यः पुरुषः पुत्रेच्छया मासे मासे कर्ष्णाष्टम्यां उपवासं कृत्वा नियतविधिना व्रतमेतत् आचरति, तस्य निःसंशयं पुत्रलाभः सिध्यति—even यदि सः अपुत्रकः स्यात्। पूर्वकाले शूरसेनः नाम राजा, महाबलः अपुत्रकश्च, उत्तुङ्गे हिमवति पर्वते दीर्घकालं तपः अकरोत्। तस्य तपस्यन्तः देवेनैतद्व्रतम् प्रकाशितम्। तेनापि तत् व्रतं सम्यगाचर्य, सः पुत्रं प्राप्तवान्। स एव तस्य पुत्रः वासुदेवः, महाभाग्यवान्, बहुयज्ञकारकश्च अभवत्। स च राजर्षिः परमां गतिं प्राप्तवान्। एवं राजन्, कर्ष्णाष्टम्याः व्रतस्य विधानं कथितम्। संवत्सरान्ते द्वौ कृष्णवर्णौ गवौ द्विजाय दातव्यौ। एतद्व्रतं यः पुरुषः आचरति, स सर्वपापैः विमुक्तः भवति। अन्यदपि वीर्यव्रतं अगस्त्येनोक्तम्—येन कृतमात्रेण भीरुः अपि महावीर्यं प्राप्नोति। अश्वयुजमासे शुद्धनवम्यां उपवासः कर्तव्यः; सप्तम्यां संकल्प्य, अष्टम्यां संयम्य, नवम्यां भक्त्या पिष्टपाकं समर्प्य, द्विजान् सत्कार्य भोजयित्वा, देवीं दुर्गां महमायां पूजयेत्। एवं संवत्सरपर्यन्तं विधिवद् व्रतमाचरन्, व्रतावसाने कन्यकाः शक्त्या भोजयेत्। सुवर्णवस्त्राभरणैः समलङ्कृत्य, ताभ्यः क्षमां याचेत—"मया देवी प्रीयताम्" इति। एवं कृत्वा, राज्यहीनः राज्यं पुनः प्राप्नोति, मूर्खः विद्वान् भवति, भीरुः वीर्यशाली इति प्रसिद्ध्यति। अन्यच्च सर्वसामान्यं व्रतं संक्षेपेणोक्तम्—येन राजा शीघ्रं सर्वेषां भूपतिः भवति। कार्तिकशुक्लदशम्यां रात्रौ भोजनं कृत्वा, प्रतिदिनं सर्वदिक्षु शुद्धाहुतिं दद्यात्। विविधैः पुष्पैः भक्त्या ब्राह्मणश्रेष्ठान् पूजयित्वा, दिशां प्रति मन्त्रेण प्रार्थयेत्त—"याः सर्वाः देव्यो मम सर्वजन्मसु सिद्धिं ददतु" इति। ततो हुत्वा, रात्रौ सुसिद्धं शाल्युदनं दध्ना सह भुञ्जीत। पूर्वे च पश्चात् इच्छया, एवं संवत्सरं यः आचरति, स दिग्विजयं प्राप्नोति। मार्गशीर्षशुक्लैकादश्यां आरभ्य संवत्सरपर्यन्तं विधिवत् व्रतं समाचरेत्—एतद्व्रतं कुबेरस्य प्रियं, तेन सम्यगाचरितेन धनसमृद्धिः लभ्यते। यः एकादश्यां उपोष्य द्वादश्यां भुङ्क्ते, शुक्लकृष्णपक्षयोः अपि, स महत् वैष्णवव्रतं करोति। एतानि घोरव्रतानि ये आचरन्ति, तेषां सर्वपापानि नश्यन्ति। त्रयोदश्यां धर्मव्रतं रात्रौ भोजनेन संपद्यते। फाल्गुनशुक्लपक्षे आरभ्य, माघकृष्णचतुर्दश्यां संवत्सरपर्यन्तं घोरव्रतं कर्तव्यम्। पौर्णमास्यां रात्रौ भोजनं कृत्वा सोमव्रतं, अमावास्यायां पित्रुव्रतं च समाचरेत्। यः दशवर्षाणि, अथवा पञ्चवर्षाणि एतानि चन्द्रव्रतानि आचरति, तस्य फलं किं?—सहस्राणि अश्वमेधानां, शतानि राजसूयानां, अन्यानि च शास्त्रविहितानि कर्माणि तेन साध्यन्ते। एकस्यापि भङ्गः व्रतं नाशयति, पापं च सदा जनयति; यः तु सर्वमेतत् सम्यगाचरति, स शुद्धः निर्मलः सर्वलोकान् प्राप्नोति। ततः भद्राश्वः अगस्त्यं पप्रच्छ—"यदि किञ्चिदद्भुतं जानासि, दृष्टवान् वा, तद्वद धर्मज्ञ, मम कौतूहलं महत्"। अगस्त्य उवाच—"भगवान् जनार्दनः स्वयं अद्भुतानां मूलम्, तस्य बहूनि विचित्राणि अद्भुतानि दृष्टानि। किल, कदाचित् नारदः श्वेतद्वीपं गतः, तत्र शङ्खचक्रपद्मधारिणः पुरुषान् तेजसा दीप्तान् अपश्यत्। तान् दृष्ट्वा, 'एष विष्णुः, एष विष्णुः, एष सनातनः विष्णुः' इति तस्य मनसि जातम्; किन्तु, 'कः खलु एतेषां विष्णुः, प्रभुः?' इति स चिन्तयामास। एवं चिन्तयन्, 'कथं शङ्खचक्रगदाधरं विष्णुं पूजयामि?' इति तस्य मनसि समुत्पन्नम्। 'कथं वा जानियामि, कोऽत्र परः नारायणः?' इति ध्यायन्, स परमं देवं स्मृत्वा ध्यानमकरोत्। ब्रह्मपुत्रः नारदः सहस्रं दिव्यवर्षाणि तपश्चर्यां कृत्वा, भगवतः प्रसादं प्राप्नोत्। तदा भगवान् सानुग्रहं तं प्रकट्य उवाच—'ब्राह्मणपुत्र, वरं वृणुष्व, किं ते दातव्यम्?' इति। नारद उवाच—'भगवन्, सहस्रवर्षाणि त्वां ध्यानं कृतवान्; यदि त्वं मयि तुष्टः, अच्युत, कथं त्वां प्राप्नोमि तद् ब्रूहि।' तदा देवेशः उवाच—'ये द्विजाः पुरुषसूक्तेन, अथवा मूलसंहितया मां यजन्ति, ते माम् एव प्राप्नुवन्ति, नारद। यदि वेदाः न स्युस्तर्हि, पाञ्चरात्रमार्गेण मां पश्येयुः, तेन मार्गेण मां प्राप्नुवन्ति। पाञ्चरात्रं ब्राह्मणक्षत्रविट्सु विहितम्, शूद्रादिषु न श्रोतव्यं न च आचर्यम्। पुराकल्पेऽपि मया एषा विधिः प्रोक्ता—यदि सहस्रेषु कश्चिद् पाञ्चरात्रं गृह्णाति, तस्य कर्मसमाप्तौ यः मदीयभक्तः भवति, तस्य हृदि पाञ्चरात्रं नित्यं वसति। अन्ये तु राजसतमसा आवृता, मम आज्ञां परित्यजन्ति।'" एवं अगस्त्येन धर्मविधानानि, व्रतप्रभावाश्च, भगवदद्भुतानि च, राज्ञे सम्यगुपदिष्टानि।