एवं तस्य राज्ञः, अस्मिन्नेव जन्मनि, राज्यं शासित्वा, सः वनं गतः। तत्र विविधानि यज्ञानि कृत्वा, परमं मोक्षं प्राप्तवान्। ततः दुर्वासाः उवाच — अश्वयुजमासे शुक्लपक्षे द्वादश्यां तिथौ, नित्यं संकल्प्य, शाश्वतं पद्मनाभं भगवन्तं पूजयेत्। पद्मनाभस्य पादयोः पूजनं कुर्यात्, पद्मयोनेरुदरे, सर्वदेवस्य कुक्षौ, पुष्कराक्षस्य वक्षसि, अव्ययस्य हस्तयोः पूजनं कुर्यात्; शस्त्राणि पूर्ववत् पूजयेत्। प्रभावाय शिरसि पूजनं कुर्यात्; पूर्ववत् घटं पुरतः स्थापयेत्, तस्मिन् घटे पद्मनाभस्य सुवर्णमूर्तिं स्थापयेत्। तं भगवन्तं गन्धैः, पुष्पैः, अन्यैश्च वस्तुभिः क्रमशः पूजयेत्; प्रभाते ब्राह्मणाय समर्पयेत्। एवं कृतस्य फलं शृणु, महर्षे। कृतयुगे भद्राश्वो नाम बलवान् राजा आसीत्, यस्य नाम्ना भद्राश्वभूमिः अभवत्। एकदा, अगस्त्यः श्रेष्ठतमः ऋषिः तस्य गृहे आगतः, 'सप्त रात्रीः तव गृहे वासं करिष्यामि' इति उक्तवान्। राजा शिरसा नमस्कृत्य, 'स्वागतम्, तिष्ठ' इत्युवाच। तस्य पत्न्याः नाम कान्तिमती, अतिसुन्दरी आसीत्। सा द्वादशसूर्यसमप्रभा, पञ्चशतान्यन्याः पत्न्यः, सर्वाः व्रतानुष्ठाने रता आसीत्। ताः शुभाः स्त्रियः प्रतिदिनं दासीकार्याणि अकुर्वन्, कान्तिमत्याः महद् सौभाग्यं दृष्ट्वा, भीता भ्रमिता च। राजा तस्याः सौन्दर्यं, तेजः च दृष्ट्वा, अन्यपत्नीभिः भीता तस्याः हितं कर्म कुर्वतीः दृष्ट्वा, केवलं तस्याः हृष्टं मुखं पश्यन् आसीत्। अगस्त्यः ताम् अतिसुन्दर्यां रानीं दृष्ट्वा, 'शुभम्, शुभम्, विश्वेश्वर!' इति हृष्टः उक्तवान्। द्वितीयदिने अपि, तां तेजस्विनीं रानीं दृष्ट्वा, 'अह, मुट्करः, अह, मुट्करः — सर्वं जगत् चराचरं केवलं एषा!' इति उक्तवान्। तृतीयदिने पुनः तां दृष्ट्वा, 'अज्ञानिनः गोविन्दं परमेश्वरं न जानन्ति, यः प्रसन्नः एकदिनेन एतां फलम् दत्तवान्' इति उक्तवान्। चतुर्थदिने हस्तौ उत्तोल्य, 'शुभम्, शुभम्, विश्वेश्वर! स्त्रियः, शूद्राः — शुभम्, शुभम्! द्विजाः, राजानः — शुभम्, शुभम् पुनः पुनः! वैश्याः — शुभम्!' इति पुनः उक्तवान्। 'शुभम्, भद्राश्व, शुभम्! अगस्त्य, शुभम्! प्रह्लाद, शुभम्! ध्रुव, महाव्रतधारिन्, शुभम्!' इत्युक्त्वा अगस्त्यः राज्ञः समीपे उच्चैः नृत्यति स्म। एवं तं नृत्यन्तं दृष्ट्वा, राजा रानी सह, 'हे ब्राह्मन्, कस्य हर्षस्य कारणं, येन एवं नृत्यसि?' इति पप्रच्छ। अगस्त्यः उवाच — 'अह, मूढः राजा त्वम्! अह, मूढाः अनुयायिनः! अह, मूढाः पुरोहिताः, ये मम चिन्तां न जानन्ति!' एवं उक्ते, राजा अञ्जलिं कृत्वा, 'हे ब्राह्मन्, न वयं जानिमः; कृपया ब्रूहि, यदि अनुग्रहं कर्तुमिच्छसि' इति उक्तवान्। अगस्त्यः उवाच — 'एषा तव पत्नी पूर्वं वैदिशानगरे वैश्यस्य दासी आसीत्; त्वं तस्याः पति, सः शूद्रः तस्य वैश्यस्य सेवकः आसीत्। सः वैश्यः अश्वयुजमासे द्वादश्यां, संयम्य, विष्णोः मन्दिरं गत्वा, हरिं पुष्पैः, धूपैः, अन्यैः पूजयामास। पूजनं कृत्वा, स्वगृहं प्रत्यागच्छत्। यूवां द्वौ रक्षकौ तत्र स्थितौ, दीपौ प्रज्वाल्य, रात्रौ यावत् तिष्ठन्तौ, एकरात्रिः समाप्ता। कालान्तरं, यूवां दम्पती मृत्युः प्राप्तवन्तौ; तस्य पुण्येन प्रियव्रतस्य गृहे जन्म प्राप्तः। एषा तव पत्नी पूर्वं वैश्यस्य दासी आसीत्, हरिगृहे अन्यस्य दीपः अपि, यः प्रज्वलितः— यः स्वधन्येन विष्णोः पुरतः दीपं प्रज्वालयति, तस्य पुण्यं न मीयते। अतः, 'शुभम्, हरि, शुभम्' — इत्येतत् मया उक्तम्। कृतयुगे, यः वर्षमेकं हरिं भक्त्या पूजयति, तत्र त्रेतायां अर्धवर्षे फलं लभते; नात्र संशयः। द्वापरे त्रिमासेन भक्त्या पूज्य फलं लभते; कलौ केवलं 'नारायणाय नमः' इति उक्त्वा फलं लभते। अतः, भक्त्या विष्णोः सर्वं जगत् मुट्करः इति मया उक्तम्। अन्यस्य दीपस्य महत्त्वात्, देवेषु एवमिदं फलं लभ्यते। यत् फलं त्वया प्राप्तं, तत् मया उक्तम्। अज्ञानिनः हरये दीपदानस्य फलम् न जानन्ति। एवं द्विजाः, राजानः, यः भक्त्या विविधैः यज्ञैः पूजयन्ति, ताः पुण्यस्मृत्यः। अहं पृथिव्यां अन्यं न पश्यामि; अतः, अगस्त्यं आत्मनं एव स्तुतवान्, हे राजन्, हर्षेण। सा स्त्री धन्या, तथैव सः शूद्रः अतिधन्यः, यः पतिं भक्त्या सेवते, हरिं चिन्तयन् अपि अनुपस्थिते। सा स्त्री धन्या, तथैव सः शूद्रः, यः द्विजसेवायाम् रमते; तेषां अनुमत्याः, स्त्रियाः वा शूद्रस्य वा हरिभक्तिः प्रशंसनीया। असुरभावं धृत्वा प्रह्लादः अन्यं न जानाति, केवलं परमपुरुषं; अतः सः साधुः कथ्यते। ध्रुवः प्रजापतिसन्ततौ जातः, बाल्ये वनं गत्वा, विष्णुं पूजयित्वा, उत्तमं स्थानं प्राप्तवान्; अतः, साधुं तम् उक्तवान्। अगस्त्यस्य एतद्वचनं श्रुत्वा, राजा अल्पशिक्षितः सन्, ऋषिं पप्रच्छ। ततः अगस्त्यः, कार्तिकमासे पुष्करं गच्छन्, अगस्त्यस्य गमनानन्तरं, भद्राश्वस्य गृहे अगच्छत्। राजा तां द्वादशीं पप्रच्छ; तदा दुर्वासाः श्रेष्ठः ऋषिः उक्तवान् — 'एवमेव उक्तं मया, तपस्विन्।' एवं उक्त्वा, अगस्त्यः पुनः राजानं उवाच — 'पुष्करं गच्छामि; तव गृहे पुनः आगमिष्यामि' इति उक्त्वा, शीघ्रं निर्गत्य, अदृश्यः अभवत्। राजा तस्य निर्देशानुसारं, पद्मनाभस्य द्वादशीं अनुष्ठाय, अस्मिन्नेव जीवने परमं कामं प्राप्तवान्।