सदा तं नमामि, यः शब्दातीतः, व्योमरूपधारी, निराकारः, कर्मिणां मध्ये शुभसत्त्वः, उपास्यः, चक्रपद्मधरः, येन पुराणेषु दृष्टान्तेन वर्णितः। नमो विष्णवे, अनन्तरूपाय, त्रिविक्रमाय, चतुर्विधरूपाय, सर्वव्यापिने, भूमिपते, शम्भवे, सर्वगताय, भूतनाथाय, देवाधिपतये च। भगवन्, त्वमेव सर्वचराचराणां सृष्टिकर्ता च संहारकर्ता च; मोक्षमिच्छतः माम् तं पदं शीघ्रं नय, यत्र योगिनः प्राप्त्वा न निवर्तन्ति। जयस्ते गोविन्द महायशः! जयस्ते विष्णो! जयस्ते पद्मनाभ! जयस्ते सर्वज्ञ, अपरिमेय! जयस्ते विश्वेश्वर, विश्वरूप! एवं स्तुतः श्रीगोविन्दः, राजा तदा देहम् उत्सृज्य, परमात्मनि श्रीगोविन्दे नित्ये लीनत्वं प्राप। अथ पृथ्वी उवाच—“भगवन्, भक्तिभिः पुरुषैः स्त्रीभिर् वा त्वं कथं पूज्यसे? सर्वं मे वद, प्रजापते।” श्रीवराह उवाच—“देवि, भक्त्या मया गम्यः, न तु वित्तेन न पाठेन; तथापि भक्तानां योग्यं कायिकं तपः ते कथयामि। यः कर्मणा, मनसा, वाचा च मय्येव समाहितः, स तु मया निर्दिष्टानि व्रतानि शृणु। अहिंसा, सत्यम्, अस्तेयम्, ब्रह्मचर्यम्—एतानि मनसि व्रतानि प्रोक्तानि, ओ पृथ्वीधारिणि। एकनिष्ठा भक्ति, रात्रौ उपवासः, अन्यानि च—एतानि कायिकव्रतानि पुरुषाणां, न अन्यथा। मौनं, स्वाध्यायः, देवस्तुतये जपः, अपवादवर्जनम्—एतानि वाचिकव्रतानि श्रेष्ठानि।” तत्राप्यन्यः कश्चन इतिहासः श्रुतः। पूर्वे काले ब्रह्मपुत्रः ऋषिः नाम्ना अरुणिः, घोरतपस्वी, सन् अभवत्। स द्विजश्रेष्ठः वनं गत्वा, तपः कर्तुं प्रवृत्तः, तत्र उपवासपरः तिष्ठन् तपस्यन्। स ब्राह्मणः देविकातटसौन्दर्ये वसन्, कदाचिद् स्नानाय तत्र महानदीं गतः। तत्र स्नात्वा जपन्, स ब्राह्मणः पश्यति—तस्य पुरतः भीषणः व्याघ्रदृष्टिः, महाधनुर्धरः, कश्चन व्याधः आगच्छति। स व्याधः तं ब्राह्मणं मारयितुम्, तस्य वल्कलानि हर्तुम् इच्छन्, समुपेत्य स्थितः। तं दृष्ट्वा, ब्राह्मणः ब्रह्महत्या-भयात् उद्विग्नः, तत्रैव स्थित्वा, श्रीनारायणं हृदि स्मरन्। हरिं ब्राह्मणान्तः स्थितं दृष्ट्वा, व्याधः भीतः इव, धनुष्कोट्यौ परित्यज्य, इदं वचनं अब्रवीत्—“ब्राह्मण, पूर्वं त्वां हन्तुम् आगतः, किन्तु अद्य त्वां दृष्ट्वा, मनः अन्यत्र गतं। अहं सहस्रशः ब्राह्मणान्, दशसहस्राणि तेषां स्त्रीः च हतः; गृहीणः अपि मया निपातिताः। कदापि न कश्चन नरकस्थो मत्समः पापात्मा; अधुना तव समीपे तपः कर्तुम् इच्छामि, मां उपदिश, अनुग्रहम् कुरु।” एवं उक्तः स ब्राह्मणः, तं ब्रह्मघ्नं पापकृतं च ज्ञात्वा, न किंचित् प्रत्यभाषत। व्याधः धर्मकामः, अप्रत्यूक्तः अपि, तत्रैव स्थित्वा, ब्राह्मणः नदीस्नानं कृत्वा, वृक्षमूले उपाविशत्। कालेन तत्र व्याघ्रः कश्चन, तृष्णार्तः, सान्त्रं ब्राह्मणं हन्तुम् आगतः। व्याघ्रः जले स्थितं ब्राह्मणं ग्रहीतुं यत्नं कुर्वन्, तदा व्याधेन ताडितः, तत्क्षणाद् जीवितं जहौ। तदा व्याघ्रदेहात् कश्चन नरः उत्पन्नः, ब्राह्मणः जले निमग्नः, शब्दं शृण्वन्, उच्चैः प्रोवाच—“नारायणाय नमः!” स मंत्रः व्याघ्रेणापि श्रुतः, प्राणान्ते कण्ठे स्थितः; केवलं श्रवणेन, सः प्राणान् त्यक्त्वा, शुभः अभवत्। स उवाच—“गच्छामि तं स्थानं, यत्र विष्णुः सनातनः निवसति; तव कृपया, विप्रश्रेष्ठ, पापात् दुःखात् च विमुक्तः अस्मि।” ब्राह्मणः पृष्टवान्—“कः त्वम्, नरश्रेष्ठ?” स उवाच—“पूर्वजन्मनि अहं महाबलः राजा, दीर्घबाहुः नाम्ना, सर्वधर्मविद् अभवम्। वेदान् वेद्मि, शुभाशुभं जानामि; ब्राह्मणैः न मे कार्यम्, ब्राह्मणात् किम् लाभ्यम्?” एवं वदतः, सर्वे ब्राह्मणाः कोपसमन्विताः, घोरं शापं ददुः—“त्वं भीषणः व्याघ्रः भविष्यसि!” “यतः त्वं ब्राह्मणान् अवमानितवान्, सत्येन सह एष शापः; मृत्युकाले मोहितः, केशवस्य इच्छया तथैव भविष्यसि।” एवं वेदविद्भिः ब्राह्मणैः पूर्वं मया सः ब्रह्मशापः लब्धः। ततः सर्वे ब्राह्मणाः, महर्षिं प्रणम्य, पूर्वं मां अनुग्रहार्थं प्रोचुः—“षष्ठे काले यः तव पुरतः तिष्ठति, अधम, स तव अन्नं भविष्यति किञ्चित्कालम्। यदा बाणार्पितः, प्राणः कण्ठे स्थितः, ब्राह्मणमुखात् ‘नारायणाय नमः’ इति शब्दं शृणोषि, तदा स्वर्गं यास्यसि—नात्र संशयः। विष्णोः नाम श्रुतमपि अन्यस्य मुखात्, ब्राह्मणक्रोधपीडितस्य अपि, साक्षात् फलति। यः ब्राह्मणान् पूजयन्, ‘हरये नमः’ इति स्वमुखात् उच्चार्य प्राणान् त्यजति, स पापात् मुक्त्वा मोक्षं प्राप्नोति। सत्यम्, सत्यम् पुनः सत्यम्—उत्तिष्ठन् हस्तं, अहम् उक्तवान्—चरन्तः ब्राह्मणाः देवाः; पुरुषः परमः अच्युतः।” एवं उक्त्वा, स राजा दोषरहितः, स्वर्गं गतः। ब्राह्मणः च, नित्यसंयतः, व्याधं उवाच—“मृगेंद्रेण ग्रहीते मम रक्षां कृत्वा, त्वयि तुष्टोऽस्मि, धर्मज्ञ; वरं वृणीष्व, दास्यामि।