एवं तु गिरिराजः सुतायाः शुभमुख्याः तस्याः वचनानि श्रुत्वा हर्षपूरितहृदयः तत्रैव भगिन्याः प्रति प्रहृष्टवदनः वाक्यम् उवाच – “सुति, अद्याहं लोके धन्यः, यतः स्वयं रुद्रः हरः मम जामाता भविष्यति। त्वया देवि, अहं सन्ततिं प्राप्स्यामि, त्वमेव माम् अमरगणात् अपि श्रेष्ठं कृतवती।” इत्युक्त्वा, “अल्पकालं प्रतीक्षस्व, अहम् आगत्य पुनः आगमिष्यामि” इति वदन् गिरिराजः ब्रह्माणं पर्वतानां प्रभुं द्रष्टुम् अगच्छत्। तत्र स सर्वदेवपितरं ब्रह्माणं महात्मानं दृष्ट्वा, गिरिराजः प्रणम्य तम् इदं वचनम् अब्रवीत् – “देवाः, एषा मे दुहिता, अहं तां रुद्राय दास्यामि। भवद्भिः अनुमतेन, एषा क्रिया मया क्रियते, अनुमतिं दत्त।“ तदा ब्रह्मा प्रसन्नचित्तः “गच्छ, तां रुद्राय दत्त” इति उवाच, जगतां पितामहः देवगणान् प्रति। एवं ब्रह्मणा समादिष्टः गिरिराजः शीघ्रं स्वालयं प्रत्यागत्य, देवर्षीन् सिद्धगणांश्च शीघ्रं आहूय, तुंबुरुं नारदं हाहाहूहू च आह्वयित्वा, किंनरासुरराक्षसान् अपि आमन्त्रयामास। पर्वतान्, नदीन्, शिलान्, वृक्षान्, ओषधीन्, संगमशिलाः च सर्वे मूर्तिमन्तः साक्षात् हिमवतः कन्यायाः शंकरस्य विवाहदर्शनाय समाययुः। तत्र भूमिरेव वेदिकाभूत्, सप्तसिन्धवः कलशाः, सूर्यः दीपः, चन्द्रः साक्षात् उपस्थितः, नद्यः च जलं विधिपूर्वकं आनीय विवाहकर्मणि उपयुज्यन्ते स्म। एवं सर्वे विवाहसंबन्धिनः कार्याः सम्पन्नाः सन्तः, गिरिराजः मन्दरपर्वतं रुद्रस्य समीपं प्रेषयामास। मन्दरस्य निवेदनेन, शंकरः शीघ्रं आगत्य, विधिवत् सोमं साक्षिणं कृत्वा, परमेश्वरः पार्वत्याः पाणिं गृहीत्वा विवाहं चकार। तस्मिन् महोत्सवे पर्वतः नारदश्च गायनं कुर्वन्ति स्म, सिद्धगणाः नृत्यन्ति स्म, वृक्षाः प्रमुदिताः शुभपुष्पवर्षं कुर्वन्ति स्म, दिव्याः स्त्रियः हर्षेण नृत्यन्ति स्म। तत्र विवाहसमये प्रवाहितजलमध्ये, चतुर्मुखः स्वस्वभावस्थितः भगवाञ्छिवः कन्यां प्रति उवाच – “कुमारी, त्वं लोके स्त्रीणां श्रेष्ठा भव, अन्ये पुरुषाः त्वत्तः पत्नीं प्राप्स्यन्ति” इति उक्त्वा, पितामहः स्वपुरीं प्रतिपेदे उमया सह रुद्रस्य च। गिरिराजः, सोमं जामातरं यथाविधि पूजयित्वा, आदरपूर्वकं तं विसर्जयामास। तेन सर्वे देवाः, नानाविधान् असुराः, ऋषयः च, बहुविधैः दानैः, भूषणैः, उत्तमवस्त्रैः, श्रेष्ठभक्ष्यैः च सत्कृत्य, पर्वतश्रेष्ठान् अपि विसर्जितवान्। शोकविवर्जितः, निर्मलः, प्रसन्नः, महात्मा हिमवान्, शुभाननाम् उमां श्रेष्ठदेवतायै दत्त्वा, यज्ञस्थले पितामहवत् शोभायमानः बभूव। एवं, राजश्रेष्ठ, एषा ते पुण्या वंशपरम्परा या देवैरपि न ज्ञायते, नासुरैः च। आत्मभूः दक्षः प्रभुः, गौरीविवाहस्य त्रिविधजन्म च मया सम्यक् कीर्तितम्। श्रीवराह उवाच – अतो हेतोः या गौरी इति ख्याता सा पूर्वं यथोक्तं रूपं धारयामास, यदा महर्षिः तपसा शुद्धचित्तः प्रजापतिं पप्रच्छ। एवं गौरीसृष्टिः महर्षिणा कीर्तिता, तस्याः विवाहः यथाक्रमं यथावत् तव कथितः। एतत् सर्वं गौरीसम्बद्धं तृतीय्यां तिथौ जातम्; तस्मिन् दिने लवणं वर्जयेत्। यः कश्चित् नरः वा नारी वा एतत् व्रतम् आचरति, स सौभाग्यं प्राप्नोति। या स्त्री दुर्भगा, अथवा यः पुरुषः अतीव दुर्भगः, एतत् श्रुत्वा तृतीय्यां लवणं वर्जयेत्। ततः सर्वे अभिलषितार्थाः, सौभाग्यं, धनसमृद्धिः, निरन्तरं आरोग्यं, सौन्दर्यं, पुष्टिः च लभ्यते। प्रजापतिः उवाच – “महाभाग, गणेशस्य, गणपतित्वेन, कृत्स्नरूपेण कथं जन्माभूत्? मम दृढं संशयं, यः मे चेतसि स्थितः, त्वं विनाशय।” महातपाः उवाच – पूर्वं सर्वे देवगणाः, महर्षयः च तपसि समृद्धाः, नानाविधानि कार्याणि कृत्वा, तेषां कर्माणि निःसंशयं सफलानि अभवन्। यथा धर्मानुष्ठानिनां कर्माणि विघ्नरहितानि सफलानि भवन्ति, तथैव अधार्मिकाणां सर्वेषां विघ्नाः अनिवार्याः भवन्ति। ततः देवाः पितृभिः सह, सर्वेषां अधार्मिककर्मणां विघ्नोत्पादनाय, शक्त्या चिन्तयामासुः, तच्च सङ्कल्पं समाहिताः समाचक्रुः। तस्मिन्नन्तरे, स्वर्गवासिनः तं यज्ञं कुर्वन्तः, रुद्रं महात्मानं समीपं गन्तुम् अभिप्रायमचिन्तयन्। ते तु कैलासशिखरस्थितं गुरुम् ईश्वरं रुद्रं गत्वा, सर्वे नमस्कृत्य, साम्प्रणिपत्य, वाक्यम् ऊचुः। देवाः ऊचुः – “देवदेव, महादेव, त्रिशूलधारिन्, त्रिनेत्र, त्वं पापिष्ठानां कर्मणां विघ्नकर्ताऽसि।“ एवं देवैः उक्तः भवः, परमस्मात् हर्षात् उमां निःश्वसनैः अपि न निमील्य, सस्मितं विलोकयामास। सर्वेषां देवतानां सन्निधौ, स महात्मा शिवः, उमां साक्षात् पश्यन्, चिन्तयामास – “आकाशे रूपं कथं दृश्यते?“ पृथिव्याम् अस्ति रूपम्, आप्सु अपि रूपम्, अग्नौ, वायौ च रूपम् दृश्यते। किन्तु आकाशे रूपाभावः कथं इति? इति चिन्तयन्, देवः सस्मितम् अभवत्। सांविद्याशक्तिस्वरूपां उमां दृष्ट्वा, शम्भुना आकाशे यद् दृष्टम्, ब्रह्मणा पूर्वं यद् उक्तम् – “देहः देहिनां भवति” इति च – चतुर्षु हेतुषु, तस्य परमेश्वरस्य हासे, पूर्वोक्तवाक्ये, तस्य दृष्टे च, भूम्यादिषु चतुर्षु तत्त्वेषु, तेषु सर्वेषु कारणेषु। तस्य परमेश्वरस्य हासात्, तेजस्वी, अतिशुभ्रवपुः, ज्वलदननः, दिशः प्रकाशयन्, परमेश्वरगुणसम्पन्नः, अन्यः रुद्र इव बालः जातः। स जातमात्रः, स्वतेजसा, रूपेण, सौन्दर्येण, महात्मना, देवीनां मनांसि मोहितवान्। तं परमं बालरूपं दृष्ट्वा, प्रकाशमयाननं, उमापि, विमलदृष्ट्या, अनिमिषेण चक्षुषा तं पश्यन्ति स्म। तं दृष्ट्वा, देवः स्त्रीणां चपलत्वं, बालस्य रम्यरूपं च चिन्तयन्, क्रुद्धः सन्, परमेश्वरः तं स्त्रीसंशयेन शशाप। “त्वं गजाननः, लम्बोदरः, नागयज्ञोपवीतधरः च भविष्यसि” इति देवः तीव्रकोपसमन्वितः तं शशाप। स्वशरीरस्थात् अर्धकोट्यधिकं रोमाणि, त्रिनेत्रः, त्रिशूलधारी ईश्वरः, स्वेदपूरितरोमकूपः, तनुं कम्पयन्, क्रोधसंयुक्तः उत्तिष्ठत्।