ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਭਗਾਕ੍ਸ਼ਿਸਂਸ੍ਫੋਟਨਦਕ੍ਸ਼ਕਰ੍ਮਾ ਗृਹਾਣ ਭਾਗਂ ਮਖਤਃ ਪ੍ਰਧਾਨਮ੍ । ਪ੍ਰਸੀਦ ਦੇਵੇਸ਼੍ਵਰ ਨੀਲਕਣ੍ਠ ਪ੍ਰਪਾਹਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪਪਨ੍ਨ ।। ੨੧.

ਹੇ ਭਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਯਜਨ ਵਿਚੋਂ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨੀਲੇ ਗਲ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਬਚਾ।

ਸਿਤਾਙ੍ਗਰਾਗਾਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਕਪਾਲਧਾਰਿਂਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਘ੍ਨ ਦੇਵ । ਪ੍ਰਪਾਹਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਭਯੇषੁ ਚੈਵ ਉਮਾਪਤੇ ਪੁष੍ਕਰਨਾਲਜਨ੍ਮ ।। ੨੧.

ਹੇ ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਕਪਾਲ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਪੁਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਉਮਾ ਪਤੀ, ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾ।

ਪਸ਼੍ਯਾਮ ਤੇ ਦੇਹਗਤਾਨ੍ ਸੁਰੇਸ਼ ਸਰ੍ਗਾਦਯੋ ਵੇਦਵਰਾਨਨਨ੍ਤ । ਸਾਙ੍ਗਾਨ੍ ਸਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ ਸਪਦਕ੍ਰਮਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਨਿਲੀਨਾਂਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਦੇਵਦੇਵ ।। ੨੧.

ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਵੇਦ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਸ਼ਲੋਕ—all ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਏ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ।

ਭਵ ਸ਼ਰ੍ਵ ਮਹਾਦੇਵ ਪਿਨਾਕਿਨ੍ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਹਰ । ਨਤਾਃ ਸ੍ਮ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ ਤ੍ਰਾਹਿ ਨਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ।। ੨੧.

ਹੇ ਭਵ, ਹੇ ਸ਼ਰਵ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਹੇ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਹੇ ਹਰਾ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਸਰਬੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ।

ਇਤ੍ਥਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੈਰ੍ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਤੁਤੋष ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ ।। ੨੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।

ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ । ਭਗਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰਂ ਭਵਤੁ ਪੂष੍ਣੋ ਦਨ੍ਤਾਸ੍ਤਥਾ ਮਖਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਿਦ੍ਰਤਾਂ ਯਾਤੁ ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਦਿਤੇਃ ਸੁਤਾਃ । ਪਸ਼ੁਭਾਵਂ ਤਥਾ ਚਾਪਿ ਅਪਨੇष੍ਯਾਮਿ ਵੋ ਸੁਰਾਃ ।। ੨੧.

ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਮੁੜ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਵੀ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਣ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦਾ ਯਜਨ ਮੁੜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣਾ ਦਰਜਾ ਮੁੜ ਲੈਣ, ਤੇ ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਪਸ਼ੁ ਭਾਵ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂ।

ਮਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਯੋ ਜਾਤਃ ਪਸ਼ੁਭਾਵੋ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ । ਸ ਮਯਾऽਪਹृਤਃ ਸਦ੍ਯਃ ਪਤਿਤ੍ਵਂ ਵੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੧.

ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਸ਼ੁ ਭਾਵ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।

ਅਹਂ ਚ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਪਤਿਰਾਦ੍ਯਃ ਸਨਾਤਨਃ । ਅਹਂ ਵੈ ਪਤਿਭਾਵੇਨ ਪਸ਼ੁਮਧ੍ਯੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੨੧.

ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਮਾਲਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਥੇ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਹਾਂ।

ਅਤਃ ਪਸ਼ੁਪਤਿਰ੍ਨਾਮ ਮਮ ਲੋਕੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਯੇ ਮਾਂ ਯਜਨ੍ਤਿ ਤੇषਾਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤੀ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੧.

ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੀ ਦਿੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤੇऽਥ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ । ਉਵਾਚ ਰੁਦ੍ਰਂ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਚਃ ।। ੨੧.

ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇ ਹੱਸ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।

ਧ੍ਰੁਵਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤਿਰ੍ਦੇਵ ਤ੍ਵਂ ਲੋਕੇ ਖ੍ਯਾਤਿਮੇਸ੍ਯਤਿ । ਅਯਂ ਚ ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਲੋਕੇ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ । ਆਰਾਧ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਮਸ੍ਤਾਨਾਂ ਦੇਵਾਦੀਨਾਂ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ।। ੨੧.

ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਹੇ ਦੇਵ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨਾਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ । ਗੌਰੀਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵੋਪਪਾਦਿਤਾਮ੍ ।। ੨੧.

ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਗੌਰੀ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਦਦੌ ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਮਹਤੇ ਗੌਰੀਂ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਾਮ੍ ।। ੨੧.

ਫਿਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਗੌਰੀ ਮਹਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

ਸ ਤਾਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਧਿਵਦ੍ ਰੁਦ੍ਰਃ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਾਮ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਬਹੁਮਾਨਪੁਰਃਸਰਮ੍ ।। ੨੧.

ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਗृਹੀਤਾਯਾਂ ਤੁ ਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣ੍ਯਾਂ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਦਦੌ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਿਲਯਂ ਕੈਲਾਸਂ ਸੁਰਸਨ੍ਨਿਧੌ ।। ੨੧.

ਜਦ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਧੀ, ਉਹ ਕੁੜੀ, ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਵਸਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ।

ਰੁਦ੍ਰੋऽਪਿ ਪ੍ਰਯਯੌ ਭੂਤੈਃ ਸਮਂ ਕੈਲਾਸਪਰ੍ਵਤਮ੍ । ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਪਿ ਦਕ੍ਸ਼ਸਹਿਤਃ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਪੁਰਂ ਯਯੌ ।। ੨੧.

ਰੁਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਰਤ ਗਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।

ਮਹਾਤਪਾ ਉਵਾਚ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਵਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ । ਚੁਕੋਪ ਗੌਰੀ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪਿਤੁਰ੍ਵੈਰਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ।। ੨੨.

ਮਹਾਤਪਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰੁਸਤਾ ਯਾਦ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਈ।

ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਅਨੇਨਾਪਕृਤਂ ਪੁਰਾ । ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਧ੍ਵਂਸਿਤੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਾਨ੍ਯਾਂ ਤਨੂਮਹਮ੍ ।। ੨੨.

ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ ਕਿ ਦੱਖ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗੀ।

ਆਰਾਧ੍ਯ ਤਪਸਾ ਤਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਕਥਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਪਿਤਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ਪਿਤਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ ।। ੨੨.

ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, 'ਮੈਂ ਤਪ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੱਖ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ?'

ਭਵਪਤ੍ਨੀ ਚ ਦੁਹਿਤਾ ਏਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਸੁਨ੍ਦਰੀ । ਜਗਾਮ ਤਪਸੇ ਸ਼ੈਲਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍ ।। ੨੨.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਭਵ ਦੀ ਧੀ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਹਿਮਾਵਤ ਉੱਤੇ ਤਪ ਕਰਨ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ।

ਤਤ੍ਰ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਕ੍ਸ਼ਪਯਨ੍ਤੀ ਕਲੇਵਰਮ੍ । ਸ੍ਵਸ਼ਰੀਰਾਗ੍ਨਿਨਾ ਦਗ੍ਧਾ ਤਤਃ ਸ਼ੈਲਸੁਤਾऽਭਵਤ੍ ।। ੨੨.

ਉਥੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਘਟਾ ਲਿਆ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮੀ।

ਉਮਾ ਨਾਮੇਤਿ ਮਹਤੀ ਕृष੍ਣਾ ਚੇਤ੍ਯਭਿਧਾਨਤਃ । ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤੁ ਸ਼ੋਭਨਾਂ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤਗृਹੇ ਸ਼ੁਭਾ ।। ੨੨.

ਉਹ ਉਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੱਡੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਉਸ ਨੇ ਸੋਹਣੀ ਅਕਲ ਪਾਈ ਤੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨੀ ਗਈ।

ਪੁਨਸ੍ਤਪਸ਼੍ਚਕਾਰੋਗ੍ਰਂ ਦੇਵਂ ਸ੍ਮृਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਮ੍ । ਅਸਾਵੇਵ ਪਤਿਰ੍ਮਹ੍ਯਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾ ।। ੨੨.

ਉਸ ਨੇ ਮੁੜ ਤੀਬਰ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਆਖਿਆ, 'ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਹੈ,' ਤੇ ਤਪ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਰਹੀ।

ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਾ ਤਤ੍ ਤਪਸ਼੍ਚੋਗ੍ਰਂ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਮਹਾਗਿਰੌ । ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਦੇਵਸ੍ਤਪਸਾਰਾਧਿਤਸ੍ਤਯਾ ।। ੨੨.

ਜਦ ਉਹ ਹਿਮਾਵਤ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਉਹ ਤੀਬਰ ਤਪ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।

ਆਜਗਾਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਪ੍ਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਵृਦ੍ਧਃ ਸ਼ਿਥਿਲਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗਃ ਸ੍ਖਲਂਸ਼੍ਚੈਵ ਪਦੇ ਪਦੇ ।। ੨੨.

ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਬੁੱਢੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਏ। ਉਹ ਬੁੱਢੇ, ਢੀਲੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਲੜਖੜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ।

ਕृਚ੍ਛ੍ਰਾਤ੍ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਮੀਪਂ ਤੁ ਆਗਤ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ । ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਮੇ ਦੇਹਿ ਭਦ੍ਰੇ ਭੋਜ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜਸ੍ਯ ਤੁ ।। ੨੨.

ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, 'ਭਲੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਖ ਲੱਗੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਖਾਣ ਯੋਗ ਕੁਝ ਦੇ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਦਾ ਕਨ੍ਯਾ ਉਮਾ ਸ਼ੈਲਸੁਤਾ ਸ਼ੁਭਾ । ਉਵਾਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਭੋਜ੍ਯਂ ਦਦ੍ਮਿ ਵਿਪ੍ਰ ਫਲਾਦਿਕਮ੍ । ਕੁਰੁ ਸ੍ਨਾਨਂ ਦ੍ਰੁਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਭੁਞ੍ਜਸ੍ਵਾਨ੍ਨਂ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ।। ੨੨.

ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਉਮਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ, ਆਖਣ ਲੱਗੀ, 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਲ ਆਦਿਕ ਦੇਵਾਂਗੀ। ਤੁਸੀਂ ਜਲਦੀ ਨ੍ਹਾ ਲਵੋ, ਫਿਰ ਜੋ ਚਾਹੋ ਖਾ ਲਵੋ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਮਹਾਨਦੀਮ੍ । ਗਙ੍ਗਾਂ ਜਗਾਮ ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥੀ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮਵਾਤਰਤ੍ ।। ੨੨.

ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਡੀ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਗਿਆ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ।

ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵਤਾ ਤੇਨ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਦ੍ਵਿਜਰੂਪਿਣਾ । ਭੂਤ੍ਵਾ ਮਾਯਾਮਯਂ ਭੀਮਂ ਮਕਰਂ ਭਯਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਗ੍ਰਾਹਿਤਸ੍ਤੁ ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਤੇਨ ਦੁष੍ਟੇਨ ਮਦ੍ਗੁਨਾ ।। ੨੨.

ਜਦ ਰੁਦਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਮਕਰ ਦਾ ਰੂਪ ਬਣ ਗਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਾਦੂ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ।