ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਯਂ ਚ ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਃ ਸਂਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ । ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਖ੍ਯਾਤਿਮਾਁਲ੍ਲੋਕਃ ਸਂਤਤ੍ਯਾऽਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੧.

'ਇਹ ਯਜਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੁਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਸੰਸਾਰ ਦੱਖ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਰਿਹਰੌ ਤਦਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਾਨੁਵਾਚੇਦਂ ਰੁਦ੍ਰਭਾਗੋऽਸ੍ਯ ਦੀਯਤਾਮ੍ ।। ੨੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।'

ਰੁਦ੍ਰਭਾਗੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਭਾਗ ਇਤੀਯਂ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚ ਦੇਵਾਃ ਕੁਰੁਤ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਮੇष੍ਠਿ ਨਃ ।। ੨੧.

'ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ — ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈ। ਦੇਵੋ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੋ।'

ਭਗਨੇਤ੍ਰਹਰਂ ਦੇਵਂ ਪੂष੍ਣੋ ਦਨ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਕੁਰੁਤਮਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗੀਤੈਰੇਤੈਸ੍ਤੁ ਨਾਮਭਿਃ । ਯੇਨਾਯਂ ਵਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਵਰਦਤ੍ਵਂ ਭਜੇਤ ਹ ।। ੨੧.

'ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਜਲਦੀ ਸਤਿ ਕਰੋ, ਇਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਓ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਚਕ੍ਰੁਃ ਪਰਮਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵੇ ।। ੨੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸਵਯੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ । ਨਮੋ ਵਿषਮਨੇਤ੍ਰਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਾਯ ਚ । ਨਮਃ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਸ਼ੂਲਪਾਣਯੇ ।। ੨੧.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕਠੋਰ ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸ਼ੂਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'

ਨਮਃ ਖਟ੍ਵਾਙ੍ਗਹਸ੍ਤਾਯ ਨਮੋ ਦਣ੍ਡਭृਤੇ ਕਰੇ । ਤ੍ਵਂ ਦੇਵ ਹੁਤਭੁਗ੍ਜ੍ਵਾਲਾਕੋਟਿਭਾਨੁਸਮਪ੍ਰਭਃ ।। ੨੧.

'ਖਟਵਾਂਗ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਡੰਡਾ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਲੱਖਾਂ ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ।'

ਅਦਰ੍ਸ਼ਨੇऽਨਯਦ੍ ਦੇਵ ਮੂਢਵਿਜ੍ਞਾਨਤੋऽਧੁਨਾ । ਕृਤਮਸ੍ਮਾਭਿਰੇਵੇਸ਼ ਤਦਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਮ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੨੧.

'ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਸਲ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਣ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਗਲਤ ਕਰ ਬੈਠੇ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਭੁੱਲ ਮਾਫ ਕਰ।'

ਨਮਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਿਹਰਾਯ ਸ਼ਂਭੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਪਾਣੇ ਵਿਕृਤਾਸ੍ਯਰੂਪ । ਸਮਸ੍ਤਦੇਵੇਸ਼੍ਵਰ ਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਵ ਪ੍ਰਸੀਦ ਰੁਦ੍ਰਾਚ੍ਯੁਤ ਸਰ੍ਵਭਾਵ ।। ੨੧.

'ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੁਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਅਕਤ ਮੂੰਹ ਤੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਚਲ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਮਿਹਰ ਕਰ।'

ਪੂष੍ਣੋऽਸ੍ਯ ਦਨ੍ਤਾਨ੍ਤਕ ਭੀਮਰੂਪ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਭੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰਲੁਲਨ੍ਤਕਣ੍ਠ । ਵਿਸ਼ਾਲਦੇਹਾਚ੍ਯੁਤ ਨੀਲਕਣ੍ਠ ਪ੍ਰਸੀਦ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਵਿਸ਼੍ਵਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ।। ੨੧.

ਹੇ ਭੀਮ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਦੰਦ ਡਰਾਉਣੇ ਹਨ, ਤੇਰੀ ਗਰਦਨ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਲੰਬ ਨਾਂ ਦੇ ਸੱਪ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਹੇ ਨੀਲੇ ਗਲ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ।

ਭਗਾਕ੍ਸ਼ਿਸਂਸ੍ਫੋਟਨਦਕ੍ਸ਼ਕਰ੍ਮਾ ਗृਹਾਣ ਭਾਗਂ ਮਖਤਃ ਪ੍ਰਧਾਨਮ੍ । ਪ੍ਰਸੀਦ ਦੇਵੇਸ਼੍ਵਰ ਨੀਲਕਣ੍ਠ ਪ੍ਰਪਾਹਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪਪਨ੍ਨ ।। ੨੧.

ਹੇ ਭਗਾ ਵਰਗੀਆਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਯਜਨ ਵਿਚੋਂ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਨੀਲੇ ਗਲ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਸਾਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰ ਕੇ ਬਚਾ।

ਸਿਤਾਙ੍ਗਰਾਗਾਪ੍ਰਤਿਪਨ੍ਨਮੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਕਪਾਲਧਾਰਿਂਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਰਘ੍ਨ ਦੇਵ । ਪ੍ਰਪਾਹਿ ਨਃ ਸਰ੍ਵਭਯੇषੁ ਚੈਵ ਉਮਾਪਤੇ ਪੁष੍ਕਰਨਾਲਜਨ੍ਮ ।। ੨੧.

ਹੇ ਚਿੱਟੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਕਪਾਲ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਪੁਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਉਮਾ ਪਤੀ, ਕਮਲ ਦੀ ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਜੰਮੇ, ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾ।

ਪਸ਼੍ਯਾਮ ਤੇ ਦੇਹਗਤਾਨ੍ ਸੁਰੇਸ਼ ਸਰ੍ਗਾਦਯੋ ਵੇਦਵਰਾਨਨਨ੍ਤ । ਸਾਙ੍ਗਾਨ੍ ਸਵਿਦ੍ਯਾਨ੍ ਸਪਦਕ੍ਰਮਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਨਿਲੀਨਾਂਸ੍ਤ੍ਵਯਿ ਦੇਵਦੇਵ ।। ੨੧.

ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਵੇਦ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਸ਼ਲੋਕ—all ਕੁਝ ਤੇਰੇ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਏ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ।

ਭਵ ਸ਼ਰ੍ਵ ਮਹਾਦੇਵ ਪਿਨਾਕਿਨ੍ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਹਰ । ਨਤਾਃ ਸ੍ਮ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ ਤ੍ਰਾਹਿ ਨਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ।। ੨੧.

ਹੇ ਭਵ, ਹੇ ਸ਼ਰਵ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਹੇ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਹੇ ਹਰਾ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਹੇ ਸਰਬੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ।

ਇਤ੍ਥਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੈਰ੍ਦੇਵਦੇਵੋ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਤੁਤੋष ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ ।। ੨੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਮਹਾਂਦੇਵ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।

ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ । ਭਗਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰਂ ਭਵਤੁ ਪੂष੍ਣੋ ਦਨ੍ਤਾਸ੍ਤਥਾ ਮਖਃ । ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯਾਚ੍ਛਿਦ੍ਰਤਾਂ ਯਾਤੁ ਯਜ੍ਞਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਦਿਤੇਃ ਸੁਤਾਃ । ਪਸ਼ੁਭਾਵਂ ਤਥਾ ਚਾਪਿ ਅਪਨੇष੍ਯਾਮਿ ਵੋ ਸੁਰਾਃ ।। ੨੧.

ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਮੁੜ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਵੀ ਵਾਪਸ ਆ ਜਾਣ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦਾ ਯਜਨ ਮੁੜ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣਾ ਦਰਜਾ ਮੁੜ ਲੈਣ, ਤੇ ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਪਸ਼ੁ ਭਾਵ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿਆਂ।

ਮਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਯੋ ਜਾਤਃ ਪਸ਼ੁਭਾਵੋ ਦਿਵੌਕਸਾਮ੍ । ਸ ਮਯਾऽਪਹृਤਃ ਸਦ੍ਯਃ ਪਤਿਤ੍ਵਂ ਵੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੧.

ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪਸ਼ੁ ਭਾਵ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣੇ ਹੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।

ਅਹਂ ਚ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨਾਂ ਪਤਿਰਾਦ੍ਯਃ ਸਨਾਤਨਃ । ਅਹਂ ਵੈ ਪਤਿਭਾਵੇਨ ਪਸ਼ੁਮਧ੍ਯੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ ।। ੨੧.

ਮੈਂ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦਾ ਆਦਿ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਾਲਕ ਹਾਂ। ਪਸ਼ੂਆਂ ਵਿਚ ਮਾਲਕ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਉਥੇ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਹਾਂ।

ਅਤਃ ਪਸ਼ੁਪਤਿਰ੍ਨਾਮ ਮਮ ਲੋਕੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਯੇ ਮਾਂ ਯਜਨ੍ਤਿ ਤੇषਾਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾ ਪਾਸ਼ੁਪਤੀ ਭਵੇਤ੍ ।। ੨੧.

ਇਸ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਨਾਂ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਦੀ ਦਿੱਖਿਆ ਮਿਲੇਗੀ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤੇऽਥ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ । ਉਵਾਚ ਰੁਦ੍ਰਂ ਸਸ੍ਨੇਹਂ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਚਃ ।। ੨੧.

ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜਗਤ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੇ ਹੱਸ ਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਿਆ।

ਧ੍ਰੁਵਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤਿਰ੍ਦੇਵ ਤ੍ਵਂ ਲੋਕੇ ਖ੍ਯਾਤਿਮੇਸ੍ਯਤਿ । ਅਯਂ ਚ ਦੇਵਸ੍ਤ੍ਵਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਲੋਕੇ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ । ਆਰਾਧ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਮਸ੍ਤਾਨਾਂ ਦੇਵਾਦੀਨਾਂ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ।। ੨੧.

ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ, ਹੇ ਦੇਵ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ ਨਾਮ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍ । ਗੌਰੀਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵੋਪਪਾਦਿਤਾਮ੍ ।। ੨੧.

ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਗੌਰੀ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤਾਂ ਕਨ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਦਦੌ ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਮਹਤੇ ਗੌਰੀਂ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਾਮ੍ ।। ੨੧.

ਫਿਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਗੌਰੀ ਮਹਾਨ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।

ਸ ਤਾਂ ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਧਿਵਦ੍ ਰੁਦ੍ਰਃ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਾਮ੍ । ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਪ੍ਰਿਯਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਬਹੁਮਾਨਪੁਰਃਸਰਮ੍ ।। ੨੧.

ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ, ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਗृਹੀਤਾਯਾਂ ਤੁ ਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣ੍ਯਾਂ ਪਿਤਾਮਹਃ । ਦਦੌ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਨਿਲਯਂ ਕੈਲਾਸਂ ਸੁਰਸਨ੍ਨਿਧੌ ।। ੨੧.

ਜਦ ਦਕ੍ਸ਼ ਦੀ ਧੀ, ਉਹ ਕੁੜੀ, ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਵਸਣ ਲਈ ਦਿੱਤਾ।

ਰੁਦ੍ਰੋऽਪਿ ਪ੍ਰਯਯੌ ਭੂਤੈਃ ਸਮਂ ਕੈਲਾਸਪਰ੍ਵਤਮ੍ । ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯਥਾਸ੍ਥਾਨਂ ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾऽਪਿ ਦਕ੍ਸ਼ਸਹਿਤਃ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਪੁਰਂ ਯਯੌ ।। ੨੧.

ਰੁਦ੍ਰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਪਰਤ ਗਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ ਦਕ੍ਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।

ਮਹਾਤਪਾ ਉਵਾਚ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਵਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ । ਚੁਕੋਪ ਗੌਰੀ ਦੇਵਸ੍ਯ ਪਿਤੁਰ੍ਵੈਰਮਨੁਸ੍ਮਰਨ੍ ।। ੨੨.

ਮਹਾਤਪਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਥੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰੁਸਤਾ ਯਾਦ ਆ ਗਈ ਤੇ ਉਹ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਗਈ।

ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਅਨੇਨਾਪਕृਤਂ ਪੁਰਾ । ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਧ੍ਵਂਸਿਤੋ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚਾਨ੍ਯਾਂ ਤਨੂਮਹਮ੍ ।। ੨੨.

ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਈ ਕਿ ਦੱਖ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗੀ।

ਆਰਾਧ੍ਯ ਤਪਸਾ ਤਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯਹਮ੍ । ਕਥਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਪਿਤਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਂ ਕ੍ਸ਼ਪਿਤਬਾਨ੍ਧਵਮ੍ ।। ੨੨.

ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੀ, 'ਮੈਂ ਤਪ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੱਖ ਕੋਲ ਕਿਵੇਂ ਜਾਵਾਂ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ?'