ਅਦ੍ਯ ਤੇ ਤੁ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਰੋਗਮਾਃ
ਪਰ ਅੱਜ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਰਾਹੀਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ।
ਅਭਿਪ੍ਰਾਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਜਾਨਾਮਿ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ 213.
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੀ ਨੀਅਤ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਗੋਕਰ੍ਣੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽ ਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿਚ, ਗੋਕਰਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸੌ ਤੇ ਤੇਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
; ਪੁਨਃ ਗੋਕਰ੍ਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਨਨ੍ਦਿਕੇਸ਼੍ਵਰਵਰਪ੍ਰਦਾਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਅਨ੍ਤਰ੍ਹਿਤਂ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਭਵੇ ਵੈ ਭੂਤਨਾਯਕੇ
ਫਿਰ, ਗੋਕਰਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਵਲੋਂ ਵਰ ਦਿਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਕਹਾਣੀ: ਉਸ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਸ੍ਤ੍ਰਿਣਯਨੋ ਦਿਵ੍ਯਸਂਸ੍ਥਾਨਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਅਲੌਕਿਕ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲੀ ਪਰਿਘੀ ਦਣ੍ਡੀ ਪਿਨਾਕੀ ਮੌਞ੍ਜਮੇਖਲੀ
ਉਸ ਨੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲ, ਗਦਾ, ਲਾਠੀ, ਪਿਨਾਕ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਤੇ ਮੂੰਜ ਦੀ ਕਮਰਬੰਧ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਆਸ੍ਥਿਤਃ ਪਾਦਮਾਕृष੍ਯ ਹ੍ਯਾਹ੍ਵਯਨ੍ਨਿਵ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਹ ਪੈਰ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸੱਦ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਖੇਚਰਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਦੇਵਤਾਃ ਪਰਿਸ਼ਂਕਿਤਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਡਰ ਗਈਆਂ।
ਤੇਭ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀ—
ਅਯਂ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਰਂ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਹ੍ਯੁਮਾਕਾਨ੍ਤਾਨ੍ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍
ਇਹ ਮਨਿਆ ਕਿ, 'ਇਹ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਮਾ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਵਰ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ—'
ਯਾਦृਸ਼ੋऽਸ੍ਯ ਮਹੋਤ੍ਸਾਹਸ੍ਤੇਜੋਬਲਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਉਤਸ਼ਾਹਤਾ, ਤੇਜ ਤੇ ਬਲ ਦੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰਤਾ ਵੇਖੋ—
ਯਾਵਚ੍ਚੈਵੋਜਸਾ ਨਾਕਮਸੌ ਚਂਕ੍ਰਮਤੇ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਐਸੇ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹੇਗਾ—
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਮਯਾ ਸਹ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਾਃ 214.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਚੰਗੇ ਦੇਵਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ।
ਵਿਧਾਤਾ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਭੁਸ੍ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਸਿਰਜਣਹਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ—
ਕृਤੇਨ ਤੇਨ ਵਿਬੁਧਾਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮੁਨਯਸ਼੍ਚ ਤਂ
ਉਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਜਗਾਮ ਤਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰਾਸੌ ਨਨ੍ਦੀ ਤਿष੍ਠਤਿ ਦੇਵਵਤ੍ ਸਫਲਂ ਜੀਵਿਤਂ ਮੇऽਦ੍ਯ ਸਫਲਸ਼੍ਚ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ
ਉਹ ਓਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਨੰਦੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ, ਖੜਾ ਸੀ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਵੀ ਰੰਗ ਲੈ ਆਈ।
ਯਨ੍ਮੇ ਦृष੍ਟਃ ਸੁਰਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਗੁਰੁਰ੍ਹਰਿਃ
ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਹਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਯਚ੍ਚ ਮੇ ਪ੍ਰਭੁਰਵ੍ਯਗ੍ਰਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪਾਪਹਰੋ ਹਰਃ
ਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰਾ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋਇਆ।
ਪਰੋ ਮੇऽਨੁਗ੍ਰਹਃ ਸੋऽਤ੍ਰ ਪੂਤੋऽਸ੍ਮਿ ਖਲੁ ਸਾਮ੍ਪ੍ਰਤਮ੍
ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਪਕਾਰ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
ਮਾਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਹਿਤਂ ਤਥ੍ਯਂ ਤਥੈਵ ਚ ਨ ਚਾਨ੍ਯਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੱਚੀ ਤੇ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਤੇਨਾਸ੍ਮਿ ਪਰਮਪ੍ਰੀਤ ਆਦृਤਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ ਵਯਂ ਤਂ ਵਰਦਂ ਦੇਵਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਸ੍ਤੇ ਵਰਪ੍ਰਦਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਲੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਆਦਰਤ ਹੋਇਆ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜਰੂਰ ਵੇਖਾਂਗੇ।
ਤਵੈष ਤਪਸਾ ਤੁष੍ਟਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਤਾਙ੍ਗਤਃ
ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਕੁਤ੍ਰ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਹੇ ਦੇਵਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਕਪਾਲਿਨਮ੍ ਅਨੁਗृਹ੍ਯ ਤੁ ਮਾਂ ਦੇਵਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤਃ ।।214.
ਅਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਕਪਾਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖੀਏ? ਜਦ ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨ ਜਾਨੇ ਕੁਤ੍ਰ ਵਾ ਦੇਵਂ ਕੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਤਦ੍ਗਵੇष੍ਯਤਾਮ੍ ਕਿਮਤ੍ਰ ਨਨ੍ਦਿਨਂ ਦੇਵੋ ਯੇਨਾਸੌ ਨੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਭਗਵਾਨ ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉਹਨੂੰ ਲੱਭੋ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਬਾਰੇ ਕਿਉਂ ਦੱਸਿਆ?
ਤਨ੍ਮੇ ਕਥਯ ਦੇਵੇਸ਼ ਗੁਹ੍ਯਂ ਕਿਂ ਚਾਸ੍ਤਿ ਸ਼ੂਲਿਨਃ ਯਦੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਮਹੇਸ਼ਾਨੋ ਨਾਖ੍ਯੇਯੋऽਸ੍ਮਿ ਪੁਰਾਨ੍ਜਨਿ
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਕੀ ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਰਾਜ਼ ਹੈ? ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ ਜੋ ਮੈਨੂੰ, ਪੁਰਾਣੇ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ, ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ?
ਕਿਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍ਮਹਾਦੇਵੋ ਨਨ੍ਦਿਨਂ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਮੇ ਅਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ਃ ਕ੍ਸ਼ਿਤੇਃ ਸਿਦ੍ਧੋऽਦ੍ਰਿਸਂਕਟਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਾਰੇ ਹਿਮਵਤਃ ਪੁਣ੍ਯੇ ਤਪੋਵਨਗਣੈਰ੍ਯੁਤਃ
ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੇ ਪਾਰ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤਪੋਵਨ ਬਹੁਤ ਹਨ।
ਸੋऽਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋ ਮਯਾਵਸ਼੍ਯਂ ਤਪਸਾ ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषਃ
ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਿਰਪਾ ਦੇਣੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਸੜ ਗਏ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚ ਤਤ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਚਿਰਤਪੋਭृਤਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਨਾਂ ਤੇ ਹੈ, ਦਿਵਿਆ ਹੈ ਤੇ ਉਥੇ ਲੰਮੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਮृਗਰੂਪੇਣ ਚਰਤਾ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾ ਮਯਾ
ਉਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਹਿਰਣ ਬਣ ਕੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖ ਲਿਆ।