ਤੇऽਤ੍ਰ ਕੇਤਕਿਖਣ੍ਡਾਸ਼੍ਚ ਕੁਂਦਖਂਡਾਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ
ਉਥੇ ਕੇਤਕੀ ਅਤੇ ਕੁੰਦ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਭਿਨ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਨੀਲਵਿਮਲੈਰ੍ਧੌਤੈਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਮ੍ਬੁਭਿਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਚਸ਼ਮਿਆਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਤੋਟੇ ਨੀਲੇ ਰਤਨ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ,
ਸ਼ਕ੍ਰਚਾਪਨਿਭੈ ਰਮ੍ਯੈਃ ਕੁਬੇਰਭਵਨਦ੍ਯੁਤੌ
ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਮਹਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ,
ਕ੍ਰੀਡਦ੍ਭਿਰ੍ਦੇਵਮਿਥੁਨੇਰ੍ਨृਤ੍ਯਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰੋਗਣੈਃ 213.
ਉਥੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਖੇਡਦੇ ਸਨ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਟੋਲੀਆਂ ਨੱਚਦੀਆਂ ਸਨ।
ਕਲ੍ਹਾਰਕੁਸੁਮੋਪੇਤੇ ਹਂਸਸਾਰਸਸੇਵਿਤੇ
ਉਹ ਥਾਂ ਕਲਹਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਮਚੀ ਹੋਈ ਸੀ,
ਗਜਯੂਥਾਨੁਕੀਰ੍ਣਾਭਿਰ੍ਜੁष੍ਟਾਭਿਰ੍ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਹਰਣਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਿਨ੍ਨਰੋਦ੍ਗੀਤਕੁਹਰੇ ਪਰਪੁष੍ਟਨਿਨਾਦਿਤੇ
ਉਥੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਿਚ ਕਿਨਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਧਾਰਾਪਾਤੈਸ਼੍ਚ ਤੋਯਾਨਾਂ ਵਿਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗੈਃ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵੱਜਦੀਆਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਚਮਕਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕਵਨੋਦ੍ਯਾਨੇ ਪੁष੍ਪਾਕਰਸੁਸ਼ੋਭਿਤੇ
ਉਹ ਜੰਗਲ-ਬਾਗ਼ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਗਿਰਿਵਰੇ ਰਮ੍ਯੇ ਸੇਵਿਤਵ੍ਯੇ ਸੁਸ਼ੋਭਨੇ
ਉਸ ਸੋਹਣੇ, ਰਮਣੀਕ ਤੇ ਵਡਿਆਈਯੋਗ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ,
ਵਰਦਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਨ੍ਸ੍ਥਾਣੁਰ੍ਨਾਮ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਃ
ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਮਿਹਰਬਾਨ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਸਥਾਣੁ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਭਕ੍ਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ ਸ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਗਿਰੀਨ੍ਦ੍ਰਸੁਤਯਾ ਸਹ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਲੂ, ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਧੀ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵਿਮਾਨਯਾਯਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਂ ਦੇਵਮਜਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਸਾਰੇ ਜੋ ਅਕਾਸ਼ੀ ਰਥਾਂ 'ਚ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਜਨਮਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਪਰਮਾਤਮਾ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨ੍ਯੇ ਦੇਵਨਿਕਾਯਾਸ਼੍ਚ ਸੇਵਿਤੁਂ ਪ੍ਰਪਤਨ੍ਤਿ ਤਮ੍ 213.
ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲਈ ਥੱਲੇ ਉਤਰਦੇ ਹਨ।
ਆਰਿਰਾਧਯਿषੁਃ ਸ਼ਰ੍ਵਂ ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਸੁਦਾਰੁਣਮ੍
ਸਰਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ।
ਊਰ੍ਧ੍ਵਬਾਹੁਰ੍ਨਿਰਾਲਮ੍ਬਸ੍ਤੋਯਾऽਨਿਲਹੁਤਾਸ਼ਨੈਃ
ਉਹ ਹੱਥ ਉੱਚੇ ਕਰਕੇ, ਕਿਸੇ ਸਹਾਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਪਾਣੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਜਪਪੁष੍ਪੋਪਹਾਰੈਸ਼੍ਚ ਕਾਲੇਕਾਲੇ ਮੁਨਿਃ ਸਦਾ
ਮੁਨੀ ਹਰ ਵੇਲੇ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਪ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਉਗ੍ਰੇਣ ਤਪਸਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯੋਜਯਾਮਾਸ ਸੁਵ੍ਰਤਃ
ਪੱਕੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲਾ ਉਹ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਲਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਾਮੋऽਭੂਤ੍ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣਸ਼੍ਚ ਤਤਃ ਪ੍ਰੀਤਸ਼੍ਚ ਸ਼ਙ੍ਕਰਃ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਬਲਾ ਤੇ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।
ਅਦृਸ਼੍ਯਂ ਪਸ਼੍ਯ ਮੇ ਰੂਪਂ ਵਤ੍ਸ ਪ੍ਰੀਤੋऽਸ੍ਮਿ ਤੇ ਮੁਨੇ
ਮੈਂ ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਰੂਪ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਵੇਖ, ਪੁੱਤ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ।
ਸਹਸ੍ਰਸੂਰ੍ਯਕਿਰਣਂ ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਿਨਮੂਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਉਹ ਰੂਪ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜਟਾਜੂਟਤਟਾਸ਼੍ਲਿष੍ਟਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਾਲਂਕृਤਸ਼ੇਖਰਮ੍
ਉਸ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਗੁੱਝੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਮਾਤ੍ਰਂ ਰੁਚਿਰਂ ਸ਼ਤਸ਼ੀਰ੍षਂ ਸ਼ਤੋਦਰਮ੍ 213.
ਉਹ ਰੂਪ ਸੋਹਣਾ, ਲਗਭਗ ਹੱਥ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਜਿੰਨਾ, ਸੌ ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਸੌ ਪੇਟਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਅਣੀਯਸਾਮਣੀਯਾਂਸਂ ਬृਹਤਾਂ ਤੁ ਬृਹਤ੍ਤਰਮ੍
ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਤੋਂ ਵੀ ਛੋਟਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਸੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਮਹਾਦੇਵਂ ਹृष੍ਟਰੋਮਾ ਮਹਾਤਪਾਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਂਦੇਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਪਸੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਃ ਪ੍ਰਣਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾऽਗृਣਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ।
ਜਗਦ੍ਭੋਕ੍ਤ੍ਰੇ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਯ ਸ਼ਂਕਰਾਯ ਸ਼ਿਵਾਯ ਚ
ਜਗਤ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨੀਲਕਣ੍ਠਾਯ ਭੀਮਾਯ ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਾਯ ਚ
ਨੀਲੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਗਣਾਨਾਂ ਪਤਯੇ ਸ੍ਰष੍ਟ੍ਰੇ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪ੍ਤ੍ਰੇ ਭੀषਣਾਯ ਚ
ਗਣਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਰਚਨਹਾਰ, ਸਮੇਟਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਪ੍ਰੇਤਾਵਾਸਨਿਵਾਸਾਯ ਰੁਦ੍ਰਾਯ ਵਰਦਾਯ ਚ
ਸ਼ਮਸ਼ਾਨਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।