ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਚੈਵੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਾਃ 212.

ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ' ਕਹਿ ਕੇ, ਅਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਰ ਲੀਆਂ।

ਸ਼ਾਲਾਨੀਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਕੇਚਿਤ੍ਕਾਪੋਤੀਵृਤ੍ਤਿਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ

ਕੁਝ ਸ਼ਾਲਾਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਬੂਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਸਨ।

ਸ਼ਿਲੋਂਚ੍ਛਾਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵਾਨ੍ਯੇ ਕਾष੍ਠਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਹੌਜਸਃ

ਹੋਰ ਕੁਝ ਅਨਾਜ ਚੁੱਕ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਨਾਨਾਵਿਧਿਧਰਾਃ ਕੇਚਿਜ੍ਜਿਤਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤੁ ਕੇਚਨ

ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।

ਤਥੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਸ਼ਾਯਿਕਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਮृਗਚਾਰਿਣਃ

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਉੱਪਰ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਹਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ।

ਅਬ੍ਭਕ੍ਸ਼ਾ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ਾਕਭਕ੍ਸ਼ਿਣਃ

ਕੋਈ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਜੀਊਂਦੇ ਸਨ, ਕੋਈ ਹਵਾ 'ਤੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਿਰਫ਼ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।

ਤਪਸੋऽਨ੍ਯਨ੍ਨ ਚਾਸ੍ਤੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ

ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।

ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਮਧਰ੍ਮਂ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਂ ਧਿਯਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ

ਉਹ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੋਵੇਂ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦਾ ਲਈ ਇੱਕ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਏ।

ਜਗृਹੁਰ੍ਨਿਯਮਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਭਯਹੇਤੋਰਨਿਨ੍ਦਿਤਾਃ

ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੇਮ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਗਏ।

ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਧਰ੍ਮਮੇਵਾਨ੍ਵਚਿਨ੍ਤਯਤ੍

ਉੱਚੀ ਪ੍ਰੀਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਹੀ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ।

ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਤਪਃ ਪਰਮਮਾਸ੍ਥਿਤਃ 212.

ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੋਚ ਵਿਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।

ਸ਼ृਣੁਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਾਗਿਤਿਹਾਸੇ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਪ੍ਰਬੋਧਨੀਯਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ 'ਉਪਦੇਸ਼' ਨਾਂ ਦਾ ਦੋ ਸੌ ਬਾਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।

; ਅਥ ਗੋਕਰ੍ਣੇਸ਼੍ਵਰਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਪੁਰਾ ਦੇਵੈਰ੍ਵਿਨਿਹਤੇ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਤਾਰਕਾਮਯੇ

ਹੁਣ ਗੋਕਰਨੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਰ ਗਏ ਸਨ,

ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੇ ਲਬ੍ਧਪਦੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣਸ਼ਤ੍ਰੌ ਗਤਾਸ੍ਪਦੇ

ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਲੈ ਲਿਆ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਕੋਈ ਡਰ ਨਾ ਰਿਹਾ,

ਸ਼ृਙ੍ਗੇ ਚੈਵਾਚਲੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮੇਰੋਃ ਸਰ੍ਵਹਿਰਣ੍ਯਯੇ

ਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੇਰੂ ਦੇ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ,

ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟਮੇਕਾਗ੍ਰਂ ਸ੍ਥਿਰਚਿਤ੍ਤਂ ਕृਤੇਕ੍ਸ਼ਣਮ੍

ਉਹ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਮਨ ਇੱਕਾਗਰ, ਸੋਚ ਵਿਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਟਿਕੀ ਹੋਈ।

ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਚਰਣਾਵੁਪਗृਹ੍ਯ ਸਮਾਹਿਤਃ

ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ, ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ ਪੁਰਾਣਂ ਤੁ ਮਹਾਭਾਗ ਤ੍ਵਤ੍ਤਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਵਿਦਾਂ ਵਰ

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੱਚਾਈ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੂੰ ਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।

ਕਥਮੁਤ੍ਤਰ ਗੋਕਰ੍ਣਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਚ ਕਥਂ ਵਿਭੋ

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਗੋਕਰਨ ਕਿਵੇਂ ਹੈ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਕਿਵੇਂ ਹੈ?

ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਸ੍ਯ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਿਞ੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਫਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍

ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਦੀ ਹੱਦ ਕਿੰਨੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਤੀਰਥ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ?

ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖੈਰ੍ਦੇਵੈਃ ਕਥਮਾਸਾਦਿਤਂ ਪੁਨਃ

ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਥਾਂ ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ?

ਯਥਾ ਯਤ੍ਰ ਚ ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਧਿਃ ਸਮ੍ਯਗਨੁष੍ਠਿਤਃ 213.

ਉਥੇ ਕਦੋਂ, ਕਿੱਥੇ ਤੇ ਕਿਸ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ?

ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਮੌਰ ਹਨ,

ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ ਪੁਰਾਣਮੇਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੇ ਸਰਹਸ੍ਯਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍

ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੈ।"

ਅਸ੍ਤਿ ਭੂਧਰਰਾਜਸ੍ਯ ਮਨ੍ਦਰਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਸ਼ੁਚੌ

ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ,

ਵਜ੍ਰਸ੍ਫਟਿਕਪਾषਾਣਃ ਪ੍ਰਵਾਲਾਂਕੁਰਸ਼ਰ੍ਕ੍ਕਰਃ

ਉਥੇ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰ, ਮੋਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਰੀਕ ਕੰਕੜਾਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਹੈ।

ਵਿਚਿਤ੍ਰਕੁਸੁਮੋਪੇਤੈਰ੍ਲਤਾਮਞ੍ਜੀਰਧਾਰਿਭਿਃ

ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਦਰ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰਾਧਿਕਂ ਰੇਜੁਰ੍ਨਾਨਾਧਾਤੁਪਰਿਸ੍ਰਵੈਃ

ਉਥੇ ਘਾਟੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਚਸ਼ਮੇ ਵਗਣ ਕਰਕੇ ਖਾਸ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।