ਜਨ੍ਮਾਨ੍ਤਰਸਹਸ੍ਰੇषੁ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਵृषਧ੍ਵਜਮ੍
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧਵਜ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ—
ਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਚੇਸ਼੍ਵਰਾਰਾਧਨੇ ਕृਤੇ
ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਮਾਰਾਧ੍ਯ ਤਥਾ ਯਾਤਿ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍ 211.
ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਸ੍ਮृਤਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤੋ ਵਾਪਿ ਦृष੍ਟਃ ਸ੍ਪृष੍ਟੋऽਪਿ ਵਾ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਪਿਆਰੀਏ, ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਿਆ, ਗਾਇਆ, ਵੇਖਿਆ ਜਾਂ ਛੂਹਿਆ ਵੀ ਜਾਵੇ—
ਏਤਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਦ੍ਵਦ੍ਭਿਃ ਪੂਜਨੀਯੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯਮ ਉਵਾਚ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਵਿਧਿਨਾ ਤਲ੍ਲਯਙ੍ਗਤਾ
ਯਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਨੈਵਾਸ੍ਤ੍ਯਯਂ ਲੋਕੋ ਯਾਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਉਹ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਬੋਧਨਾਖ੍ਯਾਂ ਸੁਧਿਯਸ੍ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਬੁਧੀਮਾਨ ਜਾਗਰੂਕ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਚੇ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਦ੍ਵਿਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਇਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਮਯੋਦਿਤਮ੍
ਦੋਵੇਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਚ ਹੈ।
ਕਥਿਤਂ ਮੇ ਮਹਾਭਾਗ ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਹੇ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮਾਸੇਨ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਂ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲ
ਹੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ੋਪਾਯਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ 'ਪਾਪ ਨਾਸ ਦੇ ਉਪਾਏ' ਦੀ ਵਰਨਨਾ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸੌ ਗਿਆਰਾਂਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੋਪਾਖ੍ਯਾਨੇ ਪ੍ਰਬੋਧਨੀਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਮਹਾਰਾਜ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਹੁਣ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਵਰਨਨਾ ਆਈ। ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।
ਅਤੋऽਹਮਪਿ ਸੁਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਵ ਧਰ੍ਮਪਥੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੀ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਤ੍ਵਯਾਹਂ ਚੈਵ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪੂਜਿਤਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸ੍ਤਿ ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਮਹਾਰਾਜ ਤ੍ਵਕਮ੍ਪੋ ਭਵ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ; ਹੇ ਚੰਗੀ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਅਡੋਲ ਰਹੋ।
ਤੇਜਸਾ ਦ੍ਯੋਤਯਨ੍ਸਰ੍ਵਂ ਗਗਨਂ ਭਾਸ੍ਕਰੋ ਯਥਾ
ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਗਤੇ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਸੁਚਿਰਂ ਸ ਰਾਜਾ ਧਰ੍ਮਵਤ੍ਸਲਃ
ਜਦ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ—
ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਾਂ ਚ ਮੇ ਯੁਕ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ, ਹੇ ਅਡੋਲ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ—
ਏਤਦ੍ਵਃ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪੁਰੋਤ੍ਤਮੇ
ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਉਸ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ।
ਵੈਸ਼ਂਪਾਯਨ ਉਵਾਚ ਕੇਚਿਦ੍ਵੈਖਾਨਸਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੇਚਿਦਾਸਨ੍ਨਿਰਾਸਨਾਃ
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਥੇ ਕੁਝ ਵੈਖਾਨਸ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ, ਕੁਝ ਬੈਠਣ ਅਤੇ ਨਾ ਬੈਠਣ ਵਾਲੇ ਉਪਾਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਚੈਵੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਾਃ 212.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ 'ਵਧੀਆ, ਵਧੀਆ' ਕਹਿ ਕੇ, ਅਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕਰ ਲੀਆਂ।
ਸ਼ਾਲਾਨੀਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਕੇਚਿਤ੍ਕਾਪੋਤੀਵृਤ੍ਤਿਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਕੁਝ ਸ਼ਾਲਾਨੀ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਬੂਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸ਼ਿਲੋਂਚ੍ਛਾਸ਼੍ਚ ਤਥੈਵਾਨ੍ਯੇ ਕਾष੍ਠਾਨ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਮਹੌਜਸਃ
ਹੋਰ ਕੁਝ ਅਨਾਜ ਚੁੱਕ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਨਾਨਾਵਿਧਿਧਰਾਃ ਕੇਚਿਜ੍ਜਿਤਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤੁ ਕੇਚਨ
ਕੁਝ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਤਥੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਸ਼ਾਯਿਕਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਮृਗਚਾਰਿਣਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਉੱਪਰ ਸੌਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਹਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਘੁੰਮਦੇ ਸਨ।
ਅਬ੍ਭਕ੍ਸ਼ਾ ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾਨ੍ਯੇ ਸ਼ਾਕਭਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਕੋਈ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਜੀਊਂਦੇ ਸਨ, ਕੋਈ ਹਵਾ 'ਤੇ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਿਰਫ਼ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਂਦੇ ਸਨ।
ਤਪਸੋऽਨ੍ਯਨ੍ਨ ਚਾਸ੍ਤੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ ਕਿ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਮਧਰ੍ਮਂ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਂ ਧਿਯਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੋਵੇਂ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦਾ ਲਈ ਇੱਕ ਚਿੱਤ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਏ।
ਜਗृਹੁਰ੍ਨਿਯਮਾਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਭਯਹੇਤੋਰਨਿਨ੍ਦਿਤਾਃ
ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨੇਮ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਗਏ।