ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਾ ਊਚੁਰ੍ਮਾਤਾਮਹਂ ਤਦਾ । ਦਕ੍ਸ਼ ਤਾਤ ਕਿਮਤ੍ਰਾਸ੍ਮਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਵਿਵਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍ ।। ੨੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖ ਦਾਦਾ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, 'ਦਕਸ਼ ਜੀ, ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।'
ਦਕ੍ਸ਼ ਉਵਾਚ । ਗृਹ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਦ੍ਰੁਤਮਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਸਂਗ੍ਰਾਮੋऽਤ੍ਰ ਵਿਧੀਯਤਾਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤਦਾ ਦੇਵੈਰ੍ਵਿਵਿਧਾਯੁਧਧਾਰਿਭਿਃ । ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯਾਨੁਚਰੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਮ੍ ।। ੨੧.
ਦਕਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਹਥਿਆਰ ਤੁਰੰਤ ਚੱਕ ਲਓ, ਇੱਥੇ ਜੰਗ ਲੜੀ ਜਾਵੇ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀ।
ਤਤ੍ਰ ਵੇਤਾਲਭੂਤਾਨਿ ਕੂष੍ਮਾਣ੍ਡਾ ਗ੍ਰਹਪੂਤਨਾਃ । ਯੁਯੁਧੁਰ੍ਲੋਕਪਾਲੈਸ਼੍ਚ ਨਾਨਾਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਧਰਾਣਿ ਚ ।। ੨੧.
ਉਥੇ ਵੇਤਾਲ, ਭੂਤ, ਕੁਸ਼ਮਾਂਡ, ਗ੍ਰਹ ਤੇ ਪੂਤਨਾਵਾਂ, ਸਾਰੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜੇ।
ਦੇਵਾ ਰੌਦ੍ਰਾਣਿ ਭੂਤਾਨਿ ਨਿਰਸਨ੍ਤੋ ਯਮਾਲਯਮ੍ । ਚਿਕ੍ਸ਼ਿਪੁਃ ਸਾਯਕਾਨ੍ ਘੋਰਾਨਸੀਂਸ਼੍ਚ ਸਪਰਸ਼੍ਵਧਾਨ੍ ।। ੨੧.
ਦੇਵਤੇ, ਰੌਦਰ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਭਜਾ ਕੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਤੀਰ, ਤਲਵਾਰਾਂ ਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਸੁੱਟਦੇ ਸਨ।
ਭੂਤਾਨ੍ਯਪਿ ਮृਧੇ ਧੋਰਾਣ੍ਯੁਲ੍ਮੁਕੈਰਸ੍ਥਿਭਿਃ ਸ਼ਰੈਃ । ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਦੇਵਾਨ੍ ਮृਧੇ ਰੋषਾਦ੍ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪੁਰਤੋ ਬਲਾਤ੍ ।। ੨੧.
ਭੂਤ ਵੀ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਰੁਦਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਲੱਕੜ, ਹੱਡੀਆਂ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰੇ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਭੀਮਰੂਪਿਣਿ । ਰੁਦ੍ਰੋ ਭਗਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰੇ ਤੁ ਬਿਭੇਦੈਕੇषੁਣਾ ਮृਧੇ ।। ੨੧.
ਫਿਰ, ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਵਿਚ, ਰੁਦਰ ਨੇ ਭਗਾ ਦੇ ਅੱਖ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿਚ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ।
ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ਰਪਾਤੇਨ ਨष੍ਟਨੇਤ੍ਰਂ ਭਗਂ ਤਦਾ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾऽਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਪੂषਾ ਰੁਦ੍ਰਮਯੋਧਯਤ੍ ।। ੨੧.
ਜਦ ਰੁਦਰ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਭਗਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਪੂਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਰੁਦਰ ਨਾਲ ਲੜ ਪਿਆ।
ਸृਜਨ੍ਤਮਿषੁਜਾਲਾਨਿ ਪੂषਣਂ ਤੁ ਮਹਾਮृਧੇ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰੁਦ੍ਰੋऽਸ੍ਯ ਦਨ੍ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਚਕਰ੍षਂ ਪਰਵੀਰਹਾ ।। ੨੧.
ਜਦ ਰੁਦਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪੂਸ਼ਾ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਦੇ ਦੰਦ ਖਿੱਚ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਯ ਦਨ੍ਤਾਂਸ੍ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪੂष੍ਣੋ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਪਾਤਿਤਾਨ੍ । ਦੁਦ੍ਰੁਵੁਃ ਵਸਵੋ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਰੁਦ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਵੇਕਾਦਸ਼ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੨੧.
ਜਦ ਪੂਸ਼ਾ ਦੇ ਦੰਦ ਰੁਦਰ ਨੇ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ, ਤਾਂ ਵਸੁ ਸਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ, ਤੇ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦਰ ਵੀ ਜਲਦੀ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਾਨ੍ ਭਗ੍ਨਾਨ੍ ਸਹਸਾ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਆਦਿਤ੍ਯਾਵਰਜੋ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਸ੍ਵਬਲਂ ਤਦਾ ।। ੨੧.
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਹਾਰ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਕ੍ਵ ਯਾਤ ਪੌਰੁषਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਦਰ੍ਪਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੇਵ ਚ । ਵ੍ਯਵਸਾਯਂ ਕੁਲਂ ਭੂਤਿਂ ਕਥਂ ਨ ਸ੍ਮਰ੍ਯਤੇ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੨੧.
'ਤੁਹਾਡਾ ਮਰਦਾਂ ਵਾਲਾ ਜੋਸ਼ ਕਿੱਥੇ ਗਿਆ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਛੱਡ ਕੇ? ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਨਿਸ਼ਚਾ, ਵੰਸ਼ ਤੇ ਸ਼ਾਨ ਕਿਉਂ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਯਾਦ ਕਰਦੇ?'
ਪਰਮੇष੍ਠਿਗੁਣੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਲਘੁਵਦ੍ਭੀਤਿਤਃ ਪੁਰਾ । ਨਮਸ੍ਕਂ ਕੁਰੁਤੇ ਮੋਘਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਪਦ੍ਮਜਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ ।। ੨੧.
'ਸਰਵੋਤਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਖੁਦ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਅਰਥ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਰੁਤ੍ਮਨ੍ਤਮਾਰੁਰੋਹ ਹਰਿਸ੍ਤਦਾ । ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰਗਦਾਪਾਣਿਃ ਪੀਤਵਾਸਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ ।। ੨੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਹਰਿਹਰਂ ਯੁਦ੍ਧਮਭਵਲ੍ਲੋਮਹਰ੍षਣਮ੍ । ਰੁਦ੍ਰਃ ਪਾਸ਼ੁਪਤਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਹਰਿਮੋਜਸਾ । ਹਰਿਰ੍ਨਾਰਾਯਣਾਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਰੁਦ੍ਰਂ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਕੋਪਵਾਨ੍ ।। ੨੧.
ਫਿਰ ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ ਵਿਚਕਾਰ ਐਸਾ ਜੰਗ ਹੋਇਆ ਕਿ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਣ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਪਾਸੁਪਤ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵੱਜਿਆ, ਤੇ ਹਰੀ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਅਸਤਰ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਵੱਜਿਆ।
ਨਾਰਾਯਣਂ ਪਾਸ਼ੁਪਤਮੁਭੇऽਸ੍ਤ੍ਰੇ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਿ ਰੋषਿਤੇ । ਯੁਯੁਧਾਤੇ ਭृਸ਼ਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਪਰਸ੍ਪਰਜਿਘਾਂਸਯਾ । ਦਿਵ੍ਯਂ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤੁ ਤਯੋਰ੍ਯੁਦ੍ਧਮਭੂਤ੍ ਤਦਾ ।। ੨੧.
ਨਾਰਾਇਣ ਤੇ ਪਾਸੁਪਤ ਦੋਵੇਂ ਅਸਤਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਟਕਰਾਏ; ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਲੜੇ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਜੰਗ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਚੱਲੀ।
ਤਤ੍ਰੈਕਂ ਮੁਕੁਟੋਦ੍ਬਦ੍ਧਂ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨ੍ਯਂ ਜਟਜਾਲਕਮ੍ । ਏਕਂ ਪ੍ਰਧ੍ਮਾਪਯਚ੍ਛਙ੍ਖਮਨ੍ਯਡੁਮਰੁਕਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ।। ੨੧.
ਉਥੇ, ਇਕ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਮਕੁਟ ਤੇ ਜਟਾਂ ਬੰਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਇਕ ਨੇ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਇਆ, ਦੂਜੇ ਨੇ ਸੋਹਣੀ ਡੁਮਰੂ ਵਜਾਇਆ।
ਏਕਂ ਖਙ੍ਗਕਰਂ ਤਤ੍ਰ ਤਥਾऽਨ੍ਯਂ ਦਣ੍ਡਧਾਰਿਣਮ੍ । ਏਕਂ ਕੌਸ੍ਤੁਭਦੀਪ੍ਤਾਙ੍ਗਮਨ੍ਯਂ ਭੂਤਿਵਿਭੂषਿਤਮ੍ ।। ੨੧.
ਇਕ ਨੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰ ਫੜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਡੰਡਾ ਲੈ ਕੇ ਖੜਾ ਸੀ; ਇਕ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕੌਸਤੁਭ ਰਤਨ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਭਸਮ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਏਕਂ ਗਦਾਂ ਭ੍ਰਾਮਯਤਿ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਦਣ੍ਡਮੇਵ ਚ । ਏਕਂ ਸ਼ੋਭਤਿ ਕਣ੍ਠਸ੍ਥੈਰ੍ਮਣਿਭਿਸ੍ਤ੍ਵਸ੍ਥਿਭਿਃ ਪਰਮ੍ । ਏਕਂ ਪੀਤਾਮ੍ਬਰਂ ਤਤ੍ਰ ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਸਰ੍ਪਮੇਖਲਮ੍ ।। ੨੧.
ਇਕ ਗਦਾ ਘੁੰਮਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਡੰਡਾ; ਇਕ ਦੀ ਗਰਦਨ ਮਣਕਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੂਜੇ ਦੀ ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ; ਇਕ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਦੂਜਾ ਸੱਪ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਏਵਂ ਤੌ ਸ੍ਪਰ੍ਦ੍ਧਿਨਾਵਸ੍ਤ੍ਰੌ ਰੌਦ੍ਰਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕੌ । ਅਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਾਤਿਸ਼ਯੋਪੇਤੌ ਤਦਾਲੋਕ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੨੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੋਵੇਂ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਰੂਪ, ਵੱਡੀ ਰੁਖਾਈ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਨਾਲ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਉਵਾਚ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਾਮਸ੍ਤ੍ਰੌ ਸ੍ਵਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤੌ । ਏਵਂ ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚੋਕ੍ਤੌ ਸ਼ਾਨ੍ਤਭਾਵਂ ਪ੍ਰਜਗ੍ਮਤੁਃ ।। ੨੧.
ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਸਤਰ ਹਟਾਓ, ਓ ਸਚੇ ਮਨ ਵਾਲੋ।' ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਏ।
ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੁਹਰੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਦੁਵਾਚ ਹ । ਉਭੌ ਹਰਿਹਰੌ ਦੇਵੌ ਲੋਕੇ ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਗਮਿष੍ਯਥਃ ।। ੨੧.
ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੋਗੇ।'
ਅਯਂ ਚ ਯਜ੍ਞੋ ਵਿਧ੍ਵਸ੍ਤਃ ਸਂਪੂਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ । ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਖ੍ਯਾਤਿਮਾਁਲ੍ਲੋਕਃ ਸਂਤਤ੍ਯਾऽਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੨੧.
'ਇਹ ਯਜਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਰੁਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਸੰਸਾਰ ਦੱਖ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਰਿਹਰੌ ਤਦਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਾਨੁਵਾਚੇਦਂ ਰੁਦ੍ਰਭਾਗੋऽਸ੍ਯ ਦੀਯਤਾਮ੍ ।। ੨੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।'
ਰੁਦ੍ਰਭਾਗੋ ਜ੍ਯੇष੍ਠਭਾਗ ਇਤੀਯਂ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ । ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚ ਦੇਵਾਃ ਕੁਰੁਤ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਯ ਪਰਮੇष੍ਠਿ ਨਃ ।। ੨੧.
'ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ — ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈ। ਦੇਵੋ, ਰੁਦ੍ਰ, ਸਾਡੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ ਕਰੋ।'
ਭਗਨੇਤ੍ਰਹਰਂ ਦੇਵਂ ਪੂष੍ਣੋ ਦਨ੍ਤਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਕੁਰੁਤਮਾ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਗੀਤੈਰੇਤੈਸ੍ਤੁ ਨਾਮਭਿਃ । ਯੇਨਾਯਂ ਵਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਵਰਦਤ੍ਵਂ ਭਜੇਤ ਹ ।। ੨੧.
'ਭਗਾ ਦੀ ਅੱਖ ਤੇ ਪੂਸ਼ਣ ਦੇ ਦੰਦ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਜਲਦੀ ਸਤਿ ਕਰੋ, ਇਹਨਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਓ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਤੇ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ । ਚਕ੍ਰੁਃ ਪਰਮਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵੇ ।। ੨੧.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸਤਿ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਸਵਯੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਦੇਵਾ ਊਚੁਃ । ਨਮੋ ਵਿषਮਨੇਤ੍ਰਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਾਯ ਚ । ਨਮਃ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਨੇਤ੍ਰਾਯ ਨਮਸ੍ਤੇ ਸ਼ੂਲਪਾਣਯੇ ।। ੨੧.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕਠੋਰ ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸ਼ੂਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਨਮਃ ਖਟ੍ਵਾਙ੍ਗਹਸ੍ਤਾਯ ਨਮੋ ਦਣ੍ਡਭृਤੇ ਕਰੇ । ਤ੍ਵਂ ਦੇਵ ਹੁਤਭੁਗ੍ਜ੍ਵਾਲਾਕੋਟਿਭਾਨੁਸਮਪ੍ਰਭਃ ।। ੨੧.
'ਖਟਵਾਂਗ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਡੰਡਾ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੇਰੀ ਚਮਕ ਲੱਖਾਂ ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ।'
ਅਦਰ੍ਸ਼ਨੇऽਨਯਦ੍ ਦੇਵ ਮੂਢਵਿਜ੍ਞਾਨਤੋऽਧੁਨਾ । ਕृਤਮਸ੍ਮਾਭਿਰੇਵੇਸ਼ ਤਦਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਮ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੨੧.
'ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਅਸਲ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਣ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਗਲਤ ਕਰ ਬੈਠੇ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਭੁੱਲ ਮਾਫ ਕਰ।'
ਨਮਸ੍ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਰ੍ਤ੍ਤਿਹਰਾਯ ਸ਼ਂਭੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਪਾਣੇ ਵਿਕृਤਾਸ੍ਯਰੂਪ । ਸਮਸ੍ਤਦੇਵੇਸ਼੍ਵਰ ਸ਼ੁਦ੍ਧਭਾਵ ਪ੍ਰਸੀਦ ਰੁਦ੍ਰਾਚ੍ਯੁਤ ਸਰ੍ਵਭਾਵ ।। ੨੧.
'ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੁਖ ਹਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਅਕਤ ਮੂੰਹ ਤੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਰੁਦ੍ਰ, ਅਚਲ, ਸਭ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਮਿਹਰ ਕਰ।'