ਯੇ ਨਰਾ ਦੁਃਖਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾਸ੍ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਮਨਸਾ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਿਯਾਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਨਾਪਸੰਦ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਲੋਕੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਤਾਤ ਸ਼੍ਰੇਯੋਧਰ੍ਮਾ ਹਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਸਦਾ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯੈਤਚ੍ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਤਾਤ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਕਾਰਯਿਤਾਪਿ ਵਾ
ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ? ਕੌਣ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ?
ਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇषਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਮਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਉਹ ਕਿਸ ਨਫਰਤ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਤੁ ਮਯਾ ਗੁਹ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸੁਰੈਰਪਿ
ਜੇ ਐਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਰਾਜ਼ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਮ ਉਵਾਚ ਤ੍ਵਦੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮੇ ਕਥਯਤਃ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋऽਨਘ ।। 210.
ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਕਾਰਯਿਤਾਪਿ ਵਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਨਾਮ ਯੇਨ ਚਾਜ੍ਞਾਪ੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ,
ਦਿਵ੍ਯੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਦਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਗਣਸਂਵृਤੇ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਹੈ,
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਤਾਤ ਸਮ੍ਭੂਤੈਰ੍ਯਤ੍ਕृਤਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਹਰੇਕ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਕੰਮ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਕੀਤਾ, ਉਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ।
ਵਾਯੁਨਾ ਭਾਵਿਤਾ ਸਂਜ੍ਞਾ ਸਂਸਾਰੇ ਸਾ ਦृਢੀਕृਤਾ
ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਚੇਤਨਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਭਿਘਾਤਾਭਿਭੂਤਸ੍ਤੁ ਆਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਤਨ ਨਾਲ ਉੱਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਨ੍ਧੁਂ ਬਨ੍ਧੁਪਰਿਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜੋ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ ਸ਼ਬ੍ਦੋऽਯਂ ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਮਤਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਇਹ ਸ਼ਬਦ, ਜੋ ਝੂਠੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਿ ਹ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਵੈ
ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਸਂਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਦੋषਸ੍ਯ ਜਾਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨਃ 210.
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੁਸ਼ਟੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹਨ,
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਕਰੀਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਲਭਤੇ ਪੌਰ੍ਵਦੈਹਿਕੀਮ੍ ਕ੍ਲੇਸ਼ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪਾਪਹਰਂ ਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਕਰੋਤ੍ਯਥ
ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਦੁੱਖ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਨਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਕਰ੍ਮ ਤਥੈਵ ਚ
ਇਨਸਾਨ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਰਮ ਤੇ ਅਕਰਮ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਸ਼ੁਭਫਲਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਨਿਰਯਃ ਪਾਪਸਂਭਵਃ
ਸਵਰਗ ਚੰਗੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ; ਨਰਕ ਪਾਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਸ਼ੁਭਸ੍ਯੇਹ ਭਵੇਦਵृਦ੍ਧਿਰਸ਼ੁਭਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯੋऽਪਿ ਵਾ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਘਟ ਸਕਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਮਾੜੇ ਕਰਮ ਮਿਟ ਸਕਦੇ ਹਨ?
ਮਨਸਾ ਕਰ੍ਮਣਾ ਵਾਪਿ ਤਪਸਾ ਚਰਿਤੇਨ ਵਾ
ਮਨ, ਕਰਮ, ਤਪ ਜਾਂ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਰਾਹੀਂ,
ਯਮ ਉਵਾਚ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਾਪਦੋषਕ੍ਸ਼ਯਂ ਸਦਾ
ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਪ ਤੇ ਦੁਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਦਾ ਨਾਸ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪਾਪਪੁਣ੍ਯਕਰਾਯ ਚ
ਜੋ ਪਾਪ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਮਾ ਕੇ,
ਯੇਨ ਸृष੍ਟਮਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ,
ਯਃ ਸਮਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਜਿਤਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਮਾਨਸਃ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਬਰਾਬਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਯਃ ਸਮ੍ਯਕ੍ਪੁਰੁषਂ ਪ੍ਰਕृਤਿਂ ਤਥਾ 210.
ਜੋ ਤੱਤ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਸੱਚੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ,
ਗੁਣਾਗੁਣਪਰਿਜ੍ਞਾਤਾ ਹ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਨਾਸਵੰਤ ਤੇ ਅਨਾਸਵੰਤ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਅਗੁਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ,
ਸ੍ਵਦੇਹੇ ਪਰਦੇਹੇ ਚ ਸੁਖਦੁਃਖੇਨ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਆਪਣੇ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਹ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਰਾਹੀਂ,